Miễn nhiệm loạt chức vụ, hủy tư cách ủy viên Chính hiệp toàn quốc của cựu Tư lệnh Cảnh sát Vũ trang Trung Quốc SN 1955

Theo South China Morning Post (SCMP), ngày 4/11, Trung Quốc chính thức miễn nhiệm ông Vương Ninh (Wang Ning), 71 tuổi, khỏi các chức vụ Ủy viên Thường vụ Chính hiệp toàn quốc khóa XIV và Phó chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại của cơ quan này, đồng thời xóa tư cách ủy viên Chính hiệp của ông.

Quyết định được thông qua tại phiên bế mạc Hội nghị lần thứ XIX của Ủy ban Thường vụ Chính hiệp toàn quốc khóa XIV, diễn ra ở Bắc Kinh, dưới sự chủ trì của ông Vương Hỗ Ninh, Chủ tịch Chính hiệp toàn quốc và là một trong những lãnh đạo cấp cao nhất Trung Quốc.

Đáng chú ý, thông báo của Tân Hoa Xã không nêu lý do ông Vương Ninh bị miễn nhiệm, cũng không cho biết cựu tư lệnh này có đang bị điều tra hay không.

Trước khi quyết định được công bố, cựu tư lệnh này đã vắng bóng trên chính trường trong nhiều tháng. Đáng chú ý, ông không tham dự kỳ họp Lưỡng hội thường niên của Trung Quốc hồi tháng 3, làm dấy lên những đồn đoán về tình trạng của ông.

Ba đời tư lệnh liên tiếp gặp biến cố

Việc ông Vương Ninh bị xóa tư cách ủy viên Chính hiệp gây chú ý đặc biệt bởi 2 người giữ chức Tư lệnh Cảnh sát Vũ trang ngay trước và sau ông cũng từng bị xử lý. Điều này đồng nghĩa cả 3 vị tướng liên tiếp lãnh đạo lực lượng Cảnh sát Vũ trang Trung Quốc từ năm 2009 đến giữa năm 2025 đều không tránh khỏi những biến động lớn trong sự nghiệp.

Người đầu tiên là thượng tướng Vương Kiến Bình (Wang Jianping), giữ chức tư lệnh từ năm 2009 đến năm 2014.

Ông Vương Kiến Bình bị bắt giữ và điều tra vào năm 2016, trở thành thượng tướng đương chức đầu tiên của quân đội Trung Quốc bị điều tra sau khi ông Tập Cận Bình lên nắm quyền lãnh đạo vào cuối năm 2012.

Người kế nhiệm ông Vương Kiến Bình là Vương Ninh, giữ chức Tư lệnh Cảnh sát Vũ trang từ tháng 12/2014 đến tháng 12/2020.

Sau khi Vương Ninh nghỉ hưu, vị trí này được chuyển giao cho thượng tướng Vương Xuân Ninh (Wang Chunning). Tuy nhiên, tháng 10/2025, ông Vương Xuân Ninh cũng bị khai trừ khỏi Đảng Cộng sản Trung Quốc và tước quân tịch vì những vi phạm nghiêm trọng về kỷ luật và pháp luật.

Với quyết định mới nhất đối với Vương Ninh, cả 3 người từng lần lượt chỉ huy lực lượng Cảnh sát Vũ trang trong khoảng 16 năm đều đã bị xử lý hoặc loại khỏi những vị trí chính trị quan trọng.

Cảnh sát Vũ trang Nhân dân Trung Quốc là lực lượng bán quân sự có nhiệm vụ duy trì an ninh nội địa, chống khủng bố, bảo vệ các mục tiêu trọng yếu và thực hiện một số nhiệm vụ bảo vệ biên giới. Lực lượng này đóng vai trò quan trọng trong hệ thống an ninh của Trung Quốc và chịu sự lãnh đạo, chỉ huy tập trung của Quân ủy Trung ương sau cuộc cải tổ năm 2018.

Vì vậy, những biến động liên tiếp ở cấp tư lệnh được xem là diễn biến đáng chú ý trong chiến dịch siết chặt kỷ luật và chống tham nhũng trong lực lượng vũ trang Trung Quốc.

Cựu tư lệnh có nhiều năm phục vụ trong quân đội

Ông Vương Ninh sinh năm 1955 tại Nam Kinh, tỉnh Giang Tô, trong một gia đình có truyền thống quân đội. Ông trưởng thành và phát triển sự nghiệp quân sự tại những đơn vị thuộc Đại quân khu Nam Kinh trước đây, cũng như Tập đoàn quân 31 đóng tại tỉnh Phúc Kiến.

Trải qua nhiều vị trí chỉ huy, ông từng đảm nhiệm chức Tư lệnh Tập đoàn quân, Tham mưu trưởng Quân khu Bắc Kinh và Phó tổng tham mưu trưởng Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc.

