Mua 1 xe máy điện được tặng hơn 4,4 triệu đồng: Nền kinh tế lớn nhất Đông Nam Á bị chuyên gia cảnh báo chỉ làm lợi cho xe nhập khẩu

Theo Viện Chuyển đổi Năng lượng, mức trợ cấp dự kiến 3 triệu rupiah (khoảng 169 USD, tức hơn 4,4 triệu đồng) cho mỗi xe máy điện mua mới của Indonesia có thể giúp thúc đẩy quá trình chuyển đổi từ xe xăng sang xe điện, nhưng Chính phủ nền kinh tế lớn nhất Đông Nam Á phải đảm bảo chương trình này củng cố năng lực sản xuất và chuỗi cung ứng trong nước thay vì kích cầu xe nhập khẩu.

Chính phủ của Tổng thống Prabowo Subianto đang chuẩn bị nguồn ngân sách 3.000 tỷ rupiah (khoảng 169 triệu USD, tức gần 4.415 tỷ đồng) để trợ cấp cho tối đa 1 triệu xe máy điện theo chương trình mới này. Bộ trưởng Tài chính Purbaya Yudhi Sadewa cho biết gói ưu đãi có thể được triển khai sớm nhất vào tháng 9 năm 2026.

Tuy nhiên, ông Putra Adhiguna, Giám đốc điều hành của Viện Chuyển đổi Năng lượng nhận định rằng khoản trợ cấp này cần mang lại giá trị lớn hơn một đợt tăng doanh số ngắn hạn. Mục tiêu là phải củng cố nền sản xuất trong nước, chuỗi cung ứng và nâng cao tỷ lệ sử dụng linh kiện sản xuất nội địa.

“Chính phủ cần cẩn trọng để chính sách này không kích hoạt một làn sóng nhập khẩu và các hoạt động lắp ráp tạm bợ mà không thực sự xây dựng được ngành công nghiệp trong nước”, chuyên gia Putra nhấn mạnh.

Thị trường xe máy điện tại Indonesia vẫn còn khá khiêm tốn dù số lượng nhà sản xuất ngày càng tăng. Tính từ năm 2020 đến tháng 4 năm 2026, tổng số xe máy điện hai bánh tích lũy trên cả nước đạt 242.909 chiếc. Số lượng nhà sản xuất đăng ký đã tăng lên 69 thương hiệu, nhưng doanh số bán hàng hàng năm lại giảm từ 77.000 chiếc vào năm 2024 xuống còn 55.059 chiếc vào năm 2025.

Ông Putra kêu gọi Chính phủ Indonesia đánh giá lại các chương trình trợ cấp xe máy điện trước đây và thiết lập những mục tiêu rõ ràng cho các nhà sản xuất nhận trợ cấp. Vị chuyên gia này cho rằng thành công của chính sách mới không chỉ được đo bằng doanh số bán ra cao hơn mà phải bằng năng lực sản xuất được nâng cao và chuỗi cung ứng nội địa vững chắc hơn.

Mức ưu đãi 3 triệu rupiah hiện tại thấp hơn so với con số 5 triệu rupiah (gần 282 USD, tức xấp xỉ 7,4 triệu đồng) từng được thảo luận trước đó do đã được điều chỉnh để phản ánh đúng cầu thị trường và năng lực sản xuất trong nước hiện tại.

Bộ trưởng Purbaya cho biết năng lực sản xuất nội địa hạn chế của Indonesia là một trong những yếu tố khiến mục tiêu 1 triệu xe khó đạt được trong ngắn hạn. Chính phủ nước này không kỳ vọng sẽ chi hết toàn bộ ngân sách 3.000 tỷ rupiah trong năm 2026, mà việc triển khai sẽ được điều chỉnh linh hoạt dựa trên năng lực sản xuất trong nước và nhu cầu của người tiêu dùng.

Ông Putra cũng khuyến nghị chương trình nên tính đến sức mua của người tiêu dùng có thu nhập trung bình và thấp. Các yếu tố như độ tin cậy của xe, quãng đường di chuyển sau mỗi lần sạc, hạ tầng sạc và đổi pin đều sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến việc liệu nhu cầu đối với xe máy điện có phát triển bền vững hay không.

Bên cạnh đó, ông thúc giục Chính phủ của quốc gia có trên 17.000 hòn đảo duy trì nghiêm ngặt các tiêu chuẩn chất lượng đối với xe máy điện và pin để giữ vững niềm tin của người tiêu dùng.

Nguồn: Jakarta Globe