Không phải đất hay vàng, TP. HCM sẽ thử nghiệm sàn giao dịch một loại tài sản đặc biệt
TP. HCM đang nghiên cứu xây dựng sàn giao dịch dữ liệu, hướng tới biến dữ liệu thành một loại tài sản số có thể giao dịch hợp pháp. Thành phố kỳ vọng có thể đưa mô hình này vào thử nghiệm vào cuối năm 2026.
Biến dữ liệu thành tài sản có thể giao dịch
Tại hội thảo “Chuyển đổi số trong khu vực công: Kiến tạo hạ tầng bền vững và bảo đảm an ninh dữ liệu hướng đến mục tiêu tăng trưởng quốc gia”, bà Võ Thị Trung Trinh, Giám đốc Chuyển đổi số TP HCM, đã chia sẻ về kế hoạch xây dựng sàn giao dịch dữ liệu của thành phố.
Theo bà Trinh, sau khi TP HCM hợp nhất với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu từ ngày 1/7/2025, thành phố có không gian phát triển mới với 168 xã, phường, đặc khu. Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là thống nhất hạ tầng số, nền tảng số và kho dữ liệu dùng chung trên toàn địa bàn.
“Bài toán của TP HCM là tập trung thống nhất các hạ tầng số của TP HCM, Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu. Sau đó, thống nhất các nền tảng số, các ứng dụng để tập trung về kho dữ liệu dùng chung của thành phố”, bà Trinh cho biết.
Theo lãnh đạo Trung tâm Chuyển đổi số TP HCM, thành phố đang chuyển từ việc số hóa hành chính sang mô hình quản trị dựa trên dữ liệu. Đây cũng là nền tảng để thành phố tiến tới khai thác giá trị kinh tế từ dữ liệu.
TP HCM có lợi thế khi đã triển khai hệ thống lưu trữ tập trung từ khoảng năm 2008, vận hành thử nghiệm từ năm 2010 và đẩy mạnh thực hiện từ năm 2014. Thành phố từng bước cắt giảm việc đầu tư các hệ thống máy chủ riêng lẻ tại các sở, ngành, quận, huyện, thay vào đó đưa dữ liệu về vận hành tập trung trên trung tâm dữ liệu dùng chung.
Nhờ nền tảng này, sau khi thực hiện hợp nhất, TP HCM đã triển khai tích hợp dữ liệu của Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu vào hạ tầng điện toán đám mây dùng chung của thành phố.
Dự kiến thử nghiệm sàn dữ liệu vào cuối năm
Điểm đáng chú ý là TP HCM đang nghiên cứu mô hình sàn giao dịch dữ liệu, trong đó dữ liệu được chính thức hóa thành tài sản số có thể giao dịch theo quy định pháp luật.
Bà Võ Thị Trung Trinh cho biết, từ nền tảng của Luật Chuyển đổi số, Luật Dữ liệu, Luật Trí tuệ nhân tạo và các quy định mới liên quan, thành phố kỳ vọng có thể triển khai cơ chế thử nghiệm để biến dữ liệu trở thành tài sản có thể giao dịch.
Theo định hướng này, sàn giao dịch dữ liệu sẽ là nơi TP HCM tạo lập, kết nối và cung cấp các dữ liệu đủ điều kiện công khai. Các cá nhân, tổ chức khai thác dữ liệu phải tuân thủ đầy đủ các quy định của pháp luật về dữ liệu.
“Dự án về sàn giao dịch dữ liệu của TP HCM đang được triển khai nghiên cứu bằng cách phối hợp với Trung tâm Dữ liệu quốc gia. Chúng tôi kỳ vọng có thể đưa dự án vào thử nghiệm cuối năm nay”, bà Trinh nói.
Hiện kho dữ liệu dùng chung của TP HCM được tổ chức theo ba hướng chính, gồm nền tảng tích hợp, chia sẻ dữ liệu; kho dữ liệu của thành phố; và cung cấp dữ liệu cho người dân, tổ chức từ các nguồn dữ liệu đã được tổng hợp.
Theo bà Trinh, khi sàn giao dịch dữ liệu được hình thành, đây có thể trở thành một bước tiến mới trong việc khai thác giá trị kinh tế của dữ liệu, đồng thời góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế số trên địa bàn.
Hiện trung tâm dữ liệu của TP HCM đang vận hành gần 1.300 máy chủ chuyên dụng, phục vụ trực tuyến cho các sở, ban, ngành và 168 phường, xã.
Thành phố cũng đã xây dựng mạng lưới kết nối thông qua hệ thống cáp truyền dẫn tốc độ cao Metronet kết hợp mạng truyền số liệu chuyên dùng, kết nối trực tiếp khoảng 600 đầu mối. Hệ thống bao phủ các cơ quan Đảng, chính quyền, MTTQ tại 168 phường, xã, đặc khu, các sở, ngành và một số doanh nghiệp nhà nước lớn của thành phố.
Tại hội thảo, ông Nguyễn Hồng Hiển, Ủy viên Hội đồng Khoa học, Vụ trưởng Vụ Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương, cho rằng dữ liệu là trung tâm nhưng cũng là một trong những nút thắt của quá trình chuyển đổi số.
Theo ông Hiển, chuyển đổi số trong khu vực công không chỉ dừng ở việc số hóa các quy trình hiện có mà cần hướng tới đổi mới phương thức quản trị, nâng cao hiệu quả điều hành và giảm chi phí tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp.
Kinh nghiệm của TP HCM sau sáp nhập cũng đặt ra nhiều vấn đề về thể chế dữ liệu, tổ chức bộ máy, hạ tầng kỹ thuật và nguồn nhân lực. Đây sẽ là những yếu tố quan trọng quyết định khả năng khai thác dữ liệu để phục vụ quản trị đô thị cũng như tạo động lực mới cho tăng trưởng kinh tế số.
