Chuyên gia Dragon Capital: ETF vàng có thể đưa nguồn vàng trong dân vào nền kinh tế

Tại Hội nghị Bàn tròn thường niên Việt Nam với chủ đề “Hưu trí và Đầu tư: Bước sang kỷ nguyên mới”, do Asia Asset Management tổ chức ngày 18/6/2026 tại Hà Nội, các chuyên gia ngành quản lý quỹ đặt câu chuyện phát triển thị trường vốn trong một bài toán rộng hơn: bên cạnh dòng vốn dài hạn, thị trường còn cần thêm những sản phẩm đầu tư gần với nhu cầu thực tế của người dân.

Trong phiên thảo luận “Thị trường vốn Việt Nam: Con đường phía trước”, quỹ hưu trí giữ vai trò trung tâm do gắn với dân số già và nguồn vốn dài hạn. Bên cạnh đó, các diễn giả cũng đề cập đến quỹ hạ tầng, quỹ đầu tư bất động sản (REITs) và quỹ hoán đổi danh mục vàng (ETF vàng).

Bà Lương Thị Mỹ Hạnh, Giám đốc Quản lý tài sản khối trong nước Dragon Capital Việt Nam, cho rằng ngành quỹ tại Việt Nam đã tăng về số lượng, nhưng mức độ đa dạng sản phẩm còn hạn chế. Hiện thị trường có hơn 60 quỹ mở và khoảng 20 quỹ ETF, song danh mục giữa nhiều quỹ vẫn trùng lặp đáng kể.

“Thị trường cần có những sản phẩm đáp ứng nhu cầu hiện tại của khách hàng. Việt Nam hiện có hơn 60 quỹ mở và khoảng 20 quỹ ETF, nhưng danh mục 10 cổ phiếu lớn giữa nhiều quỹ có mức độ trùng lặp rất cao”, bà Hạnh nói.

Theo bà Hạnh, nguyên nhân đến từ nguồn hàng hoá đầu tư, phạm vi sản phẩm và quy định hiện hành. Việt Nam hiện chủ yếu có các quỹ theo chiều mua lên, trong khi chưa có ETF đảo chiều hay ETF sử dụng đòn bẩy. Ở một số thị trường khác, các công cụ này phục vụ nhà đầu tư tổ chức, nhà đầu tư nước ngoài và nhà đầu tư chuyên nghiệp.

Trong bối cảnh đó, ETF vàng trở thành một hướng mở đáng chú ý. Sản phẩm này chạm tới vàng vật chất, kênh tích sản quen thuộc với nhiều người Việt, thay vì bắt đầu từ một loại tài sản xa lạ.

Bà Hạnh cho biết bà từng đề cập đến sản phẩm này trong một tọa đàm của Ủy ban Chứng khoán cách đây 2 năm. Theo bà, nguồn vàng trong dân tại Việt Nam thuộc nhóm lớn so với nhiều nước châu Á, nhưng phần lớn vẫn nằm yên trong từng hộ gia đình.

“Nguồn vàng trong dân của Việt Nam thuộc nhóm lớn so với các nước châu Á. Nguồn này gần như vẫn nằm trong từng hộ gia đình và chưa được đưa vào nền kinh tế. Việc tạo ra một ETF vàng có thể giúp nguồn vốn đó được đầu tư ra xã hội và quay vòng”, bà Hạnh nêu quan điểm.

Khi người dân chủ yếu nắm giữ vàng dưới dạng vật chất, tài sản này khó tham gia vào hệ thống quỹ và dòng chảy thị trường vốn. Một sản phẩm quỹ gắn với vàng, nếu ra đời, có thể mở thêm cách tiếp cận khác cho nhu cầu tích sản lâu năm.

Bà Hạnh cũng liên hệ vàng với thị trường đô la Mỹ tự do. Theo bà, mỗi khi giá vàng tăng, thị trường này thường sôi động hơn, trong khi chênh lệch giữa tỷ giá tự do và tỷ giá chính thức tại ngân hàng cũng ở mức cao.

