Từ tháng 8, nhiều quy định mới về xử phạt vi phạm đất đai chính thức có hiệu lực

Trong tháng 8/2026, hai nghị định mới của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai, đo đạc và bản đồ sẽ bắt đầu có hiệu lực. Các quy định mới không chỉ bổ sung nguyên tắc xử phạt, mở rộng thẩm quyền của cơ quan thực thi mà còn siết chặt chế tài đối với nhiều hành vi vi phạm.

Bổ sung nhiều quy định mới trong xử phạt vi phạm đất đai

Từ ngày 31/8/2026, Nghị định số 281/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 123/2024/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai chính thức có hiệu lực.

Một trong những điểm mới đáng chú ý là nghị định bổ sung nguyên tắc áp dụng mức xử phạt đối với đơn vị hành chính đặc khu. Theo đó, đặc khu có tính chất tương ứng với phường sẽ áp dụng mức xử phạt như đối với phường; trường hợp tương ứng với xã sẽ áp dụng mức xử phạt như đối với xã.

Đối với trường hợp vợ và chồng cùng có quyền sử dụng đất, nghị định quy định việc xử phạt vi phạm hành chính được áp dụng như đối với một cá nhân. Đây là quy định mới nhằm làm rõ cách xác định đối tượng bị xử phạt, tránh cách hiểu mỗi người là một cá nhân độc lập để áp dụng mức phạt.

Bên cạnh đó, nghị định cũng bổ sung nhiều biện pháp khắc phục hậu quả đối với hành vi vi phạm đất đai. Cụ thể, người vi phạm có thể bị buộc khôi phục hiện trạng ban đầu của đất hoặc mốc địa giới hành chính; thực hiện lại thủ tục hành chính về đất đai theo quy định; đồng thời phải nộp lại các giấy tờ đã bị tẩy xóa, sửa chữa, làm sai lệch nội dung hoặc giấy tờ giả đã sử dụng.

Đối với khoản lợi bất hợp pháp phát sinh từ hành vi vi phạm, nghị định quy định đây là khoản lợi được quy đổi thành tiền mà tổ chức, cá nhân có được từ việc sử dụng đất sau khi thực hiện hành vi vi phạm và phải nộp vào ngân sách Nhà nước. Trường hợp nhiều tổ chức hoặc cá nhân cùng thực hiện hành vi vi phạm trên một thửa đất, khoản lợi bất hợp pháp phải nộp sẽ được phân chia đều cho các chủ thể vi phạm.

Hoạt động đo đạc, bản đồ không có giấy phép có thể bị phạt đến 50 triệu đồng

Cũng trong tháng 8, từ ngày 15/8/2026, Nghị định số 228/2026/NĐ-CP sửa đổi Nghị định số 18/2020/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đo đạc và bản đồ bắt đầu có hiệu lực.

Nghị định điều chỉnh nhiều mức xử phạt đối với các hành vi vi phạm điều kiện kinh doanh dịch vụ đo đạc và bản đồ.
Theo đó, hành vi tẩy xóa, sửa chữa làm sai lệch nội dung chứng chỉ hành nghề hoặc hành nghề không đúng nội dung ghi trong chứng chỉ bị phạt từ 5-10 triệu đồng.

Mức phạt từ 10-20 triệu đồng áp dụng đối với các trường hợp hành nghề khi không có chứng chỉ hành nghề, hành nghề trong thời gian bị buộc nộp lại chứng chỉ, làm sai lệch hồ sơ đề nghị cấp giấy phép hoặc không duy trì đủ điều kiện để được cấp giấy phép hoạt động. Đối với hành vi hoạt động không đúng nội dung giấy phép, tẩy xóa, sửa chữa giấy phép hoặc tiếp tục hoạt động khi giấy phép đã hết thời hạn, mức xử phạt được nâng lên 20-30 triệu đồng.

Đáng chú ý, mức xử phạt cao nhất từ 40-50 triệu đồng được áp dụng đối với trường hợp hoạt động đo đạc và bản đồ không có giấy phép hoặc vẫn tiếp tục hoạt động trong thời gian bị buộc nộp lại giấy phép cho cơ quan có thẩm quyền.

Việc ban hành hai nghị định mới được kỳ vọng sẽ hoàn thiện khung pháp lý về xử lý vi phạm trong lĩnh vực đất đai, đo đạc và bản đồ, đồng thời nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước và tăng tính tuân thủ pháp luật của các tổ chức, cá nhân hoạt động trong các lĩnh vực này.