Giá xăng Việt Nam thấp hơn thế giới 37%, EVN kiến nghị nới room tín dụng cho dự án điện

Ngày 10/11, tại Diễn đàn An ninh năng lượng quốc gia năm 2026, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Việt Sơn cho biết hệ thống năng lượng Việt Nam đã trải qua một năm nhiều biến động. Việc eo biển Hormuz bị phong tỏa khoảng 6 tháng có thời điểm đẩy giá dầu Brent lên 118,35 USD/thùng.

Trong nước, nắng nóng lịch sử và hiện tượng El Niño khiến nhu cầu điện tăng kỷ lục, trong khi sản lượng thủy điện dự kiến thấp hơn năm 2025 khoảng 18,5 tỷ kWh.

Dù vậy, Việt Nam vẫn bảo đảm cung ứng điện, không phải cắt điện luân phiên trên diện rộng. Công suất cực đại toàn hệ thống đạt 57.537 MW vào ngày 24/6/2026; sản lượng điện sản xuất và nhập khẩu cả năm ước đạt 356,2 tỷ kWh, tăng hơn 10%.

Ở lĩnh vực xăng dầu, hai nhà máy lọc dầu trong nước được huy động vượt công suất thiết kế, nguồn dầu thô phục vụ chế biến được đa dạng hóa từ một lên hơn 10 loại. Nhờ đó, Việt Nam duy trì được nguồn cung và chưa phải sử dụng đến dự trữ xăng dầu quốc gia.

Nhà nước cũng dành hơn 64.000 tỷ đồng cho các chính sách giảm thuế, phí xăng dầu và tạm ứng Quỹ bình ổn giá. Theo Thứ trưởng Nguyễn Việt Sơn, tại ngày 26/10/2026, giá xăng bán lẻ trong nước chỉ bằng khoảng 63% mức bình quân của 16 nền kinh tế được so sánh.

Dù vượt qua các cú sốc trong năm 2026, an ninh năng lượng vẫn đối mặt nhiều thách thức. Năm 2025, tỷ lệ nhập khẩu ròng năng lượng chiếm 43,9% tổng cung năng lượng sơ cấp. Dự trữ xăng dầu hiện mới tương đương khoảng 60 ngày nhập ròng, thấp hơn mục tiêu 90 ngày, trong khi Việt Nam chưa có dự trữ dầu thô quốc gia.

Thứ trưởng Nguyễn Việt Sơn cảnh báo năm 2027 sẽ tiếp tục khó khăn, thậm chí năm 2028 còn chịu áp lực lớn hơn. Nhu cầu điện dự kiến tăng khoảng 10% trên nền phụ tải cao của năm 2026, trong khi các nguồn điện nền mới chưa kịp đưa vào vận hành.

Trước yêu cầu đầu tư nguồn và lưới điện ngày càng lớn, ông Nguyễn Tài Anh, Phó tổng giám đốc EVN, kiến nghị Chính phủ và các bộ, ngành tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách về điện lực, đồng thời tháo gỡ vướng mắc đối với các dự án năng lượng.

EVN đề xuất giao doanh nghiệp nhà nước đủ năng lực triển khai các dự án nguồn điện quan trọng, cấp bách hoặc chưa lựa chọn được nhà đầu tư. Trong giai đoạn 2026-2030, các dự án do chủ đầu tư ngoài EVN thực hiện cần đưa vào vận hành khoảng 85.000 MW; những chủ đầu tư chậm tiến độ kéo dài cần được xem xét thay thế.