Giáo sư người Việt không học Thạc sĩ mà chuyển thẳng lên Tiến sĩ, thuộc top 2% nhà nghiên cứu thế giới, đầu quân cho đại học 'tinh hoa' của Vingroup

Giáo sư (GS), Tiến sĩ Đỗ Ngọc Minh là một trong những nhà khoa học Việt có nhiều dấu ấn trong lĩnh vực khoa học máy tính. Từ cựu học sinh chuyên Toán tại Thanh Hóa, ông từng bước xây dựng sự nghiệp nghiên cứu tại các cơ sở giáo dục hàng đầu thế giới, sở hữu hàng chục công trình khoa học cùng nhiều giải thưởng quốc tế danh giá.

Từ Huy chương Bạc Olympic Toán đến giảng đường đại học hàng đầu nước Mỹ

GS Đỗ Ngọc Minh sinh năm 1974 tại Thanh Hóa và từng là học sinh lớp chuyên Toán của Trường THPT Chuyên Lam Sơn. Năm 1991, ông tham dự kỳ thi Olympic Toán quốc tế và giành Huy chương Bạc.

Sau đó, ông sang Australia học tập, nhận bằng Cử nhân ngành Kỹ thuật Máy tính tại Đại học Canberra vào năm 1997. Đến năm 2001, ông hoàn thành chương trình Tiến sĩ Khoa học ngành Hệ thống Truyền thông tin tại Học viện Kỹ thuật Lausanne (EPFL), Thụy Sĩ. Có nghĩa là ông không đi học chương trình Thạc sĩ theo hệ truyền thống mà chuyển thẳng từ bậc cử nhân lên nghiên cứu sinh Tiến sĩ tại Thụy Sĩ.

Từ năm 2002, GS Đỗ Ngọc Minh công tác tại Khoa Kỹ thuật Điện và Máy tính, Đại học Illinois Urbana-Champaign (UIUC), Mỹ. Trong quá trình làm việc tại đây, ông xây dựng và tổ chức nhiều chương trình hợp tác nghiên cứu với Phòng Thí nghiệm Khoa học Phối hợp, Viện Beckman, Khoa Kỹ thuật Sinh học và Khoa Khoa học Máy tính của trường.

Không chỉ tập trung vào nghiên cứu chuyên môn, GS Minh còn đảm nhiệm nhiều vị trí trong cộng đồng khoa học quốc tế. Ông từng giữ vai trò Phó Tổng biên tập Tạp chí IEEE về Xử lý hình ảnh và tham gia một số Ủy ban Kỹ thuật IEEE về Xử lý Tín hiệu.

Đến nay, ông có hơn 70 công trình khoa học cùng 63 bài tham luận được trình bày tại các hội nghị quốc tế. Các nghiên cứu của ông tập trung vào những lĩnh vực chuyên sâu của khoa học máy tính, trong đó có biểu diễn ảnh và hình ảnh điện toán.

Những đóng góp trong nghiên cứu giúp GS Đỗ Ngọc Minh nhận được nhiều giải thưởng và sự ghi nhận từ giới khoa học quốc tế. Trong số đó có Giải thưởng Tiến sĩ của EPFL năm 2001, NSF CAREER Award của Quỹ Khoa học Quốc gia Mỹ (NSF), giải thưởng công trình nghiên cứu xuất sắc tại Hội nghị quốc tế IEEE về Máy học, Tiếng nói và Xử lý tín hiệu (ICASSP), giải thưởng nghiên cứu sáng tạo tại Hội nghị quốc tế IEEE về Xử lý hình ảnh (ICIP), Giải thưởng Xerox dành cho giảng viên nghiên cứu của UIUC và Giải thưởng Bài báo Xuất sắc nhất của IEEE.

Năm 2014, ông được bầu làm IEEE Fellow nhờ những đóng góp khoa học trong lĩnh vực biểu diễn ảnh và hình ảnh điện toán. Đây là một trong những danh hiệu chuyên môn đáng chú ý của IEEE, được trao cho những cá nhân có đóng góp nổi bật trong lĩnh vực kỹ thuật và khoa học.

Năm 2020, GS Đỗ Ngọc Minh được ghi nhận trong nhóm những nhà khoa học người Việt có nhiều trích dẫn nghiên cứu trên thế giới, đồng thời nằm trong top 2% các nhà nghiên cứu có ảnh hưởng nhất toàn cầu theo công bố trên tạp chí PLOS Biology của Mỹ.

