Nhà sáng lập Cô Gia Thọ cùng các thành viên gia đình đồng loạt rút lui khỏi HĐQT Thiên Long (TLG)

Có những cột mốc trong lịch sử doanh nghiệp không chỉ đo lường bằng những con số nghìn tỷ hay những bước tiến M&A chớp nhoáng, mà được khắc bằng những khoảng lặng mang đậm tính thế hệ.

Khi dòng chữ "Đơn từ nhiệm khỏi Hội đồng Quản trị" của ông Cô Gia Thọ cùng các thành viên trong gia tộc được đặt lên bàn nghị sự của Tập đoàn Thiên Long, những ai bám sát từng bước đi của "vua văn phòng phẩm" nội địa đều có một chút tiếc nuối.

Đó không phải là một sự ra đi trong khủng hoảng, cũng không phải cú ngã ngựa của những người thua cuộc. Đó là một sự rút lui đã được tính toán, đã có 'dấu hiệu' từ lâu, nhưng cũng không khỏi để lại nhiều cảm xúc.

Ông Cô Gia Thọ cùng 4 người đã gửi đơn xin từ nhiệm

CTCP Tập đoàn Thiên Long (mã chứng khoán TLG) vừa công bố tài liệu phục vụ Đại hội đồng cổ đông (ĐHĐCĐ) bất thường năm 2026, dự kiến tổ chức ngày 7/12 tới đây.

Trong chương trình nghị sự, một nội dung đặc biệt đáng chú ý là việc miễn nhiệm và bầu bổ sung 5 thành viên Hội đồng quản trị (HĐQT) nhiệm kỳ 2025-2028.

Trước đó, Thiên Long cho biết đã nhận được đơn từ nhiệm của Chủ tịch HĐQT Cô Gia Thọ cùng 4 thành viên khác, gồm bà Cô Cẩm Nguyệt, ông Nguyễn Đình Tâm, ông Cô Trần Cơ Nguyên và bà Cô Trần Đình Đinh.

Trong số này, ông Cô Gia Thọ là nhà sáng lập Thiên Long, còn ông Cô Trần Cơ Nguyên và bà Cô Trần Đình Đinh là hai người con của ông. Hai người con cũng vừa vào HĐQT năm 2025, bắt đầu hành trình kế nghiệp của thế hệ F2.

Lý do được các thành viên đưa ra là lý do cá nhân. Việc miễn nhiệm dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/1/2027, sau khi được ĐHĐCĐ thông qua.

Với một doanh nghiệp 45 năm tuổi, khi người đặt những viên gạch đầu tiên cho thương hiệu cùng các thành viên gia đình đồng loạt xin rời HĐQT, doanh nghiệp bước sang trang mới.

Từ hai chỉ vàng và chiếc xe đạp cũ đến thương hiệu Thiên Long

Năm 1981, khi bắt đầu gây dựng cơ sở sản xuất bút bi Thiên Long, ông Cô Gia Thọ chỉ có số vốn tích góp khoảng hai chỉ vàng và một chiếc xe đạp cũ.

Trong một lần chia sẻ về những ngày đầu khởi nghiệp được đăng lại trên website Thiên Long, ông Thọ kể rằng nguồn vốn khi ấy hạn hẹp đến mức mỗi tuần chỉ đủ tiền mua nguyên liệu sản xuất trong ba ngày. Sang ngày thứ tư, ông phải đạp xe đi bán bút tại các quầy báo ở Sài Gòn, thu tiền ngay để có vốn tiếp tục sản xuất.

Cơ sở nhỏ ban đầu có khoảng 20 nhân công, ông phải kiêm nhiệm nhiều công việc, từ tổ chức sản xuất, tìm khách hàng, giao hàng đến thu tiền.

Từ cơ sở nhỏ ấy, thương hiệu Thiên Long dần hình thành và mở rộng. Những cột mốc đáng nhớ dần hình thành.

Năm 1996, Công ty TNHH Sản xuất - Thương mại Thiên Long được thành lập, đánh dấu bước chuyển sang mô hình doanh nghiệp có tổ chức. Đến năm 2005, Thiên Long chuyển đổi thành công ty cổ phần với vốn điều lệ 100 tỷ đồng.

Tháng 3/2010, cổ phiếu TLG chính thức niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM (HoSE), mở ra một giai đoạn mới khi doanh nghiệp có sự tham gia của các cổ đông đại chúng.

Từ sản phẩm bút bi ban đầu, Thiên Long mở rộng sang nhiều nhóm sản phẩm như dụng cụ học sinh, dụng cụ văn phòng và dụng cụ mỹ thuật. Các thương hiệu Thiên Long, FlexOffice, Colokit từng bước được phát triển, cùng với hệ thống phân phối trong nước và hoạt động xuất khẩu.

Những cây bút mang thương hiệu Thiên Long cũng trở thành vật dụng quen thuộc trong cặp sách của nhiều thế hệ học sinh Việt Nam.

Từ cơ sở bút bi nhỏ đến doanh nghiệp doanh thu hơn 4.000 tỷ đồng

Sau hơn bốn thập kỷ, quy mô doanh nghiệp đã khác xa những ngày ông Thọ đạp xe bán bút để xoay vòng vốn.

Năm 2009, ngay trước thời điểm đưa cổ phiếu lên sàn chứng khoán, Thiên Long ghi nhận doanh thu 625 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế 51 tỷ đồng.

