Sắp di dời 11 nhà máy lâu đời giữa lòng đô thị

Theo dự thảo Kế hoạch di dời các cơ sở sản xuất trên địa bàn tỉnh, Phú Thọ dự kiến rà soát và xây dựng lộ trình di chuyển 11 nhà máy không còn phù hợp với quy hoạch, có nguy cơ gây ô nhiễm hoặc nằm gần khu dân cư đến các khu công nghiệp, cụm công nghiệp phù hợp.

Theo dự thảo của Sở Tài chính Phú Thọ, phạm vi thực hiện tập trung tại các phường Thanh Miếu, Việt Trì và Nông Trang, dự kiến trong giai đoạn 2026-2030. Đây là các khu vực thuộc trung tâm đô thị Việt Trì trước khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính.

Các cơ sở thuộc diện rà soát gồm những nhà máy có khoảng cách không an toàn với khu dân cư; cơ sở sản xuất có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường; cơ sở công nghiệp nặng, sử dụng nhiều lao động và các nhà máy nằm trong khu vực trung tâm đô thị Việt Trì.

Danh sách 11 cơ sở được đề cập trong dự thảo gồm: Nhà máy Hóa chất Việt Trì - Công ty Cổ phần Hóa chất Việt Trì; Nhà máy Giấy Việt Trì - Công ty Cổ phần Giấy Việt Trì; Nhà máy sản xuất nhôm thanh định hình - Công ty Cổ phần Tập đoàn Nhôm Sông Hồng Shalumi; Nhà máy bánh kẹo Hải Hà 1 - Công ty Cổ phần Bánh kẹo Hải Hà; Nhà máy sản xuất bia, rượu, nước giải khát - Công ty Cổ phần Bia rượu NGK Viger.

Các cơ sở còn lại gồm Nhà máy May Sông Hồng - Công ty Cổ phần May Sông Hồng; Nhà máy sản xuất sứ vệ sinh - Công ty Cổ phần Việt Trì Viglacera; Nhà máy dệt - Công ty Cổ phần Dệt Vĩnh Phú; Nhà máy Xi măng Hữu Nghị; cụm nhà máy sợi dệt - Công ty TNHH MTV Pangrim Neotex và Nhà máy sản xuất bột ngọt Miwon - Công ty TNHH Daesang Việt Nam.

Việc di dời được Phú Thọ xác định nhằm cụ thể hóa Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 và Điều chỉnh Quy hoạch chung đô thị Việt Trì đến năm 2040. Đồng thời, chủ trương này hướng tới cải thiện môi trường sinh thái, tổ chức lại không gian đô thị, tạo dư địa phát triển mới và từng bước xây dựng khu vực Việt Trì trở thành trung tâm kinh tế - chính trị của tỉnh.

Theo định hướng, việc di dời không chỉ đơn thuần là chuyển địa điểm sản xuất mà phải gắn với đổi mới công nghệ. Các nhà máy được yêu cầu ưu tiên công nghệ tiên tiến, công nghệ xanh, tiết kiệm năng lượng và đáp ứng các yêu cầu về bảo vệ môi trường.

Sau khi di dời, các cơ sở sản xuất dự kiến được bố trí tại những khu công nghiệp, cụm công nghiệp phù hợp với quy hoạch và ngành nghề thu hút đầu tư. Để tạo điều kiện cho doanh nghiệp, Phú Thọ dự kiến đẩy nhanh tiến độ đầu tư hạ tầng các khu, cụm công nghiệp, tạo quỹ đất sạch để doanh nghiệp lựa chọn địa điểm xây dựng nhà máy mới.

Về phía doanh nghiệp, các đơn vị thuộc diện di dời được đề nghị khảo sát, lựa chọn địa điểm phù hợp, xây dựng phương án cụ thể trình UBND tỉnh Phú Thọ phê duyệt và tổ chức thực hiện theo lộ trình cam kết.

