Hàng tỷ USD chờ 'đổ' vào chứng khoán Việt: Dòng tiền sẽ tìm đến đâu?
27 cổ phiếu Việt Nam vừa được FTSE Russell đưa vào các bộ chỉ số FTSE Emerging, mở ra kỳ vọng hút hàng tỷ USD vốn thụ động. Tuy nhiên, dòng tiền sẽ không đến cùng lúc, mà tập trung trước hết vào nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn và vừa.
Tiền ngoại sẽ tập trung vào những cổ phiếu nào?
Tổ chức xếp hạng FTSE Russell đã công bố kết quả rà soát bán niên tháng 9/2026 đối với FTSE Global Equity Index Series tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Theo đó, 27 cổ phiếu Việt Nam chính thức được bổ sung vào các bộ chỉ số FTSE Emerging.
Trong danh sách này, VCB, VIC và VHM thuộc nhóm vốn hóa lớn; BID, HPG và VPB thuộc nhóm vốn hóa vừa. 21 cổ phiếu còn lại thuộc nhóm vốn hóa nhỏ.
Theo nhóm phân tích của Công ty Chứng khoán VNDirect, tác động từ việc thêm 27 cổ phiếu vào các bộ chỉ số FTSE sẽ không đồng đều. Sáu mã VCB, VIC, VHM, BID, HPG và VPB được đưa vào cả FTSE All-World và FTSE All-Cap, trong khi 21 cổ phiếu còn lại chỉ được bổ sung vào FTSE All-Cap.
Do đó, dòng tiền thụ động từ các quỹ ETF và quỹ mở mô phỏng FTSE Emerging được kỳ vọng tập trung chủ yếu vào sáu cổ phiếu vốn hóa lớn và vừa.
VNDirect ước tính tỷ trọng cổ phiếu Việt Nam trong FTSE Emerging All Cap Index được FTSE Russell nâng lên 0,48%, từ mức 0,33% trong tháng 3/2026. Với tỷ trọng mới và quy mô tài sản của các quỹ theo dõi FTSE Emerging, tổng dòng vốn thụ động có thể phân bổ vào cổ phiếu Việt Nam trong quá trình nâng hạng và hoàn tất lộ trình vào khoảng hơn 2,2 tỷ USD.
Tuy nhiên, con số này không cho thấy thị trường sẽ lập tức nhận toàn bộ lượng tiền trên trong tháng 9.
FTSE Russell thực hiện chuyển thị trường chứng khoán Việt Nam từ thị trường cận biên lên mới nổi thứ cấp qua bốn đợt, bắt đầu ngày 21/9/2026. Tỷ trọng mục tiêu được áp dụng 10% trong đợt đầu, tăng lên 30% vào tháng 3/2027 và 65% vào tháng 6/2027, hoàn tất 100% vào tháng 9/2027.
Theo đó, khoảng 90% tỷ trọng mục tiêu sẽ được phân bổ trong năm 2027. Trong đợt đầu tiên, dòng vốn dự kiến chỉ khoảng 220 triệu USD, tương đương hơn 5.760 tỷ đồng.
Con số này khá nhỏ so với hơn 90.000 tỷ đồng giá trị bán ròng của khối ngoại từ đầu năm. Vì vậy, chuyên gia từ VNDirect cho rằng, dòng tiền trong đợt đầu chủ yếu có tác dụng hỗ trợ tâm lý thị trường trong ngắn hạn, khó đủ lớn để ngay lập tức đảo chiều xu hướng bán ròng của nhà đầu tư nước ngoài.
Một điểm đáng chú ý khác là việc Việt Nam rời nhóm thị trường cận biên không đồng nghĩa với việc các quỹ ETF phải bán tháo toàn bộ cổ phiếu Việt Nam. Theo VNDirect, áp lực bán từ các quỹ đang mô phỏng chỉ số FTSE Frontier nhiều khả năng ở mức hạn chế, chủ yếu đến từ hoạt động tái cơ cấu và điều chỉnh tỷ trọng.
Có thể hút tới 4,28 tỷ USD nếu tỷ trọng tăng
SSI Research cho rằng, dư địa đáng chú ý nằm ở khả năng tỷ trọng cổ phiếu Việt Nam tiếp tục được nâng lên trong các kỳ rà soát tiếp theo của FTSE Russell.
Sau kỳ rà soát vào tháng 3/2026, tỷ trọng cổ phiếu Việt Nam trong FTSE Emerging All Cap Index khoảng 0,34-0,35%. Hiện tại, tỉ trọng này đã tăng lên khoảng 0,49-0,50%.
Ở kịch bản cơ sở, nếu tỷ trọng duy trì quanh 0,49%, tổng dòng vốn thụ động tích lũy trong toàn bộ quá trình có thể đạt khoảng 2,21 tỷ USD.
Theo ước tính, VIC là cổ phiếu có thể nhận dòng tiền lớn nhất, khoảng 690 triệu USD. VHM đứng sau với 246,8 triệu USD; HPG khoảng 142 triệu USD; VPB 96,8 triệu USD và FPT 95,7 triệu USD.
Đáng chú ý, SSI Research còn đưa ra kịch bản tích cực nếu tỷ trọng cổ phiếu Việt Nam tiếp tục được nâng từ 0,50% vào tháng 9/2026 lên 0,65% tháng 3/2027, 0,80% tháng 6/2027 và 0,95% vào tháng 9/2027.
Khi đó, tổng dòng vốn thụ động có thể lên tới khoảng 4,28 tỷ USD, gần gấp đôi kịch bản cơ sở. VIC có thể thu hút khoảng 1,34 tỷ USD, VHM 478,6 triệu USD, HPG 275,3 triệu USD, VPB 187,6 triệu USD và FPT khoảng 185,5 triệu USD.
SSI Research lưu ý đây là kịch bản minh họa, không phải dự báo chắc chắn. Việc tỷ trọng Việt Nam có tiếp tục tăng hay không sẽ phụ thuộc vào vốn hóa có thể đầu tư, tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng, khả năng tiếp cận của nhà đầu tư nước ngoài và những cải thiện về hạ tầng thị trường.
Nhiều năm qua, mức độ hiện diện của Việt Nam trong các bộ chỉ số toàn cầu bị giới hạn không chỉ bởi quy mô thị trường, mà còn bởi tỷ lệ tài sản thực sự có thể tiếp cận được đối với nhà đầu tư quốc tế.
"Kỳ rà soát FTSE tháng 3/2027 sẽ là phép thử quan trọng”, chuyên gia từ SSI nhận định.
