Hơn 9.000 hộ dân tại TP tương lai của Việt Nam sắp bị thu hồi đất, nhường chỗ cho siêu dự án 67 tỷ USD

Loạt chỉ đạo mới đây của Chính phủ cho thấy Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam - công trình giao thông trọng điểm quốc gia hiện đang bước vào giai đoạn then chốt.

Tại phiên họp thứ năm Ban Chỉ đạo các công trình, dự án quan trọng quốc gia lĩnh vực đường sắt mới đây, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã yêu cầu Bộ Xây dựng khẩn trương xác định hướng tuyến dự án theo tư duy mở, mở rộng phạm vi nghiên cứu so với tiêu chuẩn hiện hành.

Mục tiêu là tạo điều kiện để các địa phương sớm triển khai bồi thường, hỗ trợ, tái định cư - yếu tố được xem là "nút thắt" lớn nhất của các dự án hạ tầng quy mô quốc gia.

Cùng với việc xác định hướng tuyến, Chính phủ cũng đã yêu cầu làm rõ phương án công nghệ, bám sát tốc độ thiết kế 350 km/h, đồng thời đánh giá đầy đủ các yếu tố kinh tế - kỹ thuật, vận hành và khả năng chuyển giao công nghệ. Trên cơ sở đó, hình thức đầu tư cũng phải được lựa chọn theo hướng minh bạch, hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, nhà đầu tư và xã hội.

Ninh Bình: TP tương lai của Việt Nam đứng trước cơ hội mới

Trong bức tranh chung đó, tỉnh Ninh Bình hiện đang là một trong số những địa phương chịu tác động lớn của Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam.

Theo đó, nguồn tin trên báo Lao Động cho hay, tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, đoạn qua địa phận tỉnh Ninh Bình có chiều dài khoảng 86km, trải dài 23 xã/phường với 3 nhà ga và 3 trạm bảo dưỡng.

Điểm đầu của dự án nằm tại phường đồng Văn và điểm cuối nằm ở phường Trung Sơn. Hiện các địa phương có dự án đi qua đang tập trung giải phóng mặt bằng để phục vụ dự án.

Đại diện Sở Xây dựng tỉnh Ninh Bình cung cấp thêm thông tin cho hay, tổng diện tích phải thu hồi để phục vụ dự án trên địa bàn tỉnh khoảng trên 1.000ha với hơn 9.000 hộ dân bị ảnh hưởng.

Địa phương dự kiến bố trí 27 điểm tái định cư để phục vụ công tác giải phóng mặt bằng.

Một trong những khó khăn lớn nhất trong công tác giải phóng mặt bằng của địa phương là dự án đi qua một số công trình tôn giáo, di tích lịch sử... Do đó, Sở Xây dựng đã có văn bản gửi Bộ Xây dựng đề xuất xem xét tham mưu, cấp quyền bổ sung thêm cơ chế đặc thù đối với dự án này.

Bước đi chiến lược khi quy hoạch đô thị gắn với TOD

Trước đó nguồn tin trên báo Tiền Phong cho biết, ngày 11/8/2025, UBND tỉnh Ninh Bình đã ban hành văn bản thống nhất chủ trương lập quy hoạch phân khu vùng đô thị gắn với phát triển các điểm trung chuyển giao thông theo mô hình TOD tại các ga đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam. Đây được xem là bước đi quan trọng, cho thấy địa phương không coi nhà ga chỉ là điểm dừng kỹ thuật, mà là hạt nhân hình thành các cực tăng trưởng mới.

Theo định hướng này, các Ban Quản lý dự án tại tỉnh Ninh Bình mới sau khi sáp nhập đơn vị hành chính được giao lập quy hoạch phân khu đô thị gắn với TOD tại các ga trọng điểm.

Riêng tại khu vực Ninh Bình cũ, quy hoạch tập trung vào các phường Đông Hoa Lư, Nam Hoa Lư và Yên Thắng, gắn với ga tốc độ cao Khánh Thượng. Các địa bàn này sẽ được nghiên cứu tổ chức không gian đô thị, dịch vụ, thương mại và dân cư xoay quanh nhà ga, với quy mô và phạm vi phù hợp.

Song song đó, các ga Phủ Lý và Nam Định cũng được định hướng phát triển các vùng TOD tương ứng, tạo thành chuỗi đô thị - giao thông liên hoàn dọc tuyến đường sắt tốc độ cao qua khu vực Hà Nam - Nam Định - Ninh Bình.

Theo đánh giá của các cơ quan chuyên môn, mô hình TOD - phát triển đô thị định hướng giao thông công cộng - có thể giúp khai thác tối đa hiệu quả đầu tư hạ tầng đường sắt tốc độ cao.

Việc tập trung phát triển dịch vụ, thương mại, nhà ở và không gian công cộng quanh nhà ga không chỉ giảm áp lực giao thông, mà còn tạo ra giá trị gia tăng cho quỹ đất khu vực lân cận.

Với Ninh Bình, các vùng TOD được kỳ vọng trở thành trung tâm dịch vụ - dân cư mới, đóng vai trò kết nối nhanh với Hà Nội và các tỉnh trọng điểm phía Bắc. Đây cũng là cơ sở để địa phương tái cấu trúc mô hình tăng trưởng, chuyển dịch từ phát triển phân tán sang phát triển theo trục, theo điểm nút giao thông chiến lược.

Khi tuyến đường sắt tốc độ cao đi vào khai thác, khoảng cách thời gian giữa Ninh Bình và các trung tâm kinh tế lớn sẽ được rút ngắn đáng kể. Điều này không chỉ mở ra cơ hội thu hút đầu tư, mà còn tạo điều kiện hình thành chuỗi đô thị liên kết vùng, nơi mỗi nhà ga trở thành một "điểm neo" phát triển kinh tế – xã hội.

Trong bối cảnh đó, việc Ninh Bình sớm triển khai quy hoạch đô thị gắn với TOD cho thấy tư duy phát triển vượt khỏi phạm vi một dự án hạ tầng. Đường sắt tốc độ cao, nếu được khai thác đúng hướng, sẽ không chỉ là tuyến giao thông xuyên Việt, mà còn là trục tổ chức lại không gian phát triển, giúp Ninh Bình và khu vực sáp nhập bước vào giai đoạn tăng trưởng mới, bền vững và có chiều sâu hơn.