Sắp ban hành nghị định mới, doanh nghiệp xăng dầu được kê khai và tự quyết giá bán
Dự thảo Nghị định mới về kinh doanh xăng dầu cho phép doanh nghiệp được kê khai và tự quyết giá bán trong một số trường hợp, thay đổi căn bản cơ chế điều hành giá hiện nay, theo thông tin từ Bộ Công Thương.
Chiều 16/1, Bộ Công Thương tổ chức Hội nghị tổng kết công tác điều hành, cung ứng xăng dầu năm 2025 và triển khai nhiệm vụ năm 2026. Tại hội nghị, lãnh đạo Bộ cho biết Nghị định mới về kinh doanh xăng dầu đang được hoàn thiện, trong đó điểm thay đổi lớn là cơ chế giá.
Theo ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, cùng với việc chuyển đổi chủng loại xăng dầu, năm 2026 sẽ là giai đoạn có những thay đổi cơ bản đối với thị trường xăng dầu.
Về tình hình thị trường năm 2025, ông Trần Hữu Linh cho biết dù chịu tác động mạnh từ biến động địa chính trị, giá năng lượng và các yếu tố bất định của kinh tế toàn cầu, nguồn cung xăng dầu trong nước vẫn cơ bản được bảo đảm.
Tổng nguồn xăng dầu cho tiêu thụ nội địa ước đạt khoảng 28,6 triệu m³/tấn, tăng 2% so với năm 2024; sản lượng tiêu thụ khoảng 26,4 triệu m³/tấn, bình quân 2,2 triệu m³/tấn mỗi tháng. Lượng tồn kho duy trì khoảng 1,7 triệu m³/tấn, đáp ứng yêu cầu dự trữ lưu thông.
Công tác điều hành giá tiếp tục bám sát diễn biến thị trường thế giới. Trong năm 2025, giá xăng dầu được điều chỉnh 54 kỳ với các đợt tăng – giảm đan xen. Tại kỳ điều hành ngày 31/12/2025, giá các mặt hàng xăng dầu giảm từ 6% đến hơn 17% so với đầu năm, góp phần giảm áp lực chi phí cho người dân và doanh nghiệp.
Song song với điều hành giá, Bộ Công Thương tăng cường chấn chỉnh hệ thống phân phối. Trong năm 2025, cơ quan quản lý đã thu hồi giấy xác nhận của một thương nhân đầu mối và tám thương nhân phân phối, tước giấy xác nhận của tám thương nhân phân phối khác, xử phạt vi phạm hành chính đối với các đơn vị không đủ điều kiện kinh doanh.
Đến cuối năm, cả nước có 26 thương nhân đầu mối xăng dầu mặt đất, 5 thương nhân nhiên liệu bay và 252 thương nhân phân phối.
Về nhiệm vụ năm 2026, Bộ Công Thương phân giao tổng nguồn xăng dầu tối thiểu gần 31,8 triệu m³/tấn, bình quân 2,65 triệu m³/tấn mỗi tháng, nhằm đáp ứng mục tiêu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên theo Nghị quyết của Quốc hội.
Bộ cũng sẽ triển khai lộ trình sử dụng nhiên liệu sinh học từ ngày 1/6, tăng cường chuyển đổi số và nâng cấp Hệ thống quản lý xăng dầu quốc gia.
Theo bà Nguyễn Thúy Hiền, Phó Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, nhiệm vụ trọng tâm trong năm nay là hoàn thiện và trình Chính phủ ban hành Nghị định mới về kinh doanh xăng dầu.
Điểm thay đổi lớn nhất của nghị định này là cơ chế giá, theo đó thương nhân đầu mối, thương nhân phân phối và trong một số trường hợp là thương nhân bán lẻ sẽ được quyết định giá bán.
Bà Hiền cho biết việc trao quyền quyết định giá sẽ làm thay đổi gần như toàn bộ hệ thống kinh doanh xăng dầu hiện nay. Các cửa hàng bán lẻ có thể lựa chọn tham gia hệ thống phân phối để áp dụng giá của thương nhân đầu mối hoặc trở thành thương nhân bán lẻ độc lập và tự quyết định giá.
Sự thay đổi này đòi hỏi cơ quan quản lý, đặc biệt là Sở Công Thương các địa phương, tăng cường giám sát để bảo đảm thị trường vận hành minh bạch, không phát sinh tiêu cực.
