Kỳ vọng Fed tăng lãi suất đẩy USD tăng giá, gây sức ép lên tiền tệ thị trường mới nổi và các nước xuất khẩu hàng hóa

Sự phục hồi mạnh mẽ của đồng USD đang khiến các nhà đầu tư đảo ngược những vị thế từng rất được ưa chuộng đối với tiền tệ của các nền kinh tế mới nổi lớn và các quốc gia xuất khẩu hàng hóa chủ chốt.

Nguyên nhân là lập trường ngày càng “diều hâu” của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), làm lung lay một trong những chiến lược giao dịch ngoại hối thành công nhất từ đầu năm đến nay.

Trong những tuần gần đây, các đồng tiền như peso Argentina hay krone Na Uy đã chịu áp lực giảm giá khi thị trường bắt đầu định giá khả năng lãi suất tại Mỹ sẽ cao hơn trong thời gian tới, qua đó làm tăng sức hấp dẫn của các tài sản định giá bằng USD.

Khẳng định rõ sự thay đổi này, Chủ tịch Fed Kevin Warsh đã từ bỏ xu hướng thiên về nới lỏng tiền tệ vốn tồn tại lâu nay của Ngân hàng Trung ương trong cuộc họp đầu tiên trên cương vị lãnh đạo Fed.

Hiện các nhà giao dịch trên thị trường hợp đồng tương lai dự báo Fed sẽ nâng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm vào tháng 10.

“Những kỳ vọng về việc Mỹ chuyển sang lập trường lãi suất diều hâu đang tái định hình thị trường tiền tệ toàn cầu”, ông Rushabh Amin, nhà quản lý danh mục đa tài sản tại Allspring Global Investments, nhận định.

Theo ông, xu hướng này đang làm suy yếu sức hấp dẫn của chiến lược "carry trade" - vay vốn bằng đồng tiền có lãi suất thấp để đầu tư vào các tài sản mang lại lợi suất cao hơn.

Trong tháng qua, đồng real Brazil, đô la Australia và won Hàn Quốc đều giảm hơn 2% so với USD. Đợt điều chỉnh cũng lan rộng sang nhiều đồng tiền khác như ringgit Malaysia và đô la Canada. Đáng chú ý, đồng krone Na Uy đã mất hơn 4% giá trị.

Khi lợi suất trái phiếu Mỹ sau điều chỉnh lạm phát tăng lên, các tài sản bằng USD trở nên hấp dẫn hơn đối với dòng vốn quốc tế. Điều này làm giảm sức hút của nhiều loại tài sản khác, từ vàng cho đến cổ phiếu.

“Tăng trưởng kinh tế Mỹ vẫn khá mạnh và lợi suất thực của Mỹ duy trì ở mức cao. Đó là điều khiến thị trường bất ngờ, bởi nền kinh tế Mỹ tỏ ra bền bỉ hơn nhiều so với dự đoán của giới đầu tư vài tháng trước”, ông Shaniel Ramjee, đồng Giám đốc đầu tư đa tài sản tại Pictet, cho biết.

Từ đầu năm đến hết tháng 5, đô la Australia, real Brazil và krone Na Uy từng tăng gần 10% so với USD. Khi đó, cuộc chiến tại Trung Đông đẩy giá hàng hóa tăng cao, trong khi giới đầu tư vẫn tin rằng Fed sẽ cắt giảm lãi suất nhằm hỗ trợ nền kinh tế Mỹ đang có dấu hiệu suy yếu.

Tuy nhiên, hiện nay thị trường lại phản ánh khả năng Fed sẽ tăng từ một đến hai lần lãi suất, mỗi lần 0,25 điểm phần trăm, trước khi năm nay kết thúc.

Sau những biến động mạnh trong giai đoạn đầu của cuộc chiến Trung Đông, đồng USD đã tăng giá liên tục trong tháng qua khi xung đột kéo dài và lạm phát tại Mỹ vượt ngưỡng 4%.

