Làn sóng vỡ nợ thẻ tín dụng lan rộng ở Trung Quốc, nhóm khách hàng 40 - 50 tuổi bất ngờ bị gọi tên

Trung Quốc đang chứng kiến làn sóng nợ thẻ tín dụng quá hạn gia tăng mạnh ở nhóm khách hàng trung niên, những người vốn được xem là có hồ sơ tín dụng đáng tin cậy nhờ trình độ đại học và công việc ổn định trong khu vực công.

Các ngân hàng Trung Quốc từng tích cực cho nhóm khách hàng này vay vì tin rằng họ có đủ khả năng thanh toán.

Tuy nhiên, khi kinh tế tăng trưởng chậm lại, số trường hợp vỡ nợ tăng nhanh, buộc các tổ chức cho vay đẩy mạnh bán các danh mục nợ xấu.

Nợ thẻ tín dụng quá hạn tăng mạnh

Trong quý III/2026, giá trị các danh mục nợ xấu được đăng ký trên Trung tâm Đăng ký và Lưu thông Tài sản Tín dụng Ngân hàng Trung Quốc tăng khoảng 50% so với quý trước.

Đây là nền tảng chính thức để các ngân hàng và công ty tài chính tiêu dùng đăng ký, giao dịch các danh mục nợ xấu.

Giá trị các danh mục nợ xấu mới đăng ký trong quý đạt 148,1 tỷ NDT (22,2 tỷ USD), bao gồm cả nợ gốc và lãi. Trong đó, các khoản nợ thẻ tín dụng quá hạn chiếm 35,2%, trở thành nhóm lớn nhất.

Chỉ tính riêng tháng 10, tính đến ngày 22/10, đã có 82 danh mục nợ mới được đăng tải trên nền tảng này.

Phần lớn tổ chức cho vay cho biết độ tuổi trung bình của những khách hàng thẻ tín dụng quá hạn nằm trong khoảng 40-50 tuổi.

Các nhà phân tích và người trong ngành ngân hàng cho rằng số liệu trên phản ánh xu hướng ngày càng rõ nét, trong đó người dùng thẻ tín dụng trung niên đang trở thành nhóm có rủi ro tín dụng cao nhất. Điều này trái ngược đáng kể với Mỹ, nơi tình trạng vỡ nợ thẻ tín dụng từ lâu thường gắn liền với người trẻ tuổi.

Theo báo cáo công bố hồi tháng 2 của Ngân hàng Dự trữ Liên bang New York, những người vay trong độ tuổi 20-39 tiếp tục có tỷ lệ chuyển sang tình trạng nợ quá hạn nghiêm trọng cao hơn các nhóm lớn tuổi hơn trong quý IV/2025.

Những nguyên nhân chính bao gồm mức sử dụng tín dụng cao và khoản tiền dự phòng hạn chế.

Người trung niên chịu sức ép từ thu nhập và trách nhiệm gia đình

Dong Zheng, chuyên gia phân tích độc lập có nhiều thập kỷ kinh nghiệm trong lĩnh vực thẻ tín dụng Trung Quốc, lập luận rằng sự khác biệt giữa Trung Quốc và Mỹ một phần bắt nguồn từ thực tế nhân khẩu học: người trung niên là nhóm khách hàng chủ lực của thị trường thẻ tín dụng Trung Quốc.

Trong khi đó, người trẻ hiện có xu hướng sử dụng các dịch vụ cho vay trực tuyến nhiều hơn.

“Khi đà tăng trưởng kinh tế suy yếu, những người ở độ tuổi 40 trở thành một trong những nhóm dễ bị tổn thương”, ông nói. “Họ thường phải trả khoản vay thế chấp nhà ở, đồng thời gánh trách nhiệm chu cấp cho gia đình và nuôi dạy con cái”.

Theo một quản lý phụ trách hoạt động thẻ tín dụng tại chi nhánh Thượng Hải của một ngân hàng Nhà nước Trung Quốc, phần lớn khách hàng chậm trả nợ cho biết họ bị cắt giảm lương mạnh hoặc mất việc khi ngân hàng liên hệ thu hồi nợ.

