Ông Trump bất ngờ tuyên bố Mỹ đã có Greenland, gọi đây là 'món quà lớn nhất' từ châu Âu

Trong cuộc phỏng vấn trên chương trình Fox & Friends ngày 3/11, khi người dân Mỹ đi bỏ phiếu bầu cử giữa nhiệm kỳ, Tổng thống Donald Trump bất ngờ đề cập đến Greenland và mô tả hòn đảo này là món quà lớn nhất mà châu Âu từng dành cho Washington.

“Hãy nhớ rằng châu Âu vừa trao cho nước Mỹ món quà lớn nhất mà chúng ta từng nhận được. Các bạn biết đó là gì không? Greenland. Chúng ta vừa có Greenland, các bạn biết rồi chứ?”, ông Trump nói.

Phát biểu sau đó được Bộ Ngoại giao Mỹ chia sẻ lại trên mạng xã hội X. Tuy nhiên, một người khác tham gia cuộc trao đổi nhanh chóng làm rõ rằng nhà lãnh đạo Mỹ đang đề cập đến một thỏa thuận quân sự, chứ không phải việc chuyển giao chủ quyền Greenland.

Theo The Wall Street Journal, tuyên bố của ông Trump không phản ánh tình trạng pháp lý thực tế của hòn đảo. Thỏa thuận được ký hồi tháng 9 cho phép Mỹ tăng cường hiện diện quân sự tại Greenland, song không trao quyền sở hữu lãnh thổ này cho Washington.

Greenland hiện là vùng lãnh thổ tự trị thuộc Vương quốc Đan Mạch, có vị trí chiến lược quan trọng tại Bắc Cực. Trong nhiều năm qua, hòn đảo này liên tục xuất hiện trong các tính toán an ninh và quân sự của Mỹ.

Phát biểu mới nhất của ông Trump gây chú ý bởi Greenland từng là tâm điểm căng thẳng ngoại giao giữa Mỹ và các đồng minh châu Âu trong nhiều tháng.

Trước khi đạt được thỏa thuận vào tháng 9, Tổng thống Mỹ nhiều lần bày tỏ mong muốn đưa Greenland về dưới quyền kiểm soát của Washington, với lập luận rằng hòn đảo có vai trò thiết yếu đối với an ninh quốc gia Mỹ.

Ông Trump thậm chí từng không loại trừ khả năng sử dụng sức mạnh quân sự để giành quyền kiểm soát Greenland, đồng thời đe dọa áp thuế đối với những quốc gia châu Âu phản đối kế hoạch.

Những tuyên bố này vấp phải phản ứng mạnh từ Đan Mạch và nhiều đồng minh NATO. Các nhà lãnh đạo châu Âu khẳng định Greenland không phải lãnh thổ để mua bán, đồng thời nhấn mạnh tương lai của hòn đảo phải do chính người dân nơi đây quyết định.

Mỹ được mở rộng hiện diện quân sự, Greenland vẫn thuộc Đan Mạch

Sau nhiều tháng căng thẳng ngoại giao, Mỹ, Đan Mạch và Greenland đã đạt được thỏa thuận quốc phòng mới vào ngày 22/9/2026, tại trụ sở Liên Hợp Quốc ở New York.

Văn kiện được ký bởi Tổng thống Donald Trump, Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen và Thủ hiến Greenland Jens Frederik Nielsen, nhằm tăng cường hợp tác an ninh tại Bắc Cực và khu vực Bắc Đại Tây Dương.

Theo thỏa thuận, Mỹ được mở rộng hoạt động tại căn cứ không gian Pituffik, đồng thời có thể thiết lập thêm các khu vực quốc phòng tại Narsarsuaq và Mestersvig theo những điều kiện được các bên thống nhất.

Washington cũng có thêm quyền tiếp cận, di chuyển và triển khai hoạt động quân sự tại Greenland, bao gồm việc sử dụng không phận, vùng biển và các cơ sở quốc phòng phục vụ nhiệm vụ bảo vệ khu vực Bắc Đại Tây Dương.

Đáng chú ý, thoả thuận cũng tạo điều kiện cho Mỹ triển khai hệ thống phòng thủ tên lửa Vòm Vàng (Golden Dome), tăng cường hoạt động giám sát và bảo đảm an ninh tại Bắc Cực.