Sự suy yếu của nhiều đồng tiền đã đặc biệt ảnh hưởng đến sức hấp dẫn của các giao dịch carry trade sử dụng vốn vay bằng USD.

“Lãi suất Mỹ cao hơn cùng với đồng USD mạnh lên đã kích hoạt làn sóng đảo chiều của nhiều giao dịch carry trade vốn rất phổ biến trước đây”, ông Lee Hardman, chuyên gia kinh tế tiền tệ cấp cao tại MUFG, nhận xét.

Sự tái cơ cấu trên thị trường chứng khoán toàn cầu cũng tác động khác nhau đến các đồng tiền của thị trường mới nổi.

Đồng won Hàn Quốc chịu áp lực bán mạnh khi thị trường chứng khoán nước này biến động lớn. Nhiều nhà đầu tư đã chốt lời sau giai đoạn tăng trưởng ấn tượng của các hãng sản xuất chip như Samsung và SK Hynix, khiến tỷ trọng đầu tư vào các cổ phiếu này vượt quá giới hạn rủi ro tập trung của nhiều tổ chức.

Trong khi đó, tiền tệ của các quốc gia nhập khẩu năng lượng - vốn chịu ảnh hưởng nặng nề từ cuộc chiến với Iran - lại ghi nhận mức tăng trong tháng qua.

Những đồng tiền như rupee Ấn Độ, rupiah Indonesia và peso Philippines đều đi lên khi các Ngân hàng Trung ương tăng lãi suất hoặc, như trường hợp của Ấn Độ, thực hiện các biện pháp thúc đẩy dòng vốn bằng cách tạo điều kiện cho các ngân hàng vay vốn từ nước ngoài dễ dàng hơn.

Mặc dù thị trường vừa trải qua đợt bán tháo, nhiều nhà quản lý quỹ vẫn chỉ ra rằng các nền kinh tế mới nổi hiện có nền tảng vững chắc hơn đáng kể so với giai đoạn Fed tăng lãi suất trước đây vào các năm 2022 và 2023 - thời điểm nhiều quốc gia rơi vào khủng hoảng.

Những yếu tố hỗ trợ bao gồm dự trữ ngoại hối cao hơn, chính sách tài khóa thận trọng hơn và khuôn khổ điều hành tiền tệ đáng tin cậy hơn.

“Triển vọng dài hạn về bảng cân đối tài chính lành mạnh hơn tại các thị trường mới nổi so với các nền kinh tế phát triển, đặc biệt là Mỹ, vẫn còn nguyên giá trị. Về lâu dài, những nguyên tắc điều hành Ngân hàng Trung ương đã được xây dựng ở nhiều nền kinh tế mới nổi sẽ tiếp tục phát huy tác dụng”, ông Ramjee nhận định.

Chỉ số trái phiếu nội tệ thị trường mới nổi của JPMorgan hiện vẫn tăng khoảng 2% từ đầu năm đến nay.

Các đợt cắt giảm lãi suất của Fed kể từ năm 2024 cùng với sự suy yếu của đồng USD trong năm ngoái đã góp phần thúc đẩy một chu kỳ tăng giá kéo dài của trái phiếu và tiền tệ tại các thị trường mới nổi. Đồng thời, nhiều quốc gia vẫn duy trì mặt bằng lãi suất tương đối cao để thu hút nhà đầu tư.

Theo ông Kurt Knowlson - nhà quản lý danh mục nợ thị trường mới nổi tại Aviva Investors, cú sốc giá dầu hiện nay không gây ra làn sóng bán tháo tiền tệ trên diện rộng tại các thị trường mới nổi như những giai đoạn trước.

Ông cho rằng uy tín chính sách được cải thiện đã giúp nhiều quốc gia chống chịu tốt hơn trước các cú sốc bên ngoài. Vì vậy, giới đầu tư hiện đánh giá từng thị trường dựa trên các yếu tố riêng thay vì áp dụng một chiến lược đầu tư chung cho toàn bộ nhóm thị trường mới nổi.