Mới giải ngân được 27%, trục cao tốc gần 22.000 tỷ nối 'rừng - biển' đầu tiên của Việt Nam nhận chỉ đạo nóng

Bộ Xây dựng yêu cầu bù tiến độ, xử lý điểm nghẽn vật liệu

Bộ Xây dựng vừa yêu cầu các chủ đầu tư, Ban Quản lý dự án và nhà thầu tập trung nguồn lực, tổ chức thi công khoa học, đẩy nhanh tiến độ cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột giai đoạn 1, hướng tới mục tiêu cơ bản hoàn thành toàn tuyến trong năm 2026.

Theo báo cáo của Bộ Xây dựng, toàn dự án hiện đạt khoảng 89,3% khối lượng theo hợp đồng. Tuy nhiên, tiến độ giữa các dự án thành phần còn chênh lệch, trong khi tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư mới đạt 27%, thấp hơn nhiều so với mức bình quân chung cả nước là 62,9%.

Cụ thể, dự án thành phần 1 do tỉnh Khánh Hòa làm cơ quan có thẩm quyền đạt 90% khối lượng, chậm 3,2% so với kế hoạch. Dự án thành phần 2 do Ban Quản lý dự án Đường sắt phụ trách đạt 79%, chậm 2,24% so với kế hoạch hoàn thành trong năm 2026. Dự án thành phần 3 do tỉnh Đắk Lắk làm cơ quan có thẩm quyền đạt 99%, chậm 1% so với kế hoạch.

Bộ Xây dựng chỉ ra các nguyên nhân ảnh hưởng đến tiến độ, gồm thiếu đá phục vụ sản xuất bê tông nhựa, thiếu nhân công, thời tiết bất lợi và một số nhà thầu chưa huy động đầy đủ máy móc, thiết bị. Việc đầu tư hệ thống giám sát, điều hành giao thông và trạm dừng nghỉ cũng chưa đáp ứng tiến độ chỉ đạo.

Đáng chú ý, khó khăn về vật liệu tập trung tại dự án thành phần 2. Trong khi nguồn cung tại hai dự án thành phần còn lại cơ bản đáp ứng nhu cầu, các mỏ đá phục vụ dự án thành phần 2 vẫn hạn chế về chỉ tiêu kỹ thuật đối với bê tông nhựa; các mỏ thương mại có trữ lượng thấp, công suất khai thác chưa đáp ứng yêu cầu.

Để khắc phục, Bộ Xây dựng yêu cầu Ban Quản lý dự án Đường sắt phối hợp với các đơn vị liên quan chủ động tìm kiếm nguồn đá đạt tiêu chuẩn tại địa bàn và khu vực lân cận; tăng ca, bổ sung dây chuyền khai thác, sản xuất và tập kết vật liệu. Các nhà thầu phải sớm triển khai thi công bê tông nhựa, đồng thời lập lại kế hoạch chi tiết cho từng hạng mục đường găng, bổ sung nguồn lực tài chính, nhân lực và thiết bị để bù phần khối lượng chậm.

Tại dự án thành phần 1, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình Nông nghiệp và Giao thông tỉnh Khánh Hòa được yêu cầu đẩy nhanh 9,5km còn lại, từ Km22+000 đến Km31+500, phấn đấu hoàn thành cùng thời điểm với dự án thành phần 2 để bảo đảm khai thác đồng bộ.

Trong đó, gói thầu số 2 phải tăng tốc gia cố mái ta luy trước mùa mưa năm 2026. Gói thầu số 3, gồm cầu Km30+000 và cầu Cửa Đông, phải hoàn thành lao dầm, bản mặt cầu trước ngày 30/11/2026; các hạng mục còn lại như bờ bo, dải phân cách và vạch sơn hoàn thành trước ngày 10/12/2026.

Với dự án thành phần 2, hầm Phượng Hoàng là một trong những hạng mục cần tập trung bù tiến độ. Các nhà thầu phải hoàn thành phần vỏ hầm và vòm ngược cửa Tây thuộc ống hầm phải trước ngày 10/12/2026; đồng thời đẩy nhanh thi công nền đường, gia cố ta luy và triển khai các hạng mục cơ điện, chiếu sáng, phòng cháy, chữa cháy tại ống hầm trái.

