Hoàn thuế, chuyển địa điểm, giải thể... dễ trở thành đối tượng kiểm tra thuế từ 1/7

Luật Quản lý thuế năm 2025 sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7, trong đó quy định rõ 9 trường hợp cơ quan thuế được thực hiện kiểm tra trực tiếp tại trụ sở người nộp thuế nhằm tăng cường kỷ cương tài chính và nâng cao hiệu quả quản lý thuế.

Theo quy định mới, hoạt động kiểm tra sẽ tập trung vào các trường hợp có dấu hiệu rủi ro thay vì triển khai dàn trải như trước đây.

Nhóm đầu tiên liên quan đến hoàn thuế, miễn giảm thuế. Các hồ sơ thuộc diện kiểm tra trước hoặc sau hoàn thuế sẽ được rà soát, trong đó thời hạn kiểm tra sau hoàn thuế có thể kéo dài tới 5 năm kể từ ngày ban hành quyết định hoàn thuế. Những doanh nghiệp có mức độ rủi ro cao khi đề nghị miễn, giảm hoặc không thu thuế cũng nằm trong diện kiểm tra.

Nhóm thứ hai là các doanh nghiệp có biến động lớn về cơ cấu tổ chức hoặc tình trạng pháp lý. Cơ quan thuế có thể kiểm tra đối với doanh nghiệp thuộc diện rủi ro cao đang thực hiện chia, tách, sáp nhập, hợp nhất, cổ phần hóa, chuyển đổi mô hình hoạt động, chuyển địa điểm kinh doanh, chấm dứt hiệu lực mã số thuế, ngừng hoạt động, giải thể hoặc phá sản.

Nhóm thứ ba gồm các trường hợp có dấu hiệu vi phạm pháp luật về thuế, nằm trong kế hoạch kiểm tra định kỳ hoặc theo chuyên đề hằng năm, cũng như các trường hợp được cơ quan có thẩm quyền yêu cầu kiểm tra.

Nhóm cuối cùng liên quan đến việc giải trình hồ sơ khai thuế và xử lý khiếu nại, tố cáo. Khi cần làm rõ số liệu kê khai hoặc phục vụ công tác xác minh, thu thập thông tin, cơ quan thuế có thể trực tiếp làm việc tại trụ sở doanh nghiệp.

Bên cạnh việc siết chặt quản lý, luật mới cũng bảo đảm quyền lợi của người nộp thuế. Doanh nghiệp có quyền giải trình, cung cấp chứng cứ, bảo lưu quan điểm chuyên môn và thực hiện khiếu nại, tố cáo hoặc khởi kiện nếu cho rằng quyết định kiểm tra không phù hợp quy định pháp luật.

Các chuyên gia khuyến nghị doanh nghiệp cần chủ động rà soát hệ thống kế toán, số hóa hồ sơ chứng từ, tăng cường quản trị rủi ro thuế và thường xuyên trao đổi với cơ quan thuế để hạn chế phát sinh các vi phạm trong quá trình hoạt động.