Ngành học tại Việt Nam được rót học bổng tới 100 triệu/năm, đang khát nhân lực trầm trọng, mức lương từ 15-60 triệu/tháng

Ngành công nghệ tạo ra “bộ não” cho mọi thiết bị hiện đại

Trong thời đại chuyển đổi số, vi mạch bán dẫn được xem là nền tảng của hầu hết công nghệ hiện đại. Từ những con chip nhỏ bé hiện diện trong điện thoại thông minh, máy tính, ô tô điện, thiết bị y tế, robot công nghiệp, hệ thống tự động hóa, trung tâm dữ liệu, thiết bị IoT đến các ứng dụng trí tuệ nhân tạo.

Có thể hiểu đơn giản, ngành công nghệ vi mạch bán dẫn là lĩnh vực chuyên nghiên cứu, thiết kế, chế tạo và kiểm định các vi mạch tích hợp được sản xuất trên nền vật liệu bán dẫn như silicon. Đây là thành phần đóng vai trò như "bộ não" điều khiển hoạt động của các thiết bị điện tử hiện đại.

Ngành học này bao gồm nhiều lĩnh vực chuyên sâu như thiết kế vi mạch, chế tạo chip, đóng gói và kiểm thử vi mạch, phát triển hệ thống nhúng, nghiên cứu vật liệu bán dẫn và tích hợp chip vào các sản phẩm điện tử. Những công nghệ này hiện đang là nền tảng của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 và nền kinh tế số.

Sự bùng nổ của ngành công nghiệp bán dẫn toàn cầu đang kéo theo nhu cầu rất lớn về nguồn nhân lực chất lượng cao. Nhiều quốc gia xem bán dẫn là lĩnh vực chiến lược, quyết định năng lực cạnh tranh công nghệ trong tương lai.

Tại Việt Nam, ngành bán dẫn cũng được xác định là một trong những lĩnh vực ưu tiên phát triển. Theo Chương trình phát triển nguồn nhân lực ngành công nghiệp bán dẫn đến năm 2030, định hướng đến năm 2050, Việt Nam đặt mục tiêu đào tạo ít nhất 50.000 nhân lực trình độ đại học trở lên phục vụ ngành công nghiệp bán dẫn vào năm 2030.

Xa hơn, đến năm 2050, nước ta hướng tới xây dựng đội ngũ chuyên gia đủ năng lực tham gia sâu vào các khâu có giá trị cao trong chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu, từ nghiên cứu, thiết kế, sản xuất cho đến phát triển công nghệ.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 179/2026/NĐ-CP quy định chính sách học bổng dành cho các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược. Trong đó, vi mạch bán dẫn là một trong những ngành được ưu tiên hỗ trợ.

Mức hỗ trợ dành cho sinh viên đại học là 4,2 triệu đồng mỗi tháng trong 10 tháng học, tương đương 42 triệu đồng mỗi năm. Học viên cao học được hỗ trợ 6,3 triệu đồng mỗi tháng trong 12 tháng, tương đương 75,6 triệu đồng mỗi năm. Đối với nghiên cứu sinh tiến sĩ, mức hỗ trợ lên tới 8,4 triệu đồng mỗi tháng trong 12 tháng, tương đương 100,8 triệu đồng mỗi năm.

Để được nhận học bổng, người học phải duy trì kết quả học tập theo quy định, hoàn thành yêu cầu về tín chỉ hoặc nghiên cứu khoa học ở từng bậc đào tạo, đồng thời không bị kỷ luật từ mức khiển trách trở lên.

Chính sách này được đánh giá là cú hích lớn nhằm thu hút học sinh, sinh viên theo đuổi ngành học đang được xem là "xương sống" của nền kinh tế số.

Điểm chuẩn thuộc nhóm cao nhất, thu nhập có thể vượt 1,5 tỷ đồng mỗi năm

Nhu cầu nhân lực khổng lồ đang khiến cuộc đua đào tạo bán dẫn giữa các trường đại học ngày càng sôi động.

Tại khu vực phía Bắc, nhiều trường đại học đã đầu tư mạnh vào lĩnh vực này. Các chương trình đào tạo tập trung vào thiết kế vi mạch, điện tử viễn thông, hệ thống nhúng, tự động hóa, công nghệ nano và nhiều chuyên ngành liên quan đến chuỗi sản xuất chip bán dẫn.