“Mỗi lần giá vàng tăng, thị trường đô la Mỹ tự do tại Việt Nam thường rất sôi động, trong khi chênh lệch giữa tỷ giá tự do và tỷ giá chính thức tại ngân hàng cũng ở mức cao. Đây là một phần nguyên nhân khiến ETF vàng được bàn tới nhiều hơn”, bà Hạnh nói.

Ở góc nhìn khác, bà Dương Kim Anh, Giám đốc đầu tư Vietcombank Fund Management (VCBF), đánh giá ETF vàng là sản phẩm có tiềm năng nếu quy định được thiết kế phù hợp. Theo bà, nhà đầu tư cá nhân Việt Nam vốn đã quen với vàng và bất động sản, nên ETF vàng và quỹ đầu tư bất động sản có cơ hội thành công cao hơn nhiều sản phẩm xa lạ khác.

“Xét theo đặc điểm của nhà đầu tư cá nhân Việt Nam, những sản phẩm có khả năng thành công cao nếu quy định phù hợp là ETF vàng và quỹ đầu tư bất động sản, bởi nhiều nhà đầu tư đã nắm giữ vàng hoặc bất động sản. Với vàng, hình thức phổ biến hiện nay vẫn là nắm giữ vàng vật chất”, bà Kim Anh nhận định.

Lợi thế của sản phẩm nằm ở nhu cầu sẵn có. Vàng đã có vị trí rõ trong thói quen tài chính của người dân, trong khi nhiều sản phẩm quỹ khác vẫn mất thêm thời gian để nhà đầu tư hiểu và chấp nhận.

Tuy vậy, tiềm năng thị trường chưa đủ để sản phẩm ra đời ngay. Bà Kim Anh lưu ý điểm nghẽn lớn nằm ở đặc điểm của đồng tiền. Việt Nam vẫn quản lý tiền đồng theo cơ chế riêng, khiến việc hiện thực hóa quỹ vàng còn nhiều vướng mắc.

“ETF vàng được các công ty quản lý quỹ và cơ quan quản lý nhìn nhận là một sản phẩm có nhiều tiềm năng. Tuy nhiên, khó khăn trong việc hiện thực hóa sản phẩm này tại Việt Nam nằm ở đặc điểm đồng tiền, khi tiền đồng vẫn là đồng tiền được quản lý”, bà Kim Anh cho biết.

Bài toán ETF vàng vì vậy có hai mặt. Một mặt là nhu cầu thị trường, khi vàng vẫn là tài sản quen thuộc và được nắm giữ rộng rãi. Mặt khác là khuôn khổ quản lý, nơi một sản phẩm mới chỉ có thể thành hình khi điều kiện chính sách và quy định đủ rõ.

Trong bức tranh ưu tiên của thị trường vốn, ETF vàng không đứng riêng lẻ. Khi bàn về sản phẩm Việt Nam nên ưu tiên trong 5 năm tới, bà Hạnh đặt quỹ hưu trí lên hàng đầu do yếu tố cửa sổ thời gian. Bà Nguyễn Hoài Thu, Phó Tổng giám đốc CTCP Quản lý Quỹ VinaCapital, cũng đồng tình rằng sau hơn một thập kỷ dành nhiều nỗ lực cho quỹ mở, ETF và giáo dục nhà đầu tư, hưu trí là trọng tâm của giai đoạn tới.

“Nếu phải chọn sản phẩm ưu tiên, hưu trí vẫn nên được đặt lên hàng đầu vì cửa sổ thời gian của Việt Nam không còn nhiều”, bà Hạnh nói.

Hưu trí gắn với vốn dài hạn và an sinh. Quỹ đầu tư bất động sản mở thêm cách tiếp cận với tài sản nhà đất. ETF vàng đặt ra khả năng đưa một phần vàng trong dân vào hệ thống quỹ, kết nối thói quen tích sản truyền thống với hệ thống đầu tư hiện đại hơn.