Phát hiện 7 tấn cua lông Trung Quốc nhiễm dioxin vượt ngưỡng 17%, toàn bộ lô hàng bị chặn ở cửa khẩu
Một lô cua lông nặng 7 tấn nhập từ Trung Quốc đại lục đã bị cơ quan chức năng Đài Loan chặn tại cửa khẩu do chứa dioxin vượt mức cho phép. Đáng chú ý, chất độc này có xu hướng tích tụ nhiều trong phần gạch và gan tụy, những bộ phận được nhiều người ưa thích khi ăn cua.
Theo United Daily News và CNEWS ngày 10/11, Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Đài Loan (TFDA) vừa công bố danh sách 9 lô hàng nhập khẩu không đáp ứng tiêu chuẩn an toàn thực phẩm. Trong đó, một lô cua lông có nguồn gốc từ Trung Quốc đại lục bị phát hiện chứa dioxin vượt ngưỡng quy định.
Lô hàng gồm 7.000kg cua lông, do Công ty Thương mại Fulong Guangyun nhập khẩu từ Công ty Thương mại Thủy sản Yuanyang tại thành phố Minh Quang, tỉnh An Huy, Trung Quốc.
Ông Lưu Phương Mãng, Giám đốc Trung tâm Quản lý khu vực phía Bắc thuộc TFDA, cho biết kết quả kiểm nghiệm xác định hàm lượng dioxin ở mức 4,1 picogram trên mỗi gram trọng lượng ướt, cao hơn khoảng 17% so với giới hạn 3,5 picogram/g theo quy định của Đài Loan (Trung Quốc).
Đây là lô cua lông nhập khẩu đầu tiên trong năm 2026 bị phát hiện có hàm lượng dioxin vượt ngưỡng. Toàn bộ 7 tấn cua đã bị chặn tại cửa khẩu và phải xử lý theo quy định bằng hình thức tái xuất hoặc tiêu hủy, không được đưa ra thị trường tiêu thụ.
Đáng chú ý, TFDA đã áp dụng chế độ kiểm tra 100% các lô cua lông nhập khẩu từ Trung Quốc đại lục từ ngày 3/7/2007. Điều này có nghĩa mọi lô hàng đều phải trải qua quy trình kiểm nghiệm thay vì chỉ lấy mẫu ngẫu nhiên.
Các doanh nghiệp nhập khẩu cũng phải cung cấp giấy chứng nhận vệ sinh và kết quả kiểm nghiệm dioxin cùng các hợp chất PCB có độc tính tương tự trước khi hàng hóa được thông quan.
Vì sao gạch cua dễ tích tụ dioxin?
Vụ việc làm dấy lên lo ngại về nguy cơ tồn dư các chất ô nhiễm môi trường trong thủy sản, đặc biệt ở những loài sinh sống và kiếm ăn gần đáy sông, hồ như cua lông.
Theo Trung tâm An toàn Thực phẩm Hồng Kông (Trung Quốc), dioxin là nhóm chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy, có thể tồn tại lâu dài trong môi trường và tích tụ qua chuỗi thức ăn.
Cua lông thường sống ở sông, hồ và có tập tính tìm kiếm thức ăn dưới đáy, nơi các chất ô nhiễm có thể lắng đọng trong trầm tích. Khi những chất này xâm nhập vào cơ thể cua, chúng không dễ bị đào thải mà có thể tích tụ trong các mô giàu chất béo.
Đáng chú ý, phần thịt nâu bên trong thân cua, chủ yếu gồm gan tụy và cơ quan sinh sản, có hàm lượng chất béo cao hơn đáng kể so với phần thịt trắng ở càng, chân và thân. Do dioxin và các hợp chất PCB có độc tính tương tự dễ hòa tan trong chất béo, những chất này thường tập trung nhiều hơn ở phần thịt nâu.
Một nghiên cứu do cơ quan quản lý an toàn thực phẩm và sản phẩm tiêu dùng Hà Lan đặt hàng năm 2012 từng phát hiện hàm lượng dioxin và PCB tương tự dioxin trong phần thịt nâu của cua lông tại một số dòng sông ô nhiễm cao gấp 15 đến 115 lần so với thịt trắng.
Tuy nhiên, đây là kết quả nghiên cứu trên những mẫu cua ở khu vực ô nhiễm cụ thể, không có nghĩa tất cả cua lông đều chứa độc tố ở mức tương tự.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), hơn 90% lượng dioxin mà con người tiếp xúc có nguồn gốc từ thực phẩm, chủ yếu là thịt, sữa, cá và động vật có vỏ.
Dioxin có khả năng tồn tại lâu dài trong cơ thể. Một số hợp chất có thể mất từ 7 đến 11 năm để giảm một nửa lượng tích tụ. Việc phơi nhiễm kéo dài có thể ảnh hưởng đến hệ miễn dịch, hệ nội tiết, chức năng sinh sản và sự phát triển của hệ thần kinh.
Đặc biệt, hợp chất TCDD thuộc nhóm dioxin đã được Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) xếp vào nhóm chất gây ung thư ở người. Do có khả năng tích tụ trong mô mỡ và tồn tại lâu dài, nguy cơ sức khỏe liên quan đến dioxin chủ yếu phụ thuộc vào mức độ và thời gian phơi nhiễm.
Người tiêu dùng cần lưu ý điều gì?
Trung tâm An toàn Thực phẩm Hồng Kông khuyến cáo người dân nên ăn cua lông với lượng vừa phải, tránh tiêu thụ quá nhiều phần gạch và gan tụy do đây là những bộ phận có khả năng tích tụ các chất ô nhiễm tan trong chất béo.
Người tiêu dùng cũng nên lựa chọn sản phẩm từ những cơ sở có nguồn gốc rõ ràng, được kiểm soát an toàn thực phẩm và có chứng nhận kiểm nghiệm phù hợp.
Các chuyên gia lưu ý việc hấp, luộc hoặc chế biến ở nhiệt độ thông thường không thể loại bỏ hoàn toàn dioxin đã tích tụ trong thực phẩm. Vì vậy, kiểm soát nguồn gốc và chất lượng thủy sản vẫn là biện pháp quan trọng nhất.
Về lâu dài, WHO nhấn mạnh biện pháp quan trọng nhất để hạn chế phơi nhiễm dioxin là kiểm soát ô nhiễm ngay từ môi trường sản xuất, đồng thời tăng cường giám sát thực phẩm trước khi đến tay người tiêu dùng.