Bên cạnh đào tạo kỹ sư, nhiều chương trình thạc sĩ và nghiên cứu chuyên sâu cũng được mở rộng nhằm đáp ứng nhu cầu nhân lực trình độ cao cho ngành công nghiệp bán dẫn.

Nhiều trường đại học còn tăng cường hợp tác với các tập đoàn công nghệ quốc tế để sinh viên được tiếp cận công nghệ mới, tham gia dự án thực tế và có cơ hội việc làm ngay sau khi tốt nghiệp.

Tại khu vực phía Nam, hàng loạt cơ sở đào tạo cũng đang mở rộng quy mô tuyển sinh, đầu tư phòng thí nghiệm hiện đại và triển khai các chương trình đào tạo bằng tiếng Anh nhằm đáp ứng yêu cầu của doanh nghiệp trong nước và quốc tế.

Theo các chuyên gia, để theo học ngành vi mạch bán dẫn, sinh viên cần có nền tảng tốt về Toán học, Vật lý và Tin học. Đây là những môn học đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành tư duy logic và khả năng giải quyết vấn đề.

Bên cạnh kiến thức chuyên môn, người học cần có tính cẩn thận, khả năng tập trung cao và sự kiên trì bởi lĩnh vực bán dẫn đòi hỏi độ chính xác rất lớn trong quá trình thiết kế và nghiên cứu.

Tiếng Anh là yêu cầu gần như bắt buộc. Hầu hết tài liệu chuyên ngành, phần mềm thiết kế, công cụ kỹ thuật và môi trường làm việc trong ngành đều sử dụng tiếng Anh. Vì vậy, khả năng ngoại ngữ tốt sẽ giúp sinh viên tiếp cận tri thức mới và mở rộng cơ hội nghề nghiệp.

Theo các chuyên gia, những người có đam mê công nghệ, yêu thích nghiên cứu, khả năng tư duy logic tốt và tinh thần học hỏi liên tục sẽ có nhiều cơ hội phát triển trong lĩnh vực này.

Sức hút của ngành bán dẫn cũng thể hiện rõ qua điểm chuẩn tuyển sinh những năm gần đây. Năm 2025, nhiều ngành hoặc chương trình đào tạo liên quan đến vi mạch bán dẫn có điểm chuẩn dao động từ khoảng 21 đến trên 29 điểm.

Nhiều ngành thiết kế vi mạch thuộc nhóm có điểm chuẩn cao nhất tại các trường đại học kỹ thuật và công nghệ hàng đầu cả nước.

Sau khi tốt nghiệp, sinh viên có thể đảm nhận nhiều vị trí như kỹ sư thiết kế vi mạch, kỹ sư sản xuất chip, kỹ sư kiểm thử và đánh giá sản phẩm, kỹ sư hệ thống nhúng, kỹ sư ứng dụng, chuyên gia nghiên cứu phát triển hoặc chuyên gia công nghệ bán dẫn trong các tập đoàn công nghệ lớn.

Theo khảo sát của Hội Công nghệ Vi mạch Bán dẫn TP.HCM, kỹ sư thiết kế vi mạch mới tốt nghiệp có mức lương trung bình khoảng 15 triệu đồng mỗi tháng.

Sau từ 1 đến 3 năm kinh nghiệm, mức thu nhập phổ biến dao động từ 15 đến 30 triệu đồng mỗi tháng. Với khoảng 6 năm kinh nghiệm, nhiều kỹ sư có thể đạt thu nhập từ 600 triệu đồng đến 1 tỷ đồng mỗi năm.

Đặc biệt, những chuyên gia có trên 10 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực thiết kế và phát triển vi mạch có thể nhận mức thu nhập vượt 1,5 tỷ đồng mỗi năm.

Việt Nam đang đẩy mạnh thu hút đầu tư vào ngành công nghiệp bán dẫn, nhu cầu tuyển dụng nhân lực chất lượng cao được dự báo sẽ tiếp tục tăng mạnh trong nhiều năm tới. Với nhu cầu nhân lực lên tới 50.000 người, chính sách học bổng hấp dẫn, vi mạch bán dẫn đang trở thành một trong những ngành học đáng chú ý nhất hiện nay đối với học sinh yêu thích công nghệ và mong muốn theo đuổi lĩnh vực có tiềm năng phát triển lâu dài.