9 trường hợp doanh nghiệp, hộ kinh doanh sẽ bị cơ quan thuế kiểm tra trực tiếp từ 1/7

Theo Thuế cơ sở 3 tỉnh Khánh Hòa, có 9 trường hợp cơ quan thuế được thực hiện kiểm tra tại trụ sở người nộp thuế. Cụ thể, trường hợp đầu tiên là các hồ sơ thuộc diện kiểm tra trước hoàn thuế. Đây là nhóm hồ sơ cần được xác minh trước khi cơ quan thuế ra quyết định hoàn tiền cho người nộp thuế.

Trường hợp thứ hai là kiểm tra sau hoàn thuế đối với các hồ sơ được hoàn thuế trước theo nguyên tắc quản lý rủi ro. Việc kiểm tra này có thể được thực hiện trong thời hạn 5 năm kể từ ngày ban hành quyết định hoàn thuế.

Người nộp thuế có dấu hiệu vi phạm pháp luật về thuế cũng thuộc diện bị kiểm tra trực tiếp. Bên cạnh đó, cơ quan thuế có thể kiểm tra theo kế hoạch, chuyên đề hoặc theo yêu cầu của cơ quan, người có thẩm quyền.

Đáng chú ý, luật mới quy định kiểm tra đối với nhóm người nộp thuế có rủi ro cao trong các trường hợp chia, tách, sáp nhập, hợp nhất doanh nghiệp; chuyển đổi loại hình doanh nghiệp; phá sản, giải thể; chấm dứt hoạt động; cổ phần hóa; chấm dứt hiệu lực mã số thuế hoặc chuyển địa điểm kinh doanh.

Đây được xem là nhóm có nguy cơ phát sinh rủi ro về nghĩa vụ thuế nên sẽ được cơ quan quản lý theo dõi chặt chẽ hơn.

Ngoài ra, cơ quan thuế cũng có thể chuyển sang kiểm tra tại trụ sở người nộp thuế nếu quá trình giải trình, bổ sung hồ sơ, tài liệu phát sinh dấu hiệu cần xác minh thực tế theo quy định tại Điều 22 của Luật Quản lý thuế 2025.

Hai trường hợp còn lại gồm kiểm tra phục vụ việc giải quyết khiếu nại, tố cáo về thuế và kiểm tra đối với hồ sơ miễn thuế, giảm thuế, không thu thuế của người nộp thuế thuộc nhóm rủi ro cao.

Về thời hạn kiểm tra, luật quy định thời gian kiểm tra tại trụ sở người nộp thuế không quá 20 ngày kể từ ngày công bố quyết định kiểm tra. Trường hợp cần thiết, cơ quan thuế được gia hạn một lần nhưng thời gian gia hạn không quá 20 ngày. Như vậy, tổng thời gian kiểm tra tối đa có thể lên tới 40 ngày.

Bên cạnh việc tăng cường công tác quản lý, Luật Quản lý thuế 2025 cũng bảo đảm các quyền hợp pháp của người nộp thuế. Theo đó, người nộp thuế có quyền giải trình những vấn đề liên quan đến nội dung kiểm tra, bảo lưu ý kiến của mình; khiếu nại, khởi kiện hoặc yêu cầu bồi thường thiệt hại theo quy định của pháp luật nếu quyền lợi bị ảnh hưởng.

Người nộp thuế cũng có quyền tố cáo các hành vi vi phạm pháp luật trong quá trình kiểm tra thuế và thực hiện các quyền khác theo quy định của pháp luật.

Theo cơ quan thuế, việc nắm rõ các trường hợp thuộc diện kiểm tra sẽ giúp doanh nghiệp và hộ kinh doanh chủ động rà soát hồ sơ, chứng từ, hạn chế rủi ro pháp lý và nâng cao mức độ tuân thủ. Trong bối cảnh quản lý thuế ngày càng dựa trên dữ liệu và đánh giá rủi ro, việc thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế được xem là giải pháp quan trọng để tránh phát sinh tranh chấp và các chế tài xử lý không đáng có.