Sắp tới, Chủ tịch UBND xã được nâng thẩm quyền xử phạt vi phạm đất đai lên gấp 50 lần
Việc mở rộng thẩm quyền cho chính quyền cấp xã được kỳ vọng giúp nâng cao hiệu quả phát hiện, xử lý các hành vi vi phạm trong lĩnh vực đất đai ngay từ cơ sở.
Nghị định 281/2026/NĐ-CP bổ sung nhiều quy định mới về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 31 tháng 8 năm 2026. Trong đó, đáng chú ý là việc tăng mạnh thẩm quyền xử phạt của Chủ tịch UBND cấp xã và các cơ quan thanh tra chuyên ngành so với quy định trước đây.
Chủ tịch UBND cấp xã được nâng mức phạt tối đa lên 250 triệu đồng
Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 281/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 123/2024/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai. Một trong những nội dung đáng chú ý của nghị định là điều chỉnh thẩm quyền xử phạt của Chủ tịch UBND cấp xã.
Theo quy định mới, Chủ tịch UBND cấp xã được quyền phạt cảnh cáo, phạt tiền đến 250 triệu đồng, đình chỉ hoạt động dịch vụ tư vấn trong thời hạn 3 tháng và áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả theo quy định.
So với quy định trước đây, khi Chủ tịch UBND cấp xã chỉ được phạt tiền tối đa 5 triệu đồng, mức xử phạt mới đã tăng lên 250 triệu đồng, tương đương gấp 50 lần.
Được áp dụng nhiều biện pháp khắc phục hậu quả
Không chỉ tăng mức xử phạt, nghị định cũng mở rộng thẩm quyền áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả của Chủ tịch UBND cấp xã.
Theo đó, người đứng đầu UBND cấp xã có thể buộc tổ chức, cá nhân vi phạm thực hiện đăng ký đất đai theo quy định; hoàn tất thủ tục để được phê duyệt dự án chăn nuôi tập trung quy mô lớn; thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính và các thủ tục để được bàn giao đất trên thực địa.
Ngoài ra, cơ quan có thẩm quyền cũng được yêu cầu bên nhận chuyển quyền, bên thuê, bên thuê lại, bên nhận góp vốn hoặc bên nhận tài sản gắn liền với đất phải trả lại đất trong các trường hợp pháp luật quy định.
Tăng thẩm quyền xử phạt đối với lực lượng thanh tra chuyên ngành
Nghị định 281/2026/NĐ-CP cũng điều chỉnh đáng kể thẩm quyền xử phạt của các cơ quan thanh tra, kiểm tra chuyên ngành về đất đai. Theo đó, Trưởng đoàn kiểm tra chuyên ngành về đất đai do Cục trưởng Cục Quản lý đất đai thành lập, Trưởng đoàn kiểm tra do thủ trưởng tổ chức thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường thành lập, cùng Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường được nâng mức phạt tiền tối đa từ 50 triệu đồng lên 400 triệu đồng.
Đối với Trưởng đoàn kiểm tra chuyên ngành do Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường thành lập, Cục trưởng Cục Quản lý đất đai và thủ trưởng tổ chức thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường được giao kiểm tra trong phạm vi quản lý nhà nước của Bộ, mức phạt tiền tối đa được nâng lên 500 triệu đồng.
Bên cạnh quyền xử phạt bằng tiền, các chủ thể này còn có thẩm quyền tịch thu giấy tờ đã bị tẩy xóa, sửa chữa, làm sai lệch nội dung hoặc giấy tờ giả được sử dụng trong quá trình sử dụng đất, đồng thời đình chỉ hoạt động dịch vụ tư vấn trong thời hạn 3 tháng theo quy định.
Bổ sung trường hợp không bị xử phạt đối với hành vi không đăng ký biến động đất đai
Ngoài việc điều chỉnh thẩm quyền xử phạt, nghị định cũng sửa đổi quy định liên quan đến hành vi không đăng ký biến động đất đai.
Theo đó, hành vi không thực hiện đăng ký biến động đất đai theo quy định của Luật Đất đai vẫn bị phạt từ 2-3 triệu đồng. Tuy nhiên, nghị định bổ sung trường hợp không áp dụng xử phạt đối với việc nhận quyền sử dụng đất để thực hiện dự án đầu tư thông qua thỏa thuận về nhận quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật.
Việc ban hành Nghị định 281/2026/NĐ-CP được kỳ vọng sẽ hoàn thiện cơ chế xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai, đồng thời tăng tính chủ động cho chính quyền địa phương và các cơ quan chuyên ngành trong công tác quản lý, xử lý vi phạm theo quy định của pháp luật.
