Thủ tướng: Lạm phát tăng cao sẽ bào mòn thành quả tăng trưởng

Phát biểu tại phiên thảo luận của Quốc hội về tình hình kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước chiều 18/10, Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định Việt Nam cần theo đuổi mục tiêu tăng trưởng nhanh nhưng không được xem nhẹ yêu cầu ổn định kinh tế vĩ mô và kiểm soát lạm phát.

Theo Thủ tướng, biến động giá dầu thế giới thời gian qua đã tạo áp lực lớn lên giá xăng dầu và nhiều mặt hàng trong nước. Trước tình hình đó, Chính phủ triển khai các giải pháp điều hành về thuế, giá và nguồn cung nhằm hạn chế tác động đến nền kinh tế. Nếu không có biện pháp phù hợp, giá xăng dầu tăng có thể kéo theo chi phí sản xuất, vận tải, dịch vụ và mặt bằng giá cả đi lên.

Thủ tướng cho biết Chính phủ chấp nhận giảm một phần nguồn thu ngân sách để hỗ trợ nền kinh tế, đồng thời ưu tiên bảo đảm nguồn cung xăng dầu, giữ giá ở mức phù hợp nhằm giảm áp lực đối với người dân và doanh nghiệp.

Bên cạnh xăng dầu, nhu cầu điện phục vụ sản xuất, kinh doanh và phát triển khoa học, công nghệ cũng tăng mạnh. Theo Thủ tướng, để GDP tăng thêm 1%, nhu cầu điện có thể tăng khoảng 1,3-1,5%. Do đó, bảo đảm cung ứng điện cho sản xuất và đời sống là nhiệm vụ quan trọng, đồng thời cần kiểm soát giá điện và các mặt hàng thiết yếu để góp phần ổn định mặt bằng giá.

“Lạm phát tăng cao thì thành quả tăng trưởng sẽ bị xói mòn”, Thủ tướng nhấn mạnh, đồng thời cho rằng khi giá cả tăng mạnh, người dân sẽ khó được hưởng đầy đủ thành quả phát triển kinh tế.

Vì vậy, trong năm 2027, Chính phủ sẽ kiên định mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô, triển khai đồng bộ các giải pháp kiểm soát lạm phát và giữ vững các cân đối lớn của nền kinh tế.

Thu ngân sách vượt dự toán dù giảm thuế, phí quy mô lớn

Đánh giá kết quả tăng trưởng, Thủ tướng cho rằng cần xem xét đầy đủ đóng góp của các khu vực công nghiệp, xây dựng, thương mại, dịch vụ, nông nghiệp, xuất nhập khẩu và các nguồn vốn đầu tư. Trong đó, kết quả thu ngân sách nhà nước là một trong những chỉ dấu phản ánh sức khỏe của nền kinh tế.

Theo Thủ tướng, trong năm 2026, Chính phủ đã triển khai các chính sách giảm thuế, phí với quy mô khoảng 235.000 tỷ đồng, đồng thời gia hạn khoảng 125.000 tỷ đồng nghĩa vụ tài chính đến cuối năm nhằm hỗ trợ dòng tiền cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh và người dân.

Dù thực hiện các chính sách hỗ trợ quy mô lớn, tổng thu ngân sách nhà nước năm 2026 dự kiến vẫn vượt 3 triệu tỷ đồng, tăng khoảng 526.000 tỷ đồng so với dự toán, tương đương hơn 20,8%, và tăng khoảng 14% so với năm 2025.

Trong đó, thu nội địa ước đạt khoảng 2,6 triệu tỷ đồng. Thu từ khu vực kinh tế ngoài quốc doanh đạt khoảng 671.000 tỷ đồng, cao hơn dự toán khoảng 168.000 tỷ đồng, tương đương mức vượt 33,4%.