Tại hội nghị mới đây về nội dung này, đại diện các doanh nghiệp đề nghị tỉnh đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện hạ tầng các khu, cụm công nghiệp, bảo đảm quỹ đất sạch để xây dựng nhà máy mới. Doanh nghiệp cũng kiến nghị rút ngắn thời gian giải quyết các thủ tục về đất đai, đầu tư, xây dựng và nghiên cứu cơ chế hỗ trợ một phần kinh phí xây dựng nhà máy tại địa điểm mới.

Một số doanh nghiệp đề nghị được tiếp tục duy trì hoạt động sản xuất tại cơ sở hiện tại cho đến khi nhà máy mới hoàn thành, qua đó hạn chế nguy cơ gián đoạn hoạt động sản xuất, kinh doanh và ảnh hưởng đến việc làm của người lao động.

Không chỉ quan tâm đến địa điểm sản xuất mới, nhiều doanh nghiệp cũng đề xuất phương án xử lý đối với quỹ đất sau khi di dời.

Cụ thể, Công ty CP Giấy Việt Trì đề nghị chuyển khu đất hơn 12,8ha sang đất ở đô thị, thương mại dịch vụ và được làm chủ đầu tư. Công ty CP Dệt Vĩnh Phú và Công ty CP Việt Trì Viglacera đề xuất thực hiện các dự án nhà ở trên khu đất sau di dời.

Công ty CP Hóa chất Việt Trì mong muốn được tham gia đầu tư dự án phù hợp quy hoạch trên phần đất sản xuất hiện hữu, đồng thời giữ lại một khu đất để làm văn phòng và điểm trung chuyển công nhân đến nhà máy mới.

Trong khi đó, Nhôm Sông Hồng và Viger đề xuất phát triển các dự án thương mại, văn phòng, nhà ở kinh doanh hoặc chuyển một phần quỹ đất sang đất ở cho người lao động. Công ty CP May Sông Hồng đề nghị sử dụng khu đất cũ để xây dựng văn phòng điều hành.

Theo dự thảo, quỹ đất tại các nhà máy sau khi di dời sẽ được quản lý, sử dụng phù hợp với quy hoạch và các quy định của pháp luật về đầu tư, đất đai cùng những quy định pháp luật có liên quan.

Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ Trần Duy Đông ghi nhận những đóng góp của các doanh nghiệp đối với sản xuất công nghiệp, ngân sách và phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, đồng thời ghi nhận tinh thần trách nhiệm và thiện chí của doanh nghiệp trong việc ủng hộ chủ trương di dời.

Lãnh đạo tỉnh yêu cầu tiếp tục hoàn thiện kế hoạch với lộ trình cụ thể, đánh giá đầy đủ tác động đến phát triển kinh tế - xã hội. Trong đó, cần phân loại rõ các nhóm cơ sở có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường; cơ sở công nghiệp nặng; cơ sở cần di dời để tổ chức lại không gian đô thị; doanh nghiệp chấm dứt hoạt động, phá sản... để nghiên cứu cơ chế, chính sách hỗ trợ phù hợp.

Tỉnh Phú Thọ cũng sẽ thành lập Tổ công tác do Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phan Trọng Tấn làm Tổ trưởng, với sự tham gia của lãnh đạo các sở, ngành và đơn vị liên quan. Tổ công tác có nhiệm vụ nghiên cứu, xây dựng phương án cụ thể đối với từng doanh nghiệp, rà soát cơ chế, chính sách hỗ trợ và giải quyết các thủ tục hành chính liên quan.

Các sở, ngành được yêu cầu chủ động đồng hành, hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận chính sách theo quy định, đồng thời kịp thời tháo gỡ khó khăn trong quá trình thực hiện di dời.

Để triển khai chủ trương, các doanh nghiệp cũng kiến nghị tỉnh xem xét các chính sách hỗ trợ chi phí di chuyển, tiền thuê đất, thuế, tín dụng và người lao động. Việc sớm bố trí quỹ đất, hoàn thiện hạ tầng tại địa điểm mới được xem là một trong những điều kiện quan trọng để các nhà máy có thể thực hiện di dời theo đúng lộ trình, hạn chế tác động đến hoạt động sản xuất và việc làm.