Hai đô thị rộng hơn 2.400 km² được quy hoạch lại, mở thêm các hành lang kinh tế mới

Quy Nhơn hướng tới trung tâm khoa học, công nghệ và kinh tế biển

Ngày 14/9, Văn phòng UBND tỉnh Gia Lai cho biết, UBND tỉnh đã phê duyệt nhiệm vụ Quy hoạch chung đô thị Quy Nhơn và Pleiku đến năm 2050, qua đó xác lập định hướng phát triển dài hạn cho hai đô thị động lực của tỉnh.

Theo Quyết định số 3830/QĐ-UBND, phạm vi lập quy hoạch chung đô thị Quy Nhơn gồm 19 đơn vị hành chính, với diện tích khoảng 1.190,81 km² và dân số hiện trạng năm 2025 khoảng 884.097 người.

Quy hoạch đặt mục tiêu xây dựng Quy Nhơn trở thành trung tâm khoa học, đổi mới sáng tạo và trí tuệ nhân tạo (AI) có tầm khu vực và quốc tế. Đô thị này được định hướng tạo động lực tăng trưởng mới dựa trên khoa học - công nghệ, kinh tế biển, công nghiệp công nghệ cao, logistics, dịch vụ chất lượng cao và chuyển đổi số.

Không gian đô thị Quy Nhơn sẽ được phát triển theo mô hình đa trung tâm, bảo đảm sự cân bằng giữa khu vực hiện hữu và các khu vực mở rộng. Quy hoạch chú trọng khai thác lợi thế của cảng biển, Cảng hàng không Phù Cát, các tuyến cao tốc, đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, đồng thời phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng theo mô hình TOD.

Một định hướng đáng chú ý là hình thành các hành lang kinh tế, du lịch và khoa học - công nghệ. Trong đó, hành lang kinh tế biển gắn với Cảng Quy Nhơn và Khu kinh tế Nhơn Hội; hành lang du lịch biển trải dài từ Ghềnh Ráng - Quy Hòa - Nhơn Hải - Nhơn Lý đến Kỳ Co, Eo Gió.

Khu vực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo được định hướng phát triển gắn với Khu đô thị khoa học Quy Hòa, Long Vân cùng các cơ sở nghiên cứu và đào tạo.

Bên cạnh phát triển kinh tế, quy hoạch yêu cầu bảo vệ không gian xanh ven biển, đầm Thị Nại, các sông Hà Thanh, sông Kôn, vùng núi, rừng, hồ và khu vực sản xuất nông nghiệp.

Pleiku giữ vai trò đầu mối liên kết biển - cao nguyên - cửa khẩu

Đối với Pleiku, theo Quyết định số 3832/QĐ-UBND, phạm vi lập quy hoạch gồm 13 đơn vị hành chính, với diện tích khoảng 1.263 km² và dân số hiện trạng năm 2025 khoảng 559.332 người.

Pleiku được xác định là đô thị trung tâm phía Tây tỉnh Gia Lai, trung tâm cấp vùng Tây Nguyên, giữ vai trò cực tăng trưởng, hạt nhân lan tỏa và đầu mối liên kết giữa biển, cao nguyên và khu vực cửa khẩu.

Định hướng phát triển kinh tế của Pleiku tập trung vào nông nghiệp công nghệ cao, công nghiệp chế biến sâu gắn với vùng nguyên liệu, thương mại - dịch vụ, logistics, du lịch, giáo dục - y tế, kinh tế số, khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Không gian đô thị Pleiku sẽ được tổ chức theo mô hình đa cực, đa hành lang, lấy khu vực Pleiku hiện hữu làm hạt nhân trung tâm. Đồng thời, tỉnh định hướng hình thành các cực phát triển mới tại những khu vực cửa ngõ, đầu mối giao thông và địa bàn có tiềm năng.

Quy hoạch cũng chú trọng khai thác lợi thế từ cao tốc Quy Nhơn - Pleiku, Cảng hàng không Pleiku và các tuyến giao thông đối ngoại, hướng tới tăng cường kết nối giữa biển, cao nguyên và cửa khẩu Lệ Thanh.

Cùng với phát triển kinh tế, Pleiku sẽ chú trọng bảo tồn hệ thống cảnh quan Biển Hồ - Chư Đăng Ya, các hồ, suối, hành lang sinh thái và những giá trị văn hóa của cộng đồng Jrai, Bahnar. Đây được xem là cơ sở để tạo dựng bản sắc riêng cho đô thị cao nguyên.

Theo định hướng quy hoạch, đến năm 2040, đất xây dựng đô thị và nông thôn tại mỗi khu vực quy hoạch dự kiến đạt khoảng 28.000 - 31.000ha. Đến năm 2050, diện tích này tăng lên khoảng 36.000 - 39.000ha. Cả Quy Nhơn và Pleiku đều được định hướng đạt tiêu chí đô thị loại II.

Kinh phí lập Quy hoạch chung đô thị Quy Nhơn được xác định ở mức hơn 19,33 tỷ đồng, trong khi quy hoạch Pleiku có kinh phí hơn 17,8 tỷ đồng, đều sử dụng nguồn ngân sách tỉnh. Thời gian hoàn thành mỗi quy hoạch không quá 9 tháng kể từ ngày lựa chọn đơn vị tư vấn.

UBND tỉnh Gia Lai giao Sở Xây dựng tổ chức triển khai nhiệm vụ quy hoạch đối với hai đô thị, bảo đảm thực hiện theo đúng các quy định hiện hành.