Phát hiện 'cung điện thạch nhũ' dài 3km dưới lòng đất tại Việt Nam: Rộng hơn 100m, ngọc động lấp lánh như kim cương

Phong Nha - Kẻ Bàng sở hữu hệ thống hang động quy mô lớn, trong đó nhiều khu vực vẫn chưa được khảo sát đầy đủ. Những phát hiện mới trong thời gian gần đây tiếp tục cho thấy giá trị nổi bật của vùng karst này đối với nghiên cứu địa chất và phát triển du lịch khám phá.

Một trong những hang động đáng chú ý tại khu vực này là Hang Thắng, nằm ở xã Thượng Trạch, tỉnh Quảng Trị, thuộc thung lũng Ma Đa, trong vùng lõi Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng. Tháng 6/2026, hang động này được khảo sát trong chuyến thực địa kéo dài 6 ngày do Ban Quản lý Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng phối hợp với đội thám hiểm Jungle Boss thực hiện.

Hang Thắng nằm trên tuyến kết nối giữa Hang Voi và Hồ Ma Đa, giữa vùng rừng nguyên sinh có địa hình núi đá vôi bị chia cắt mạnh, xen kẽ sông, suối và các khu vực trũng thấp. Điều kiện tự nhiên phức tạp khiến hành trình tiếp cận hang đòi hỏi người tham gia phải có kỹ năng trekking, thể lực phù hợp và sử dụng trang thiết bị chuyên dụng.

Tên gọi Hang Thắng được đặt theo tên người dân địa phương đầu tiên phát hiện cửa hang. Sau khi tiếp nhận thông tin, đội ngũ Jungle Boss phối hợp với Ban Quản lý Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng tổ chức khảo sát thực địa để xác định quy mô, cấu trúc và những đặc điểm nổi bật của hang.

Để tiếp cận cửa hang, đoàn khảo sát phải băng qua rừng nguyên sinh, vượt địa hình hiểm trở, những đoạn sông, suối và vùng trũng ngập nước của thung lũng Ma Đa. Từ cửa hang, các thành viên tiếp tục sử dụng thiết bị chuyên dụng để đu dây xuống độ sâu khoảng 20 m mới có thể tiến sâu vào bên trong.

Khi đi sâu vào hang, nơi đây có chiều dài khoảng 3.000m, chiều rộng trung bình khoảng 70m. Nhiều khoang hang có bề ngang vượt 100m, trần cao, tạo nên những không gian lớn như các đại sảnh tự nhiên. Hang có hai cửa dẫn ra hai nhánh khác nhau.

Bên trong là hệ thống thạch nhũ, măng đá, rèm đá và các cột đá có kích thước lớn. Trải qua quá trình kiến tạo địa chất lâu dài, nước thấm qua các lớp đá vôi mang theo khoáng chất, từng bước hình thành nên những cấu trúc với hình dạng đa dạng. Nhiều cột thạch nhũ cao hàng chục mét, nối từ nền lên trần hang. Dưới ánh sáng của thiết bị khảo sát, bề mặt các khối đá hiện lên với nhiều lớp màu và cấu trúc khác nhau.

Do nằm sâu trong vùng rừng nguyên sinh và ít chịu tác động của con người, phần lớn cấu trúc địa chất trong hang vẫn giữ được trạng thái tương đối nguyên vẹn.

Điểm đặc biệt của Hang Thắng không chỉ nằm ở quy mô mà còn ở mật độ thạch nhũ trong nhiều khoang hang. Các cột đá, rèm đá và măng đá phân bố liên tiếp, tạo nên cảnh quan được ví như một “cung điện” tự nhiên dưới lòng đất. Một số khoang có vòm trần cao, lòng hang mở rộng hàng chục mét. Những khối thạch nhũ lớn phát triển theo nhiều hướng, tạo thành các tầng kiến trúc tự nhiên khác biệt.

Đáng chú ý, đoàn khảo sát còn ghi nhận sự xuất hiện của ngọc động (cave pearls) - một dạng cấu tạo khoáng vật đặc biệt trong môi trường hang động đá vôi.

Ngọc động thường hình thành khi nước chứa canxi cacbonat nhỏ giọt hoặc chuyển động liên tục quanh một hạt nhân nhỏ trong thời gian dài. Các lớp khoáng chất dần tích tụ xung quanh, tạo thành những viên có dạng tròn hoặc bầu dục với bề mặt tương đối nhẵn.

Sự xuất hiện của các cấu trúc này góp phần làm tăng giá trị nghiên cứu địa chất của Hang Thắng, đồng thời cho thấy môi trường bên trong hang đã trải qua quá trình kiến tạo phức tạp trong thời gian dài.

Nơi đây có vị trí rừng nguyên sinh rậm rạp rất phù hợp có những người yêu thích trekking, khám phá khu vực mới trong khu di tích phong nha - kẻ bàng. Vì thế thời điểm thích hợp để đến đây tham quan là vào tháng 4 đến tháng 8, lúc này thời tiết mát mẻ, khô ráo, lượng mưa thấp hơn, điều kiện đi rừng và vượt suối tương đối thuận lợi.

Hiện Hang Thắng đã được đưa vào khai thác theo tuyến tour 2 ngày 1 đêm do Jungle Boss Tours tổ chức. Chương trình dành cho du khách từ 9 tuổi trở lên, có giá khoảng 7,65 triệu đồng/người và khởi hành hằng ngày khi đủ số lượng khách tối thiểu.

Bên cạnh hành trình khám phá Hang Thắng, du khách có thể kết hợp tham quan một số điểm đến nổi bật tại Phong Nha - Kẻ Bàng như Động Phong Nha, Động Thiên Đường, Hang Tối, Suối Nước Moọc hoặc trải nghiệm chèo kayak, zipline tại khu vực Sông Chày - Hang Tối.

Do hành trình đi qua rừng, suối và khu vực có độ ẩm cao, du khách nên chuẩn bị trang phục dài tay, nhẹ, thoáng và nhanh khô; áo khoác mỏng, áo mưa, mũ rộng vành, tất chống vắt cũng khi đi qua những khu rừng ẩm.

Ngoài ra, người tham gia nên mang theo thuốc cá nhân, thuốc chống côn trùng và một số vật dụng y tế cơ bản. Tại những đoạn đường có địa hình phức tạp, việc tuân thủ hướng dẫn của hướng dẫn viên, porter và đội ngũ an toàn là yêu cầu quan trọng.

Việc phát hiện và đưa Hang Thắng vào khảo sát tiếp tục bổ sung thêm dữ liệu về hệ thống karst tại Phong Nha - Kẻ Bàng. Với những cột thạch nhũ cao hàng chục mét, hệ thống ngọc động cùng không gian hang lớn, địa điểm này góp phần làm rõ hơn quá trình kiến tạo địa chất kéo dài của vùng di sản.