Tháng 12/2014, ông được bổ nhiệm làm Tư lệnh Cảnh sát Vũ trang. Đến tháng 7/2015, ông được phong quân hàm thượng tướng. Sau khi rời quân ngũ năm 2020, ông tiếp tục đảm nhiệm các vị trí trong hệ thống chính trị Trung Quốc. Năm 2021, ông được bổ nhiệm làm Phó chủ nhiệm Ủy ban Hiến pháp và Pháp luật thuộc Quốc hội Trung Quốc.

Đến tháng 3/2023, ông chuyển sang đảm nhiệm chức Ủy viên Thường vụ Chính hiệp toàn quốc và Phó chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại, trước khi bị miễn nhiệm vào ngày 4/11 vừa qua.

Theo SCMP, một điểm đáng chú ý trong quá trình công tác của Vương Ninh là ông từng phục vụ tại những đơn vị quân đội có liên hệ về quá trình công tác với nhiều tướng lĩnh cấp cao đã bị xử lý trong chiến dịch chống tham nhũng gần đây.

Trong số đó có cựu Phó chủ tịch Quân ủy Trung ương Hà Vệ Đông (He Weidong) và cựu Chủ nhiệm Bộ Công tác Chính trị Quân ủy Trung ương Miêu Hoa (Miao Hua).

Cả 2 đều từng có thời gian công tác tại các đơn vị thuộc hệ thống Đại quân khu Nam Kinh và Tập đoàn quân 31 ở Phúc Kiến.

Tuy nhiên, việc các tướng lĩnh có chung quá trình phục vụ tại một khu vực hoặc đơn vị quân đội không đồng nghĩa họ có liên quan đến cùng một vụ án. Nhà chức trách Trung Quốc hiện chưa công bố thông tin xác nhận mối liên hệ giữa trường hợp của Vương Ninh với những vụ việc trước đó.

Chiến dịch chống tham nhũng tiếp tục mở rộng trong quân đội

Diễn biến mới xuất hiện trong bối cảnh chiến dịch chỉnh đốn và chống tham nhũng trong quân đội Trung Quốc tiếp tục được đẩy mạnh.

Tại Hội nghị Trung ương 5 khóa XX kết thúc cuối tháng 10, Đảng Cộng sản Trung Quốc đã thông qua việc xử lý kỷ luật đối với 16 tướng lĩnh, mức cao đáng chú ý so với các hội nghị trung ương gần đây.

Không chỉ những sĩ quan đang tại ngũ, nhiều tướng lĩnh đã nghỉ hưu hoặc chuyển sang đảm nhiệm vị trí tại các cơ quan chính trị cũng nằm trong diện bị xem xét, xử lý.

Một diễn biến đáng chú ý khác liên quan đến 2 trung tướng Cảnh sát Vũ trang là Phó tư lệnh Phó Văn Hoa (Fu Wenhua), 61 tuổi, và Phó tư lệnh Chu Văn Tường (Zhu Wenxiang), 62 tuổi.

Cả 2 nằm trong nhóm 5 ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc khóa XX không được bổ sung làm ủy viên chính thức, dù thông thường việc bổ sung được thực hiện theo thứ tự trong danh sách dự khuyết.

Ông Phó Văn Hoa từng chỉ huy lực lượng đồn trú tại Bắc Kinh, khu vực có vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng. Trong khi đó, ông Chu Văn Tường từng đứng đầu Quân đoàn Cơ động số 1 của lực lượng Cảnh sát Vũ trang.

Theo cơ chế nhân sự của Đảng Cộng sản Trung Quốc, việc bổ sung ủy viên dự khuyết vào Ban Chấp hành Trung ương chính thức thường được thực hiện theo thứ tự xếp hạng.

Do đó, việc một số nhân sự không được lựa chọn theo thứ tự này đã thu hút sự quan tâm của giới quan sát.

Dù vậy, việc không được bổ sung vào Ban Chấp hành Trung ương không phải bằng chứng cho thấy một sĩ quan đang bị điều tra. Diễn biến này có thể phản ánh quá trình thẩm tra nhân sự chặt chẽ hơn trước khi đưa ra quyết định bổ nhiệm.

Kể từ khi lên nắm quyền năm 2012, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã triển khai chiến dịch chống tham nhũng quy mô lớn, trong đó quân đội là một trong những lĩnh vực được chú trọng. Việc 3 đời tư lệnh Cảnh sát Vũ trang liên tiếp gặp biến cố cho thấy phạm vi tác động của chiến dịch đã lan tới những vị trí lãnh đạo cao nhất của lực lượng an ninh nội địa quan trọng này.