Nhật Bản chi gần 100 tỷ USD cứu đồng yên, báo cáo mới từ Mỹ bất ngờ làm lung lay lá chắn tỷ giá

Theo Reuters ngày 13/11, đồng yên Nhật Bản đã suy yếu qua ngưỡng 160 yên/USD, lần đầu tiên kể từ đầu tháng 9. Diễn biến này làm dấy lên lo ngại đồng tiền Nhật Bản có thể tiếp tục trượt giá về mức 163,99 JPY/USD, đáy thấp nhất trong 40 năm được ghi nhận hồi cuối tháng 7.

Trước áp lực mất giá, Bộ trưởng Tài chính Nhật Bản Satsuki Katayama cảnh báo chính phủ sẵn sàng có hành động cần thiết để ứng phó với những biến động quá mức trên thị trường tiền tệ.

Tuy nhiên, giới phân tích nhận định các tuyên bố can thiệp có thể không còn đủ sức răn đe nhà đầu tư như trước, đặc biệt sau khi quy mô hỗ trợ thực tế của Mỹ được công bố.

Chi gần 100 tỷ USD cứu đồng yên, Mỹ chỉ góp khoảng 497 triệu USD

Trong tháng 7 và tháng 8, Nhật Bản đã triển khai đợt can thiệp ngoại hối lớn chưa từng có, chi tổng cộng 15.400 tỷ JPY, tương đương khoảng 96,5 tỷ USD, để mua đồng nội tệ và ngăn đà mất giá. Đáng chú ý, Washington cũng tham gia chiến dịch. Đây là lần đầu tiên Mỹ trực tiếp mua đồng yên để can thiệp thị trường kể từ năm 1998.

Sự phối hợp giữa 2 nền kinh tế lớn khiến giới đầu tư khi đó đánh giá cao khả năng Nhật Bản có thể bảo vệ đồng tiền nếu tỷ giá tiếp tục biến động mạnh.

Trong giai đoạn này, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent từng phát tín hiệu Washington có thể tham gia với quy mô lên tới 10 tỷ USD. Tuy nhiên, báo cáo công bố ngày 12/11 của Ngân hàng Dự trữ Liên bang New York cho thấy mức tham gia thực tế của Mỹ nhỏ hơn nhiều.

Cụ thể, ngày 31/7, Bộ Tài chính Mỹ đã bán euro để mua 79,4 tỷ JPY, tương đương khoảng 497 triệu USD. Giao dịch được thực hiện thông qua Fed New York, với vai trò đại diện cho Bộ Tài chính Mỹ. Con số này chỉ tương đương khoảng 0,5% tổng số tiền Nhật Bản đã chi trong chiến dịch can thiệp.

Dù việc phối hợp từng giúp đồng yên phục hồi đáng kể, từ gần 164 JPY/USD xuống khoảng 155 JPY/USD vào đầu tháng 8, tác động này không kéo dài.

Theo ông Tohru Sasaki, chiến lược gia trưởng tại Fukuoka Financial Group và là cựu quan chức Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ), thông tin mới cho thấy sức mạnh thực tế của những chiến dịch can thiệp phối hợp có thể không lớn như thị trường từng lo ngại.

Trước đây, sự tham gia của Mỹ được xem là yếu tố quan trọng giúp tăng sức răn đe đối với các nhà giao dịch đặt cược vào đà giảm của đồng yen. Tuy nhiên, quy mô thực tế tương đối nhỏ có thể khiến thị trường cho rằng Washington không sẵn sàng chi những khoản tiền lớn để bảo vệ đồng tiền Nhật Bản.

Ông Shuhei Uehara, chuyên gia ngoại hối tại Gaitame.com Research Institute, cũng nhận định mức can thiệp nói trên cho thấy Mỹ chưa thể hiện quyết tâm mạnh mẽ trong việc đảo ngược xu hướng suy yếu của đồng yên.

Đồng USD tăng mạnh, yên có nguy cơ trở lại đáy 40 năm

Áp lực đối với đồng yên còn đến từ sự tăng giá mạnh trên diện rộng của đồng USD.

Đồng USD đã tăng lên gần mức cao nhất trong 19 tháng so với rổ các đồng tiền chủ chốt, khi nhà đầu tư ngày càng kỳ vọng Fed sẽ tiếp tục nâng lãi suất trong tháng 12. Lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ cũng tăng mạnh, làm gia tăng sức hấp dẫn của những tài sản được định giá bằng USD.

Trong khi đó, dù BOJ được dự báo có thể tăng lãi suất vào tháng tới, thị trường vẫn cho rằng tốc độ thắt chặt tiền tệ của Nhật Bản khó theo kịp Mỹ.

Ông Bart Wakabayashi, đại diện State Street tại Tokyo, nhận định lợi suất trái phiếu Mỹ đang là một trong những nguyên nhân chính thúc đẩy hoạt động bán đồng yen. Theo ông, những tín hiệu từ Fed đều cho thấy khả năng duy trì mặt bằng lãi suất cao hơn, trong khi BOJ khó có thể tăng lãi suất với tốc độ tương ứng.

Sự chênh lệch này tạo động lực để nhà đầu tư tiếp tục nắm giữ USD thay vì yên.

Về mặt kỹ thuật, chuyên gia Uehara cho rằng nếu tỷ giá USD/JPY vượt mức 160,30, thị trường có thể tiếp tục kiểm tra ngưỡng 160,39, mức cao từng xuất hiện hồi đầu tháng 9. Nếu tiếp tục vượt qua vùng này, tỷ giá có thể tiến về 164 JPY/USD, tương đương mức đáy 40 năm của đồng yên.

Tuy nhiên, đây là kịch bản dự báo, không phải diễn biến chắc chắn sẽ xảy ra.

Đồng yên suy yếu đang trở thành vấn đề kinh tế và chính trị lớn đối với chính quyền Thủ tướng Sanae Takaichi. Việc đồng nội tệ mất giá khiến chi phí nhập khẩu nhiên liệu, nguyên liệu và hàng hóa tăng lên, tạo thêm áp lực lạm phát đối với các hộ gia đình Nhật Bản vốn đang phải đối mặt với giá sinh hoạt cao.

Tình trạng này cũng khiến BOJ chịu sức ép phải tiếp tục nâng lãi suất nhằm thu hẹp khoảng cách chính sách tiền tệ với các ngân hàng trung ương lớn.

Dù vậy, các chuyên gia cảnh báo giới đầu cơ không nên cho rằng Nhật Bản sẽ đứng ngoài thị trường.

Ông Akira Moroga, chiến lược gia thị trường trưởng tại Aozora Bank, cho biết ngưỡng 160 JPY/USD vẫn là mốc đặc biệt nhạy cảm với giới chức Tokyo. Theo ông, ngay cả khi Mỹ không tiếp tục tham gia, Nhật Bản vẫn có thể thực hiện những đợt can thiệp quy mô lớn nếu cần thiết.