Khuyến cáo dự trữ nhu yếu phẩm trong 72 giờ không có nghĩa thảm họa sắp xảy ra

Nhiều quốc gia đồng loạt khuyến cáo người dân tích trữ đồ sinh tồn

Thời gian gần đây, nhiều quốc gia và tổ chức quốc tế như Liên minh châu Âu (EU), Anh, Canada, Nhật Bản và Thái Lan đã đưa ra hoặc nhắc lại các khuyến nghị về việc chuẩn bị thực phẩm, nước uống, thuốc men cùng những vật dụng thiết yếu đủ dùng trong ít nhất 72 giờ.

Ngày 22/10, Chính phủ Anh phát động chiến dịch mang tên "Be Ready" (Hãy sẵn sàng), khuyến khích các hộ gia đình dự trữ thực phẩm, nước đóng chai và những vật dụng cần thiết để có thể tự xoay xở trong ít nhất 3 ngày khi xảy ra tình huống khẩn cấp.

Đây là một phần trong sáng kiến kéo dài 3 năm, hướng tới nâng cao khả năng chuẩn bị của cộng đồng trước những sự cố có thể làm gián đoạn các dịch vụ thiết yếu, chẳng hạn như thời tiết cực đoan hoặc những mối đe dọa đối với cơ sở hạ tầng trọng yếu.

Tiếp đó, ngày 2/11, Cục Phòng chống và Giảm nhẹ thiên tai (DDPM) thuộc Bộ Nội vụ Thái Lan khuyến nghị các hộ gia đình chuẩn bị túi sinh tồn chứa nhu yếu phẩm đủ dùng trong 72 giờ, nhằm chủ động ứng phó với thiên tai, thảm họa hoặc những tình huống khẩn cấp khác.

Theo hướng dẫn của DDPM, túi sinh tồn nên bao gồm 6 nhóm vật dụng thiết yếu, gồm thuốc men và vật dụng y tế; thực phẩm và nước uống; thiết bị liên lạc và dụng cụ cần thiết; giấy tờ quan trọng và tiền mặt; đồ vệ sinh cá nhân; quần áo.

Tổng cục trưởng DDPM Nirat Pongsitthaworn cho biết khuyến cáo này nằm trong chiến dịch dài hạn nhằm giảm thiểu rủi ro thiên tai, đồng thời nâng cao ý thức chủ động chuẩn bị của người dân. Mục tiêu là giúp các hộ gia đình tự đáp ứng những nhu cầu cơ bản trong thời gian chờ lực lượng chức năng triển khai hỗ trợ.

Khuyến nghị của Thái Lan không chỉ giới hạn ở nguy cơ xung đột quốc tế mà còn áp dụng đối với nhiều tình huống như lũ quét, sạt lở đất, động đất, dịch bệnh, hỏa hoạn và các sự cố do con người gây ra.

Cũng trong ngày 2/11, Nhật Bản tiếp tục kêu gọi người dân dự trữ thực phẩm, nước uống và các nhu yếu phẩm cần thiết trước nguy cơ xảy ra những thảm họa thiên nhiên quy mô lớn.

Trên thực tế, Nhật Bản từ lâu đã khuyến nghị các hộ gia đình duy trì nguồn dự trữ khẩn cấp đủ dùng trong ít nhất 3 ngày, tốt nhất là một tuần. Việc chuẩn bị này nhằm nâng cao khả năng ứng phó với những trận động đất mạnh và các thảm họa có thể phá hủy đường sá, mạng lưới giao thông cùng những công trình hạ tầng thiết yếu.

Trong những tình huống như vậy, hoạt động cứu trợ của chính phủ có thể bị đình trệ hoặc không thể tiếp cận người dân ngay lập tức. Vì thế, việc mỗi gia đình có sẵn nguồn nhu yếu phẩm dự phòng được xem là yếu tố quan trọng để duy trì sinh hoạt trong những ngày đầu xảy ra sự cố.

Một ngày sau, ngày 3/11, EU công bố hướng dẫn mới nhằm giúp người dân tự bảo đảm các nhu cầu cơ bản trong 72 giờ đầu khi xảy ra khủng hoảng, trước khi hoạt động cứu trợ được triển khai đầy đủ.

Theo đó, người dân được khuyến nghị chuẩn bị sẵn thực phẩm, nước uống và túi vật dụng khẩn cấp để sử dụng trong trường hợp các dịch vụ thiết yếu bị gián đoạn hoặc xảy ra những tình huống bất thường.

Trong bối cảnh nhiều quốc gia liên tiếp đưa ra hoặc nhắc lại các khuyến cáo về dự trữ nhu yếu phẩm, vấn đề Việt Nam có áp dụng biện pháp tương tự hay không cũng nhận được sự quan tâm.

Tại cuộc họp báo thường kỳ chiều 5/11, trả lời câu hỏi về khả năng khuyến cáo người dân chuẩn bị nhu yếu phẩm ứng phó tình huống khẩn cấp như một số quốc gia, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Phạm Thu Hằng nêu rõ:

"Đối với việc khuyến cáo người dân chuẩn bị nhu yếu phẩm để ứng phó với tình huống khẩn cấp, các cơ quan chức năng của Việt Nam sẽ phối hợp để đánh giá nguy cơ, nghiên cứu các biện pháp phù hợp với điều kiện thực tế. Trong đó có việc nâng cao nhận thức và hướng dẫn người dân chủ động phòng ngừa và ứng phó khi có sự cố xảy ra".

