Mỹ lần đầu hành động sau gần 30 năm, ngăn chặn nguy cơ bất ổn tiền tệ châu Á
Động thái hiếm hoi của Washington được đưa ra trong bối cảnh biến động trên thị trường tiền tệ châu Á ngày càng gia tăng, khi giới chức Mỹ lo ngại hiệu ứng lan tỏa từ một đồng tiền chủ chốt có thể gây sức ép lên các nền kinh tế trong khu vực và làm gia tăng rủi ro đối với ổn định tài chính.
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết Washington đã phối hợp với Nhật Bản can thiệp vào thị trường ngoại hối nhằm ngăn chặn những tác động tiêu cực từ đà mất giá của đồng Yên đối với các đồng tiền khác trong khu vực châu Á.
Ông đồng thời nhấn mạnh rằng quyết định này được đưa ra dựa trên những bài học từ cuộc khủng hoảng tài chính châu Á cuối thập niên 1990.
Trong cuộc phỏng vấn độc quyền với Nikkei hôm thứ Ba (4/8), ông Bessent giải thích rằng đây là lần đầu tiên trong khoảng 28 năm Mỹ và Nhật Bản phối hợp thực hiện hoạt động mua đồng Yên để ổn định thị trường tiền tệ.
Bài học từ cuộc khủng hoảng tài chính châu Á
Lý giải về quyết định can thiệp, Bộ trưởng Tài chính Mỹ cho biết cuộc khủng hoảng tài chính châu Á năm 1998 đã cho thấy những hệ lụy nghiêm trọng của việc đồng Yên mất giá quá mạnh.
Theo ông, trong năm 1998, đồng Yên đã mất giá khoảng 30 Yên so với đồng USD chỉ trong vòng một năm, qua đó làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng tài chính khu vực.
Ông Bessent nhận định: "Hiện nay, nhiều đồng tiền châu Á đang biến động theo đồng Yên Nhật. Đồng Won Hàn Quốc suy yếu vì đồng Yên suy yếu. Nhiều người cũng cho rằng đồng Nhân dân tệ của Trung Quốc đang bị định giá thấp và Bắc Kinh không muốn để đồng tiền của mình tăng giá quá mạnh trong bối cảnh đồng Yên vẫn yếu".
Một quan chức cấp cao trong chính quyền Mỹ, đề nghị giấu tên, cũng cho biết: "Nhật Bản phụ thuộc rất lớn vào hàng nhập khẩu và đồng Yên yếu đang góp phần đẩy lạm phát lên cao".
Mỹ đánh giá cao cải cách kinh tế của Nhật Bản
Ông Bessent dành nhiều lời khen cho các cải cách kinh tế được triển khai dưới thời cố Thủ tướng Shinzo Abe.
Theo ông: "Ông Abe thực sự nghiêm túc với mục tiêu đưa nền kinh tế thoát khỏi giảm phát. Nhật Bản đã tiến hành những cải cách doanh nghiệp quan trọng, giúp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn. Nước này cũng đang tiến gần tới mức thặng dư ngân sách cơ bản lần đầu tiên sau một thời gian dài".
Bộ trưởng Tài chính Mỹ cho rằng Nhật Bản hiện đã bước qua giai đoạn của Abenomics và đang chuyển sang giai đoạn mới. "Chúng ta đã vượt qua giai đoạn Abenomics. Giờ là thời điểm của 'Takaichinomics'", ông nói, nhắc đến các chính sách kinh tế của Thủ tướng Sanae Takaichi.
Tin tưởng BOJ sẽ hỗ trợ đồng Yên mạnh lên
Theo ông Bessent, thị trường hiện đang kỳ vọng Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) sẽ sớm nâng lãi suất.
Ông cũng bày tỏ sự tin tưởng đối với Thống đốc BOJ Kazuo Ueda. "Tôi đã quen biết Thống đốc Kazuo Ueda suốt 15 năm qua. Tôi hoàn toàn tin tưởng ông ấy. Ông ấy rất am hiểu thị trường".
Ông cho rằng nhà đầu tư nên xem động thái can thiệp vừa qua là tín hiệu cho thấy: "Các chính sách mà Nhật Bản đang triển khai sẽ góp phần đưa đồng Yên mạnh lên".
Chính phủ của Thủ tướng Sanae Takaichi đang có kế hoạch giảm thuế tiêu dùng đối với thực phẩm từ 8% xuống còn 1%. Dù khẳng định đây là quyết định thuộc thẩm quyền của Chính phủ Nhật Bản, một quan chức cấp cao của Mỹ cho rằng Tokyo cần cân nhắc giữa hai mục tiêu.
"Họ sẽ phải tự đưa ra quyết định. Nhưng có hai lựa chọn: Hoặc giảm thuế tiêu dùng, hoặc tập trung đưa lạm phát xuống thấp hơn. Nếu là tôi, tôi sẽ ưu tiên kiểm soát lạm phát".
Khi được hỏi về khả năng Mỹ và Nhật Bản tiếp tục phối hợp can thiệp thị trường ngoại hối trong tương lai, quan chức cấp cao của Mỹ cho biết: "Mọi lựa chọn đều đang được cân nhắc".
Điều này đồng nghĩa Washington không loại trừ khả năng bán USD để hỗ trợ các đồng tiền khác nếu cần thiết.
Tuy nhiên, vị quan chức cũng giải thích rằng trong đợt can thiệp vừa qua, hai nước lựa chọn mua đồng Yên và bán đồng Euro, thay vì bán USD, nhằm tránh tạo ra nhận thức rằng Mỹ đang từ bỏ chính sách ủng hộ đồng USD mạnh.
Ông nói: "Chúng tôi không muốn thị trường nghi ngờ cam kết duy trì chính sách đồng USD mạnh. Nếu bán USD, điều đó có thể bị hiểu là Washington đang chủ động làm suy yếu đồng bạc xanh".
Lo ngại đầu cơ nhưng chưa xuất hiện dòng vốn rút khỏi Nhật Bản
Quan chức cấp cao của Chính phủ Mỹ cũng bày tỏ quan ngại trước hoạt động của các quỹ đầu cơ, khi lượng vị thế bán khống đồng Yên hiện đang ở mức cao nhất trong nhiều năm.
Tuy nhiên, ông khẳng định hiện chưa có dấu hiệu cho thấy dòng vốn đang rời khỏi Nhật Bản.
Ông Jun Mimura, Thứ trưởng Tài chính Nhật Bản phụ trách các vấn đề quốc tế, đã mô tả chiến dịch can thiệp vừa qua là: "Hình thức hợp tác liên minh tiền tệ Nhật Bản - Mỹ ở mức cao nhất".
Khi được hỏi liệu cơ chế phối hợp này có thể được mở rộng trong tương lai hay không, quan chức cấp cao của Mỹ cho biết: "Tôi cho rằng các nước G7 sẽ sẵn sàng tham gia".
Phát biểu này cho thấy Washington để ngỏ khả năng xây dựng một cơ chế phối hợp rộng hơn giữa Nhóm các nền kinh tế phát triển hàng đầu thế giới (G7) nhằm ứng phó với những biến động mạnh trên thị trường tiền tệ toàn cầu.