Văn kiện còn quy định các quốc gia không thuộc NATO không được tự ý thiết lập căn cứ hoặc duy trì hiện diện quân sự thường trực tại Greenland nếu không có sự đồng thuận của các bên.

Đối với hoạt động đầu tư, thỏa thuận đặt ra những hạn chế liên quan đến quyền kiểm soát và tiếp cận thông tin trong các lĩnh vực nhạy cảm, đặc biệt với nhà đầu tư đến từ những quốc gia không thuộc NATO, không phải đối tác NATO hoặc thành viên Liên minh châu Âu.

Những điều khoản này giúp Washington có ảnh hưởng lớn hơn đối với các vấn đề an ninh tại Greenland, nhưng không đồng nghĩa với việc Mỹ được tiếp quản hòn đảo.

Thỏa thuận khẳng định rõ chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Vương quốc Đan Mạch, đồng thời công nhận quyền tự quyết của người dân Greenland theo luật pháp quốc tế.

Điều này có nghĩa Washington được mở rộng quyền tiếp cận và triển khai hoạt động quân sự, nhưng Greenland vẫn duy trì địa vị pháp lý hiện tại.

Một điểm đáng chú ý khác là thỏa thuận không quy định thời hạn kết thúc và chỉ có thể được sửa đổi khi các bên cùng đồng thuận.

Ngay cả trong trường hợp Greenland lựa chọn độc lập trong tương lai, văn kiện cũng đặt ra cơ chế để hòn đảo tiếp tục tham gia NATO và kế thừa những nghĩa vụ quốc phòng liên quan.

Greenland vừa phê chuẩn thỏa thuận với Mỹ

Tuyên bố mới của ông Trump xuất hiện đúng thời điểm Greenland có bước tiến quan trọng trong quá trình phê chuẩn thỏa thuận quốc phòng với Washington.

Theo Reuters, ngày 3/11, Quốc hội Greenland đã bỏ phiếu thông qua thỏa thuận an ninh với Mỹ và Đan Mạch, với 16 phiếu thuận, không có phiếu chống và 7 phiếu trắng.

Thỏa thuận cho phép Mỹ mở thêm 2 khu vực căn cứ quân sự, tăng cường vai trò tại hòn đảo và triển khai các hoạt động liên quan đến hệ thống phòng thủ tên lửa Golden Dome.

Ngoại trưởng Greenland Mute Egede đánh giá việc phê chuẩn là bước đi quan trọng trong bối cảnh hòa bình và ổn định tại Bắc Cực không còn có thể được xem là điều hiển nhiên.

Tuy nhiên, không phải tất cả các lực lượng chính trị tại Greenland đều hoàn toàn đồng tình.

Đảng đối lập Naleraq, vốn ủng hộ độc lập, đã bỏ phiếu trắng và cho rằng thỏa thuận không mang lại đủ lợi ích kinh tế cho người dân địa phương.

Theo Reuters, Quốc hội Đan Mạch dự kiến bắt đầu xem xét văn kiện từ ngày 11/11 và tiến hành bỏ phiếu vào ngày 19/11.

Thỏa thuận chỉ chính thức có hiệu lực sau khi hoàn tất những thủ tục phê chuẩn cần thiết tại Đan Mạch và Greenland.

Vì sao Greenland quan trọng với Mỹ?

Greenland có diện tích khoảng 2,16 triệu km², là hòn đảo lớn nhất thế giới, nằm giữa Bắc Mỹ và châu Âu. Vị trí này giúp hòn đảo giữ vai trò quan trọng trong hoạt động giám sát quân sự, cảnh báo sớm tên lửa và kiểm soát các tuyến hàng hải tại Bắc Cực.

Bên cạnh yếu tố quốc phòng, Greenland còn sở hữu nguồn tài nguyên khoáng sản đáng kể, bao gồm những nguyên liệu quan trọng đối với ngành công nghiệp công nghệ cao và năng lượng.

Triển vọng khai thác các nguồn tài nguyên này càng khiến hòn đảo thu hút sự quan tâm của nhiều quốc gia, đặc biệt khi nhu cầu bảo đảm chuỗi cung ứng khoáng sản chiến lược ngày càng lớn.

Thỏa thuận quốc phòng ký tháng 9 được xem là bước tiến đáng kể của Washington trong việc củng cố ảnh hưởng tại Greenland mà không cần thay đổi chủ quyền lãnh thổ.