Phó Thủ tướng ký văn bản quan trọng, cho phép EVN áp dụng cơ chế đặc thù khi xử lý chi phí và lợi nhuận

Ngày 12/11, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng đã ký ban hành Nghị định số 407/2026/NĐ-CP, qua đó quy định nhiều cơ chế đặc thù đối với Tập đoàn Điện lực Việt Nam. Nghị định này có hiệu lực từ ngày 28/12 và được áp dụng cho cả năm tài chính 2026.

Đơn giản hóa thủ tục chuyển giao và định giá tài sản

Theo quy định mới, khi thực hiện chuyển giao các dự án đầu tư, tài sản và công trình điện lực giữa EVN với các công ty con do EVN nắm giữ 100% vốn điều lệ, Hội đồng thành viên EVN được quyền quyết định chuyển giao nguyên trạng theo giá trị sổ sách. Quy trình này không yêu cầu phải đánh giá lại giá trị tài sản.

Đối với các tài sản cố định thuộc công trình điện lực được đánh giá lại theo quyết định của cấp có thẩm quyền, hoặc các công trình điện lực đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP) mà EVN nhận chuyển giao, tập đoàn chịu trách nhiệm tự xác định tuổi thọ thiết kế, tuổi thọ thực tế và thời gian trích khấu hao mới.

Đáng chú ý, nghị định đã đưa ra giải pháp tháo gỡ vướng mắc trong việc ghi nhận giá trị các công trình điện PPP khi bàn giao về EVN. Cụ thể, ngay sau khi hoàn tất bàn giao và tiếp nhận, EVN thực hiện tạm ghi tăng tài sản, tăng vốn đầu tư của chủ sở hữu theo quy định cũ hiện hành.

Trong trường hợp hồ sơ bàn giao không có thông tin về nguyên giá và giá trị còn lại, giá trị công trình điện sẽ được tạm xác định bằng 20% giá trị vốn đầu tư của công trình đó. Giá trị chi tiết từng hạng mục sẽ được phân bổ theo tiêu chí phù hợp căn cứ trên biên bản bàn giao thực tế, sau đó mới tiến hành các bước định giá tiếp theo.

Ngoài ra, nghị định cũng quy định rõ việc điều chỉnh vốn khi thay đổi hiện trạng lưới điện. Khi EVN tiếp nhận tiền và tài sản từ chính sách hỗ trợ bồi thường di dời, sắp xếp, hạ ngầm công trình điện lực theo phương án được phê duyệt, phần giá trị còn lại sau khi trừ chi phí liên quan sẽ được ghi tăng vốn đầu tư của chủ sở hữu.

Ngược lại, nếu phải tháo dỡ, di dời tài sản theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền, EVN thực hiện ghi giảm tài sản và giảm vốn tương ứng với giá trị còn lại.

Cho phép phân bổ gánh nặng chi phí tỷ giá, công tơ và thiên tai qua nhiều năm

Nghị định cho phép EVN chia nhỏ nhiều khoản chi phí đặc thù để hạch toán dần.

Đối với khoản chênh lệch tỷ giá phát sinh trong quá trình đầu tư các công trình điện thuộc Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia, EVN được phản ánh lũy kế và phân bổ vào doanh thu hoặc chi phí tài chính trong tối đa 5 năm kể từ khi công trình đi vào hoạt động. Riêng với các dự án quan trọng quốc gia, thời gian phân bổ được kéo dài không quá thời gian trả nợ khoản vay.

Tương tự, chi phí công tơ điện cũng được phân bổ trong thời gian tối đa 5 năm kể từ thời điểm phát sinh, sao cho phù hợp với tình hình sản xuất kinh doanh của tập đoàn.

Đối với công tác sửa chữa, khắc phục sự cố các công trình điện lực, phần chi phí được đưa vào phân bổ là giá trị thực tế còn lại sau khi đã trừ tiền bồi thường của tổ chức bảo hiểm và các nguồn hỗ trợ khác.

Trường hợp các sự cố này xuất phát từ nguyên nhân khách quan như: thiên tai, hỏa hoạn… làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến kết quả kinh doanh, EVN được phép phân bổ các khoản chi phí khắc phục này trong thời gian tối đa 3 năm kể từ thời điểm phát sinh.

EVN được dùng lợi nhuận sau thuế xử lý chi phí dự án thất bại

Một điểm mới quan trọng khác của Nghị định 407/2026/NĐ-CP là cơ chế xử lý các khoản chi phí đầu tư thất bại tại những dự án điện có tính đặc thù, rủi ro cao mà không được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế.

Cụ thể, nếu một dự án hoặc công trình điện không đủ điều kiện triển khai xuất phát từ nguyên nhân khách quan do cơ quan Nhà nước có thẩm quyền điều chỉnh quy hoạch, hoặc ban hành, sửa đổi chính sách làm thay đổi điều kiện đầu tư một cách trực tiếp và quyết định, EVN được phép dùng nguồn lợi nhuận sau thuế để bù đắp các chi phí.

Tập đoàn được quyền quyết định thời gian phân bổ khoản chi phí này tối đa không quá 5 năm nếu đáp ứng đủ điều kiện quy định.