Khách đông như mắc cửi, các siêu thị và trung tâm thương mại chống trộm kiểu gì?

Kiểm soát đa lớp từ công nghệ đến con người

Theo đại diện một số hệ thống bán lẻ, chống thất thoát hàng hóa là nhiệm vụ sống còn, đặc biệt trong bối cảnh quy mô siêu thị ngày càng lớn và lượng khách ra vào đông. Vì vậy, các đơn vị thường triển khai đồng thời nhiều lớp kiểm soát.

Phổ biến nhất là hệ thống camera giám sát được bố trí dày đặc tại các khu vực trọng yếu như lối ra vào, quầy thanh toán và khu trưng bày. Dữ liệu hình ảnh được theo dõi liên tục bởi bộ phận an ninh, đồng thời lưu trữ để phục vụ việc rà soát khi phát sinh nghi vấn.

Bên cạnh đó, nhiều mặt hàng có giá trị cao như quần áo, mỹ phẩm thường được gắn tem từ an ninh (RFID hoặc EAS). Sau khi thanh toán, tem sẽ được vô hiệu hóa hoặc tháo bỏ. Nếu sản phẩm chưa thanh toán đi qua cổng từ, hệ thống sẽ phát tín hiệu cảnh báo ngay lập tức.

Ngoài công nghệ, yếu tố con người vẫn đóng vai trò quan trọng. Các siêu thị bố trí lực lượng bảo vệ tuần tra công khai, đồng thời có nhân viên giám sát mặc thường phục để phát hiện các hành vi bất thường. Những tín hiệu từ camera, hệ thống cảnh báo hoặc biểu hiện nghi vấn của khách hàng đều có thể trở thành căn cứ để kiểm tra thêm.

Không dừng ở đó, một số doanh nghiệp còn áp dụng phần mềm quản lý kho và mã vạch để đối chiếu giữa lượng hàng bán ra và tồn kho. Đây là công cụ giúp phát hiện sớm sai lệch và ngăn chặn thất thoát từ bên trong lẫn bên ngoài.

Ranh giới pháp lý trong xử lý nghi vấn

Dù quy trình kiểm soát ngày càng chặt chẽ, vấn đề đặt ra là cách xử lý khi phát hiện nghi vấn phải đảm bảo đúng pháp luật. Đại diện một hệ thống siêu thị cho biết, doanh nghiệp có quyền bảo vệ tài sản, nhưng mọi biện pháp kiểm tra cần dựa trên căn cứ hợp lý và không được xâm phạm quyền riêng tư của khách hàng.

Ở góc độ pháp lý, luật sư Trịnh Văn Dũng (Đoàn Luật sư TP Hà Nội) nhấn mạnh: “Cá nhân hoặc nhân viên bảo vệ không có quyền tự ý khám xét người, lục soát túi xách, tư trang của người khác chỉ vì nghi ngờ trộm cắp. Quyền khám xét là biện pháp tố tụng chỉ thuộc cơ quan, người có thẩm quyền và phải thực hiện theo đúng trình tự pháp luật quy định”.

Theo ông Dũng, trong trường hợp không có sự đồng ý của người bị kiểm tra hoặc không thuộc các trường hợp đặc biệt mà pháp luật cho phép, hành vi tự ý kiểm tra có thể bị xem là xâm phạm quyền bất khả xâm phạm về thân thể, danh dự và nhân phẩm của công dân.

Cân bằng giữa an ninh và trải nghiệm khách hàng

Thực tế cho thấy, bài toán đặt ra với các siêu thị không chỉ là chống thất thoát mà còn phải duy trì trải nghiệm mua sắm văn minh. Một quy trình quá cứng nhắc hoặc xử lý thiếu chuẩn mực có thể gây tổn hại uy tín thương hiệu, thậm chí dẫn đến khủng hoảng truyền thông.

Các chuyên gia bán lẻ cho rằng, xu hướng hiện nay là tăng cường ứng dụng công nghệ để giảm sự can thiệp trực tiếp vào khách hàng. Đồng thời, đào tạo kỹ năng ứng xử cho lực lượng an ninh cũng là yếu tố then chốt nhằm hạn chế xung đột không đáng có.

Vụ việc tại AEON MALL Long Biên một lần nữa cho thấy, trong khi các biện pháp chống trộm ngày càng hiện đại và tinh vi, việc tuân thủ pháp luật và tôn trọng khách hàng vẫn phải là nguyên tắc cốt lõi. Chỉ khi cân bằng được hai yếu tố này, các hệ thống bán lẻ mới có thể vừa bảo vệ tài sản, vừa giữ được niềm tin của người tiêu dùng.