Thủ tướng nhận định kết quả này cho thấy khả năng phục hồi và sức chống chịu của nền kinh tế trong bối cảnh Chính phủ tiếp tục thực hiện nhiều chính sách miễn, giảm và gia hạn thuế, phí để hỗ trợ hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Tuy nhiên, hiệu quả lan tỏa của đầu tư phát triển, đặc biệt là các dự án hạ tầng chiến lược, cần thời gian để phát huy đầy đủ. Khi các công trình giao thông đường bộ, đường sắt, cảng biển và hạ tầng trọng điểm hoàn thành, chi phí logistics có thể giảm, năng lực cạnh tranh được cải thiện và nền kinh tế có thêm động lực tăng trưởng trong dài hạn.

Không thể chỉ dựa vào đầu tư công để đạt tăng trưởng hai chữ số

Đề cập các nhiệm vụ trọng tâm thời gian tới, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh yêu cầu giảm chi phí đầu vào, nâng cao năng suất và sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Chính phủ đang triển khai các giải pháp trên nhiều lĩnh vực như đất đai, bất động sản, xăng dầu, điện, thuốc, thiết bị y tế và sản xuất nông nghiệp nhằm giảm chi phí cho người dân, doanh nghiệp.

Đối với thị trường bất động sản, Chính phủ thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội và nhà ở phù hợp với khả năng chi trả của người dân, đồng thời hoàn thiện chính sách quản lý đất đai và điều tiết thị trường. Mục tiêu là từng bước giảm áp lực về giá nhà, giá đất và chi phí tiếp cận nhà ở.

Trong lĩnh vực xăng dầu, Chính phủ sẽ tiếp tục rà soát cơ chế kinh doanh, nghiên cứu cắt giảm các khâu trung gian và chi phí bất hợp lý. Theo đó, giá bán cần phản ánh diễn biến thị trường nhưng không bị đẩy lên bởi những khoản chi phí thiếu hợp lý.

Về huy động nguồn lực cho tăng trưởng, Thủ tướng cho rằng mục tiêu tăng trưởng hai chữ số đòi hỏi nhu cầu vốn đầu tư rất lớn, trong khi ngân sách nhà nước chỉ có thể đáp ứng một phần thông qua đầu tư công. Vì vậy, bên cạnh đẩy nhanh giải ngân, Chính phủ phải nâng cao chất lượng lựa chọn dự án, ưu tiên những công trình có khả năng tạo tác động lan tỏa lớn.

Thủ tướng cho biết trong nhiệm kỳ trước, cả nước có khoảng 5.000 dự án đầu tư công. Sang nhiệm kỳ này, Chính phủ định hướng giảm tối thiểu 30% số dự án để khắc phục tình trạng đầu tư dàn trải, tập trung nguồn lực cho các nhiệm vụ trọng tâm. Bộ Tài chính và các địa phương được yêu cầu rà soát danh mục đầu tư, xác định rõ thứ tự ưu tiên.

Đối với những dự án đã có trong kế hoạch đầu tư công trung hạn và kế hoạch năm 2027, Chính phủ sẽ tiếp tục đẩy nhanh thủ tục, phân bổ vốn sớm để triển khai.

Tuy nhiên, Thủ tướng lưu ý các địa phương phải lựa chọn những dự án thực sự cần thiết, có khả năng triển khai, mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội cao và lợi ích trực tiếp cho người dân, doanh nghiệp. Nguyên tắc này cũng cần được áp dụng đối với các chương trình mục tiêu quốc gia.

Cùng với đầu tư công, Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành và địa phương đẩy mạnh huy động vốn đầu tư tư nhân, vốn đầu tư nước ngoài và các nguồn lực hợp pháp khác. Cải cách thủ tục hành chính, cắt giảm điều kiện kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục nội bộ và cải thiện môi trường đầu tư tiếp tục là những nhiệm vụ quan trọng.

Theo Thủ tướng, khơi thông nguồn lực từ toàn xã hội, kết hợp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu tư và kiểm soát lạm phát, là điều kiện cần thiết để Việt Nam thực hiện mục tiêu tăng trưởng cao trong những năm tới.