TMĐT Đông Nam Á bùng nổ vượt mọi kịch bản: Doanh số đạt 200 tỷ USD, tăng trưởng gấp đôi dự báo

Theo báo cáo E-commerce Payments Momentum Report 2026 do công ty công nghệ tài chính Xendit và đơn vị dữ liệu thương mại điện tử Cube công bố, khoảng 25% chi tiêu bán lẻ tại Đông Nam Á hiện được thực hiện trực tuyến. Thương mại điện tử đang bước vào giai đoạn phát triển mới, khi quy mô thị trường chuyển từ hàng tỷ USD lên hàng trăm tỷ USD.

Báo cáo được xây dựng trên cơ sở khảo sát 6.000 người mua sắm trực tuyến tại 6 thị trường trọng điểm trong khu vực, trong đó có 1.000 người tại Indonesia.

Shopee, Lazada, TikTok Shop tăng trưởng vượt kỳ vọng

Theo ông Simon Torring, đồng sáng lập Cube, năm 2026 đánh dấu cột mốc quan trọng khi doanh số hàng hóa vật chất qua thương mại điện tử tại Đông Nam Á lần đầu vượt 200 tỷ USD. Indonesia tiếp tục là thị trường lớn nhất khu vực, trong khi toàn thị trường được dự báo vượt 400 tỷ USD vào năm 2031.

Đáng chú ý, tốc độ tăng trưởng thực tế đang vượt xa những dự báo trước đó. Trong quý I/2026, các nền tảng thương mại điện tử lớn như Shopee, Lazada và TikTok Shop ghi nhận mức tăng trưởng hơn 33% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn gấp đôi dự báo ban đầu là 16%.

Diễn biến này cho thấy sức mua trực tuyến tại Đông Nam Á vẫn duy trì đà tăng mạnh, đồng thời phản ánh cuộc cạnh tranh ngày càng quyết liệt giữa các nền tảng trong việc thu hút người tiêu dùng, mở rộng mạng lưới nhà bán hàng và thúc đẩy giao dịch.

Tuy nhiên, quy mô thị trường lớn hơn cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về chất lượng dịch vụ, trải nghiệm thanh toán và niềm tin của khách hàng. Khi thương mại điện tử không còn chỉ là kênh mua sắm bổ sung mà trở thành một phần đáng kể trong chi tiêu bán lẻ, khả năng giữ chân người dùng và bảo đảm giao dịch thuận tiện, an toàn sẽ ngày càng có ý nghĩa đối với các nền tảng.

24 tỷ USD chi cho hàng ngoại, thương mại xuyên biên giới tăng tốc

Một điểm đáng chú ý khác là dòng tiền mua sắm xuyên biên giới đang chiếm tỷ trọng đáng kể trong thị trường thương mại điện tử Đông Nam Á.

Theo báo cáo, người tiêu dùng trong khu vực ước tính chi từ 23–24 tỷ USD để mua hàng từ các nhà bán lẻ nước ngoài, tương đương khoảng 10% tổng doanh số bán hàng trực tuyến.

Dòng chi tiêu này cho thấy hoạt động mua sắm trực tuyến không còn bị giới hạn bởi biên giới quốc gia. Người tiêu dùng có thêm lựa chọn hàng hóa, trong khi các nhà bán lẻ có cơ hội tiếp cận khách hàng ở nhiều thị trường mà không nhất thiết phải xây dựng hệ thống phân phối truyền thống tại từng quốc gia.

Tùy thuộc vào diễn biến của môi trường pháp lý, thương mại điện tử xuyên biên giới tại Đông Nam Á được dự báo tăng trưởng 11–19% mỗi năm đến năm 2030.

Dù vậy, triển vọng này cũng phụ thuộc vào khả năng giải quyết những trở ngại trong thanh toán, thủ tục giao dịch, vận chuyển và quản lý hoạt động kinh doanh giữa các quốc gia. Những khác biệt về quy định và phương thức thanh toán có thể làm tăng chi phí, kéo dài thời gian xử lý đơn hàng và ảnh hưởng đến trải nghiệm mua sắm.

Vì vậy, việc xây dựng cơ chế hợp tác chung trong khu vực được xem là một trong những yếu tố có thể tạo thêm động lực cho thị trường.

Hiệp định kinh tế số ASEAN mở thêm dư địa phát triển

Theo kế hoạch được đề cập trong báo cáo, Hiệp định kinh tế số ASEAN dự kiến được ký kết tại Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49 vào tháng 11/2026. Hiệp định được kỳ vọng thúc đẩy thương mại điện tử xuyên biên giới, giao dịch không giấy tờ và thanh toán điện tử trong khu vực.

Tổng thư ký ASEAN Kao Kim Hourn nhấn mạnh việc tăng cường hợp tác kinh tế số có thể tạo điều kiện để các quốc gia thành viên thúc đẩy giao dịch và từng bước thay đổi cách thức vận hành của các hoạt động kinh tế truyền thống.

Ông cho biết ASEAN đã hoàn tất đàm phán về Hiệp định Thanh toán kỹ thuật số ASEAN, dự kiến được ký kết vào tháng 11 năm nay. Theo ông, việc phát triển các phương thức thanh toán kỹ thuật số có thể giúp giao dịch thuận tiện hơn, giảm sự phụ thuộc vào các hình thức trao đổi tiền tệ truyền thống và tác động đến cơ chế vận hành của những thỏa thuận tiền tệ hiện có.

Nếu các sáng kiến này được triển khai hiệu quả, doanh nghiệp trong khu vực có thể có thêm điều kiện mở rộng hoạt động sang những thị trường lân cận, còn người tiêu dùng được hưởng lợi từ khả năng tiếp cận hàng hóa và dịch vụ đa dạng hơn.