Sau hơn hai thập kỷ nghiên cứu, giảng dạy và xây dựng các kết nối liên ngành tại Đại học Illinois Urbana-Champaign (University of Illinois Urbana-Champaign – UIUC, Mỹ), GS Đỗ Ngọc Minh quyết định về nước, công tác tại Đại học VinUni.

Trong giai đoạn 2020-2021, GS Minh giữ chức Phó Hiệu trưởng trường và hiện tiếp tục đồng hành với VinUni với vai trò Phó Hiệu trưởng Danh dự. Ông cũng là Giám đốc Trung tâm Y tế Thông minh VinUni-Illinois, một sáng kiến hợp tác giữa VinUni và Đại học Illinois.

Trong giai đoạn 2025-2026, ông đảm nhiệm vị trí Quyền Giám đốc Coordinated Science Laboratory. Ông cũng đã được bầu làm Tổng Biên tập IEEE Transactions on Image Processing, bắt đầu nhiệm kỳ từ năm 2027.

Chỉ số nghiên cứu thuộc top "của hiếm" thế giới

Một trong những chỉ dấu cho thấy sức ảnh hưởng của GS Đỗ Ngọc Minh trong cộng đồng nghiên cứu quốc tế là chỉ số H-index ở mức 60.

H-index, do nhà vật lý người Mỹ Jorge Hirsch đề xuất, là chỉ số được sử dụng để đánh giá năng suất nghiên cứu và mức độ ảnh hưởng của các công trình khoa học dựa trên số lượng công trình cũng như số lần chúng được trích dẫn.

Theo cách đánh giá của Hirsch, một nhà khoa học có H-index 20 sau khoảng 20 năm nghiên cứu có thể được xem là thành công. Mức H-index 40 trong cùng khoảng thời gian được đánh giá là xuất sắc và thường xuất hiện ở các nhà khoa học làm việc tại những trường đại học hoặc viện nghiên cứu hàng đầu. Trong khi đó, H-index 60 sau 20 năm nghiên cứu được xem là trường hợp đặc biệt hiếm gặp.

Để dễ hình dung, H-index trung bình của các nhà khoa học được bầu vào Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia Mỹ được nêu ở mức khoảng 45.

Với GS Đỗ Ngọc Minh, chỉ số H-index 60 là kết quả của một quá trình nghiên cứu kéo dài nhiều năm, gắn với hàng chục công trình khoa học và sự ghi nhận của cộng đồng nghiên cứu quốc tế.

GS Minh cũng theo đuổi quan điểm rằng nhà nghiên cứu hiện đại không nên bó hẹp kiến thức trong một lĩnh vực. Theo ông, việc kết nối tri thức từ nhiều chuyên ngành khác nhau có thể mở ra những hướng tiếp cận mới, từ đó tạo ra các ý tưởng có giá trị và thúc đẩy quá trình chuyển giao công nghệ.

Triết lý này cũng được thể hiện qua những vai trò mà ông từng đảm nhiệm bên ngoài môi trường đại học. GS Minh từng là Giám đốc Công nghệ (CTO) của Personify, lãnh đạo khoa học của Misfit và là Beckman Fellow tại Trung tâm Nghiên cứu Tiên tiến của UIUC.

Sau nhiều năm học tập, nghiên cứu và làm việc ở nước ngoài, GS Đỗ Ngọc Minh hướng sự quan tâm trở lại Việt Nam. Mong muốn của ông là góp phần xây dựng một môi trường nghiên cứu khoa học và công nghệ chất lượng cao ngay trong nước, với nền tảng từ một trường đại học định hướng tinh hoa như VinUni.

Bên cạnh nghiên cứu và công tác quản lý giáo dục, vị giáo sư còn duy trì lối sống năng động và giàu tính kỷ luật. Ông thường xuyên tham dự các giải Ironman quốc tế, gồm 3 môn bơi, đạp xe và chạy bộ. Hàng tuần, GS Minh vẫn duy trì quãng đường chạy tương đương một cự ly marathon 42,2km.

Từ cựu học sinh chuyên Toán giành Huy chương Bạc Olympic quốc tế, GS Đỗ Ngọc Minh đã trở thành nhà khoa học có ảnh hưởng trong lĩnh vực khoa học máy tính. Trở về Việt Nam, ông kỳ vọng góp phần kết nối nguồn lực khoa học quốc tế với đào tạo, nghiên cứu trong nước.