“Khi điều đó xảy ra, họ muốn giữ lại nhà ở của mình”, người này chia sẻ. “Do đó, họ ưu tiên trả nợ thế chấp và trang trải chi phí gia đình. Các hóa đơn thẻ tín dụng quá hạn chỉ ảnh hưởng đến hồ sơ tín dụng, trong khi tác động trước mắt đến cuộc sống của họ không đáng kể”.

Ông nói thêm: “Chúng tôi đang chứng kiến ngày càng nhiều khách hàng chậm trả nợ thẻ tín dụng có công việc mà nhìn từ bên ngoài có vẻ ổn định, thậm chí khá tốt, chẳng hạn làm việc tại các doanh nghiệp Nhà nước hoặc cơ quan chính quyền ở Thượng Hải”.

Thông tin được công bố trong danh mục nợ xấu của một số tổ chức cho vay cũng cho thấy bức tranh tương tự.

Hồi tháng 8, China Everbright Bank công bố một danh mục nợ xấu trị giá hơn 10 tỷ NDT, đồng thời lưu ý rằng danh mục này có “tỷ lệ cao người vay có bằng cao đẳng trở lên”.

Trong khi đó, Ngân hàng Nông thôn Thương mại Jiangsu Lishui mô tả những người mắc nợ trong danh mục của mình là có “năng lực chuyên môn vững vàng”, đồng nghĩa với khả năng trả nợ “tương đối cao”.

Theo chuyên gia Dong Zheng, nhiều vấn đề hiện nay của ngành thẻ tín dụng bắt nguồn từ giai đoạn bùng nổ sử dụng thẻ tín dụng tại Trung Quốc vào giữa những năm 2010.

Ông cho biết vào thời điểm đó, các ngân hàng hạ thấp đáng kể điều kiện xét duyệt hồ sơ nhằm nhanh chóng mở rộng lượng khách hàng, đặc biệt ưu tiên những người làm việc tại cơ quan Chính phủ hoặc doanh nghiệp Nhà nước.

Nguồn tin trong ngành ngân hàng cũng đồng tình với nhận định này.

“Các ngân hàng vốn có niềm tin lớn vào nhóm khách hàng này và xem họ là những người vay có chất lượng cao. Việc kiểm tra lý lịch và đánh giá hồ sơ lỏng lẻo hơn nhiều đã gieo mầm rủi ro từ nhiều năm trước”, người này cho hay.

Ngân hàng siết cho vay, đẩy mạnh bán nợ xấu

Trong bối cảnh đó, các tổ chức cho vay Trung Quốc đang đẩy nhanh việc bán các khoản nợ xấu.

Trong 9 tháng đầu năm nay, tổng giá trị các danh mục nợ được đăng ký trên Trung tâm Đăng ký và Lưu thông Tài sản Tín dụng Ngân hàng Trung Quốc đạt 322,2 tỷ NDT - tăng 26,4% so với cùng kỳ năm ngoái.

Giới quan sát dự báo tỷ lệ nợ xấu thẻ tín dụng sẽ tiếp tục duy trì ở mức cao trong thời gian tới.

Liao Zhiming, nhà phân tích tại công ty chứng khoán Huayuan Securities, nhận định nợ xấu gia tăng cùng các yêu cầu quản lý chặt chẽ hơn đã khiến nhiều ngân hàng Trung Quốc siết điều kiện phát hành thẻ tín dụng mới.

Ông Liao bình luận: “Dù vậy, tỷ lệ nợ xấu vẫn sẽ ở mức cao do các tiêu chuẩn xét duyệt trước đây quá dễ dãi. Về bản chất, đây hiện đã trở thành một vấn đề xã hội. Khi người dân đối mặt với nguy cơ mất thu nhập hoặc việc làm, tỷ lệ vỡ nợ đương nhiên sẽ tăng”.