Bà Phạm Thu Hằng nhấn mạnh việc hướng dẫn cần phù hợp với tình hình thực tế, đồng thời tránh để phát sinh tâm lý hoang mang trong xã hội.

Thực tế, việc khuyến nghị người dân dự trữ nhu yếu phẩm không phải là chính sách mới xuất hiện trong thời gian gần đây. Tại Canada, Bộ An toàn công cộng cũng nhắc lại khuyến cáo chuẩn bị thực phẩm, nước uống và vật dụng thiết yếu đủ dùng trong ít nhất 3 ngày, kể cả trong trường hợp mất điện hoặc nước máy.

Cơ quan này nhấn mạnh đây là khuyến nghị đã được Canada duy trì trong nhiều năm. Theo chuyên gia của Viện Phục hồi sau thảm họa Canada, chính phủ nhiều quốc gia trên thế giới đã duy trì các khuyến cáo chuẩn bị ứng phó khẩn cấp trong ít nhất 3 thập kỷ qua.

Tại Mỹ, Cơ quan Quản lý Tình trạng Khẩn cấp Liên bang (FEMA) cũng triển khai các chương trình nâng cao nhận thức về chuẩn bị ứng phó khẩn cấp trong nhiều năm thông qua sáng kiến Ready.gov.

Theo khuyến nghị của chương trình này, người dân nên dự trữ thực phẩm, nước uống, thuốc men và các vật dụng thiết yếu đủ dùng trong ít nhất 3 ngày, đồng thời xây dựng kế hoạch ứng phó khẩn cấp cho từng hộ gia đình.

Các quốc gia đều hướng tới mục tiêu giúp người dân chủ động bảo đảm nhu cầu sinh hoạt cơ bản trong giai đoạn đầu xảy ra tình huống khẩn cấp.

Nhiều nước khuyến cáo dự trữ nhu yếu phẩm trong 72 giờ, có phải thảm họa sắp xảy ra?

Theo giới chức các nước, những khuyến cáo về chuẩn bị nhu yếu phẩm là một phần trong chính sách phòng ngừa và ứng phó với thảm họa, không phải dấu hiệu cho thấy một cuộc xung đột hay thảm họa lớn sắp xảy ra.

Điểm chung trong các hướng dẫn là khi xảy ra tình huống khẩn cấp nghiêm trọng, cơ quan chức năng có thể không đủ khả năng tiếp cận và hỗ trợ ngay lập tức tất cả các hộ gia đình.

Đặc biệt, khi thiên tai, động đất hoặc các sự cố lớn làm hư hại cơ sở hạ tầng, hoạt động cung cấp điện, nước, giao thông và những dịch vụ thiết yếu có thể bị gián đoạn. Trong hoàn cảnh đó, việc chuẩn bị trước nguồn thực phẩm, nước uống và thuốc men sẽ giúp người dân tự duy trì cuộc sống trong thời gian chờ cứu trợ.

Cách tiếp cận chú trọng phòng ngừa thay vì chỉ ứng phó sau khi sự cố xảy ra cũng phù hợp với Khung hành động Sendai về giảm thiểu rủi ro thiên tai giai đoạn 2015-2030, được thông qua dưới sự bảo trợ của Liên Hợp Quốc (LHQ).

Văn kiện này xác định 4 ưu tiên trọng tâm, bao gồm hiểu rõ rủi ro thiên tai, tăng cường quản trị rủi ro thiên tai, đầu tư vào khả năng chống chịu, đồng thời nâng cao năng lực chuẩn bị để ứng phó khẩn cấp và phục hồi hiệu quả.

Theo định hướng của Khung hành động Sendai, các chính phủ cần chủ động giảm thiểu rủi ro và những tổn thất tiềm tàng trước khi thiên tai xảy ra, thay vì chỉ tập trung vào hoạt động cứu trợ và tái thiết sau thảm họa.

Không chỉ góp phần bảo đảm an toàn cho cộng đồng, việc chủ động chuẩn bị ứng phó thiên tai còn mang lại những lợi ích đáng kể về kinh tế.

Theo Báo cáo Đánh giá Toàn cầu năm 2025 của Văn phòng LHQ về Giảm thiểu Rủi ro Thiên tai (UNDRR), mỗi USD đầu tư vào khả năng chống chịu thiên tai có thể giúp giảm tới 15 USD thiệt hại trong tương lai.

Báo cáo cũng ước tính tổng chi phí toàn cầu do thiên tai gây ra có thể vượt 2.300 tỷ USD mỗi năm nếu tính cả những tác động kinh tế gián tiếp, tổn thất dây chuyền và thiệt hại về môi trường.

Nhận định về những số liệu này, báo The Nation của Thái Lan cho rằng việc chuẩn bị ứng phó thiên tai không chỉ liên quan đến an toàn cộng đồng và chất lượng cuộc sống mà còn có tác động trực tiếp tới ngân sách quốc gia và sự ổn định kinh tế dài hạn.

Từ góc độ đó, việc ngày càng nhiều quốc gia chú trọng nâng cao năng lực chuẩn bị ứng phó khẩn cấp được xem là xu hướng phù hợp với yêu cầu giảm thiểu rủi ro thiên tai.