Sau 16 năm, đến năm 2025, doanh thu đã đạt 4.174 tỷ đồng, gấp gần 6,7 lần; lợi nhuận sau thuế đạt 445 tỷ đồng, gấp khoảng 8,7 lần.

Trải qua nhiều biến động chung của nền kinh tế, nhưng Thiên Long là số ít doanh nghiệp duy trì doanh thu tăng trưởng khá ổn định nhờ lợi thế chiếm thị phần lớn trong mảng dụng cụ học đường.

Giai đoạn 2009-2019, doanh thu Thiên Long tăng liên tục từ 625 tỷ đồng lên 3.252 tỷ đồng. Năm 2020, hoạt động kinh doanh chịu tác động của dịch bệnh, doanh thu giảm xuống 2.685 tỷ đồng và tiếp tục đi ngang trong năm 2021.

Sau đại dịch, doanh thu phục hồi mạnh, đạt đỉnh mới 4.174 tỷ đồng vào năm 2025. Năm 2024, Thiên Long ghi nhận lợi nhuận sau thuế 460 tỷ đồng, mức cao nhất trong lịch sử. Mức lãi này có giảm nhẹ về mức 445 tỷ đồng năm 2025.

Bước sang năm 2026, trước khi gia tộc Cô Gia Thọ rút lui, Thiên Long vẫn duy trì kinh doanh khởi sắc. Trong 9 tháng đầu năm, doanh thu đạt 3.632 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế 423 tỷ đồng.

Không chỉ mở rộng về doanh thu, quy mô tài sản của Thiên Long cũng tăng đáng kể. Tính đến ngày 30/9/2026, tổng tài sản tập đoàn đạt 3.832 tỷ đồng, tăng 7,4% so với đầu năm.

Sự xuất hiện của đối tác ngoại Kokuyo

Những thay đổi diễn ra tại Thiên Long thực tế bắt đầu từ năm 2025. Lúc đó, Thiên Long công bố tin cổ đông lớn CTCP Đầu tư Thiên Long An Thịnh (sở hữu 46,82% vốn điều lệ) đang tiến hành thoái vốn.

Thiên Long cho biết cổ đông lớn này đang đàm phán, thống nhất và ký kết giao dịch dự kiến chuyển nhượng toàn bộ cổ phần tại sở hữu tại Thiên Long cho Tập đoàn Kokuyo của Nhật Bản. Thiên Long An Thịnh là công ty liên quan nhà sáng lập Cô Gia Thọ.

Kokuyo là doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực văn phòng phẩm và nội thất văn phòng, có lịch sử phát triển lâu đời tại Nhật Bản.

Ngay sau đó, phía Kokuyo còn hé lộ thông tin dự kiến thực hiện chào mua công khai tối đa 18,19% cổ phiếu TLG, hướng tới nâng tỷ lệ sở hữu lên khoảng 65,01% vốn điều lệ Thiên Long sau khi hoàn tất các giao dịch liên quan.

Hiện tại, chưa có thông tin chính thức về giao dịch hoàn tất. Tuy vậy việc gia tộc Cô Gia Thọ rút lui, dành chỗ cho việc đề cử 5 thành viên HĐQT mới cho thấy cục diện đã đi tới hồi kết.

Khi người đứng đầu lùi lại thành "mỏ neo"

Một chi tiết đáng chú ý khác trong quá trình chuyển giao là Nghị quyết thông qua hợp đồng tư vấn giữa Thiên Long và ông Cô Gia Thọ.

Theo đó, ông Thọ dự kiến đảm nhiệm vai trò Chủ tịch danh dự trong thời hạn 3 năm, với mức thù lao cố định 120 triệu đồng mỗi năm, tương đương tổng cộng 360 triệu đồng.

Vai trò mới này có những giới hạn được quy định rõ.

Hợp đồng tư vấn không trao cho ông quyền biểu quyết tại HĐQT và không trao quyền tham gia điều hành doanh nghiệp. Thay vào đó, ông có thể đại diện Thiên Long tại các sự kiện theo đề nghị của HĐQT, đồng thời hỗ trợ củng cố uy tín và quan hệ với cổ đông, đối tác.

Ông không làm việc toàn thời gian nhưng sẽ sắp xếp tham gia các cuộc họp khi công ty có yêu cầu hợp lý.

Hợp đồng cũng quy định nghĩa vụ bảo mật thông tin trong thời hạn thực hiện và hai năm sau khi kết thúc. Các cam kết không cạnh tranh, không lôi kéo khách hàng, đối tác và nhân sự được áp dụng trong khoảng thời gian tương tự, với những ngoại lệ được nêu cụ thể.

Như vậy, thay vì chấm dứt hoàn toàn mối liên hệ với Thiên Long, ông Cô Gia Thọ vẫn tiếp tục đồng hành cùng doanh nghiệp, nhưng ở vai trò phía sau.

Gia tộc họ Cô đã hoàn thành sứ mệnh lịch sử của mình: Sinh ra Thiên Long, nuôi lớn Thiên Long thành món văn phòng phẩm đại chúng, và cuối cùng, buông tay để nó lớn mạnh theo cách khác.

Những chiếc bút Thiên Long vẫn tiếp tục nằm trong cặp sách của hàng triệu đứa trẻ ngày mai. Một kỷ nguyên khép lại.