Tại cầu Cư San 9, yêu cầu là hoàn thành bản mặt cầu trước ngày 20/10/2026. Các cầu Km44+875 và Km62+525 cũng phải tăng cường nhân lực, đẩy nhanh công tác đúc, lao lắp dầm và thi công mố, trụ cầu.

Đối với dự án thành phần 3, tỉnh Đắk Lắk được yêu cầu đẩy nhanh các hạng mục bê tông nhựa tại nút giao Vụ Bổn, hệ thống an toàn giao thông và xử lý sạt trượt tại đồi Km70+00, đồng thời hoàn thiện thủ tục nghiệm thu theo quy định.

Bên cạnh tiến độ thi công, Bộ Xây dựng yêu cầu các ban quản lý dự án đẩy nhanh nghiệm thu, thanh toán khối lượng hoàn thành đủ điều kiện để cải thiện tỷ lệ giải ngân. Hệ thống giám sát, điều hành giao thông cần được triển khai trong quý IV/2026; hồ sơ đề xuất dự án đầu tư kinh doanh trạm dừng nghỉ phải được Ban Quản lý dự án tỉnh Đắk Lắk phối hợp hoàn tất phê duyệt trong tháng 10/2026. Việc tăng tốc phải đi đôi với bảo đảm chất lượng, ngăn ngừa tiêu cực, thất thoát và lãng phí.

Tuyến cao tốc kết nối Tây Nguyên với duyên hải Nam Trung Bộ

Cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột giai đoạn 1 có tổng chiều dài 117,5km, đi qua địa bàn Khánh Hòa khoảng 32,7km và Đắk Lắk khoảng 84,8km, được đầu tư với quy mô 4 làn xe. Tổng mức đầu tư dự án là 21.935 tỷ đồng, chia thành 3 dự án thành phần.

Trong đó, dự án thành phần 1 có vốn đầu tư 5.632 tỷ đồng, do tỉnh Khánh Hòa làm cơ quan chủ quản; dự án thành phần 2 có vốn 9.818 tỷ đồng, do Bộ Giao thông Vận tải trước đây, nay là Bộ Xây dựng, làm cơ quan chủ quản; dự án thành phần 3 có vốn 6.485 tỷ đồng, do tỉnh Đắk Lắk làm cơ quan chủ quản.

Tuyến đường được kỳ vọng tạo trục kết nối trực tiếp giữa khu vực Tây Nguyên với duyên hải Nam Trung Bộ, mở rộng khả năng tiếp cận các cảng biển, trung tâm dịch vụ và thị trường tiêu thụ hàng hóa. Với Đắk Lắk, cao tốc có ý nghĩa trong việc cải thiện khả năng vận chuyển nông sản, hàng hóa và kết nối các vùng sản xuất với hệ thống giao thông liên vùng. Với Khánh Hòa, tuyến đường góp phần mở rộng không gian liên kết kinh tế với khu vực phía tây, tạo thêm điều kiện phát triển thương mại, du lịch và dịch vụ logistics.

Xét trên bình diện liên vùng, cao tốc không chỉ phục vụ nhu cầu đi lại mà còn được kỳ vọng rút ngắn trở ngại về kết nối giữa vùng nguyên liệu Tây Nguyên và khu vực ven biển. Khi vận hành đồng bộ, tuyến đường có thể tạo thuận lợi hơn cho lưu thông hàng hóa, thúc đẩy liên kết chuỗi cung ứng và mở rộng dư địa thu hút đầu tư giữa các địa phương.

Cuối tháng 5/2025, khoảng 20km cao tốc đã được thông xe, đưa vào khai thác. Theo kế hoạch, các đoạn tuyến còn lại sẽ cơ bản hoàn thành trong năm 2026, trước khi toàn bộ dự án được hoàn thành và đưa vào khai thác đồng bộ trong năm 2027.

Trong bối cảnh mục tiêu hoàn thành đang đến gần, yêu cầu của Bộ Xây dựng không chỉ là thúc đẩy khối lượng thi công còn lại, mà còn xử lý đồng thời các nút thắt về vật liệu, nhân lực, giải ngân và hạ tầng phục vụ khai thác. Đây là điều kiện quan trọng để tuyến cao tốc phát huy hiệu quả đầu tư, thực hiện vai trò kết nối Tây Nguyên với duyên hải Nam Trung Bộ và tạo thêm động lực phát triển kinh tế liên vùng.