Siêu sân bay lớn nhất cả nước sắp đi vào khai thác, nút giao lớn nhất TP. HCM vẫn phải lùi tiến độ

Dự án nút giao An Phú được TP. HCM điều chỉnh thời gian thực hiện đến hết quý III/2027, trong khi sân bay Long Thành đang được chuẩn bị để khai thác thương mại từ ngày 1/12/2026. Khoảng thời gian này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải hoàn thiện các tuyến kết nối cửa ngõ phía Đông, tránh để hạ tầng giao thông trở thành điểm nghẽn khi dòng khách quốc tế bắt đầu chuyển dịch về sân bay mới.

Nút giao An Phú tiếp tục lùi mốc hoàn thành

Nguồn tin trên báo Dân trí cho hay, UBND TP. HCM mới đây đã vừa phê duyệt điều chỉnh thời gian thực hiện dự án xây dựng nút giao An Phú đến hết quý III/2027, thay cho mốc hoàn thành vào quý II/2026. Đây là lần điều chỉnh tiến độ thứ hai của dự án. Trước đó, đầu năm 2026, thời hạn hoàn thành đã được lùi từ cuối năm 2025 sang quý II/2026. Lần này, thành phố tiếp tục kéo dài thời gian thực hiện thêm khoảng một năm.

Đáng chú ý, việc điều chỉnh chỉ liên quan đến tiến độ. Mục tiêu, quy mô, địa điểm, tổng mức đầu tư và nguồn vốn của dự án vẫn được giữ nguyên. Tổng vốn đầu tư công trình hiện ở mức hơn 3.400 tỷ đồng.

UBND TP. HCM yêu cầu Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông lập lại kế hoạch tổng tiến độ đối với toàn bộ phần việc còn lại, đồng thời bảo đảm nhân lực, thiết bị, vật tư và nguồn lực tài chính để hoàn thành theo mốc mới.

Một trong những điểm nghẽn được yêu cầu xử lý là mặt bằng tại khu vực đường Lương Định Của. Thành phố yêu cầu đẩy nhanh bồi thường, hỗ trợ và tái định cư đối với khu đất khoảng 22.012m2 thuộc dự án nâng cấp đường Lương Định Của, qua đó tạo mặt bằng cho các hạng mục của nút giao. Theo thông tin từ chủ đầu tư, phần mặt bằng chưa được bàn giao tại khu vực này đang ảnh hưởng trực tiếp đến một số hạng mục quan trọng, được xem là "đường găng" của dự án.

Mắt xích quan trọng trên cửa ngõ đi Long Thành

Nút giao An Phú được khởi công cuối năm 2022, nằm ở cửa ngõ phía Đông TP. HCM. Công trình có quy mô ba tầng, trong đó đáng chú ý là hệ thống hầm chui kết nối cao tốc TP. HCM - Long Thành - Dầu Giây với đại lộ Mai Chí Thọ, cùng các nhánh cầu kết nối với những trục giao thông chính trong khu vực.

Vai trò của nút giao không chỉ nằm ở việc tổ chức lại giao thông tại khu vực An Phú. Công trình còn là một mắt xích trên hành lang kết nối từ khu vực trung tâm TP. HCM qua Mai Chí Thọ, cao tốc TP. HCM - Long Thành - Dầu Giây tới Đồng Nai và sân bay Long Thành. Điều này khiến bài toán tiến độ của An Phú trở nên đáng chú ý hơn khi mạng lưới giao thông phục vụ sân bay Long Thành đang từng bước hình thành.

Theo ghi nhận mới nhất trên báo Xây Dựng, tuyến T1 dài khoảng 4,3km, thuộc dự án thành phần 3 của sân bay Long Thành, đã hoàn thiện. Tuyến được đầu tư với quy mô 6 làn xe, kết nối từ Quốc lộ 51 và cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu vào khu vực sân bay, đồng thời mở thêm hướng liên kết với các tuyến cao tốc, quốc lộ đi TP. HCM và các tỉnh phía Nam.

Trong khi đó, đường tỉnh 25C đoạn từ Quốc lộ 51 đến Hương lộ 19 đang được tăng tốc thi công. Tuyến dài khoảng 2,65km, có tổng mức đầu tư khoảng 877 tỷ đồng; giá trị thực hiện được thông tin ở mức khoảng 65%. Theo kế hoạch, công trình dự kiến hoàn thành trong tháng 10/2026. Khi 25C kết nối với T1, mạng lưới tiếp cận sân bay từ phía Quốc lộ 51 sẽ được hoàn thiện thêm một mắt xích quan trọng.

Như vậy, ở phía Đồng Nai, các tuyến đường trực tiếp phục vụ sân bay đang được thúc đẩy hoàn thiện, trong khi ở phía TP. HCM, nút giao An Phú - một đầu mối quan trọng trên hành lang đi Long Thành - lại được điều chỉnh thời gian hoàn thành sang quý III/2027.

Long Thành chuẩn bị khai thác, áp lực kết nối tăng lên

Sự chênh lệch về tiến độ này đặc biệt đáng chú ý bởi sân bay Long Thành đang tiến gần thời điểm khai thác thương mại.

Theo phương án mới nhất được báo VnExpress đăng tải, Cục Hàng không Việt Nam đã thống nhất với đề xuất của Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) về việc đưa Cảng hàng không quốc tế Long Thành giai đoạn 1 vào khai thác thương mại từ ngày 1/12/2026. ACV đang phấn đấu hoàn thành toàn bộ công tác xây dựng trong tháng 9/2026 và tổ chức vận hành thử trong các tháng 9-11.

Việc chuyển đổi hoạt động giữa Long Thành và Tân Sơn Nhất sẽ được thực hiện theo từng bước.

Trong giai đoạn đầu, từ ngày 1/12/2026 đến hết lịch bay mùa đông 2026, các hãng được khuyến khích khai thác các đường bay quốc tế, bao gồm cả vận tải hàng hóa, tại Long Thành theo nhu cầu. Từ ngày 28/3/2027, toàn bộ các chuyến bay quốc tế đường dài đến và đi từ châu Âu, châu Mỹ, châu Đại Dương, châu Phi, Trung Đông, Nam Á và Trung Á dự kiến được chuyển sang Long Thành.

Đến lịch bay mùa đông 2027, từ ngày 30/10/2027, hầu hết các chuyến bay quốc tế còn lại cũng sẽ chuyển sang Long Thành, ngoại trừ các đường bay quốc tế dưới 1.000 km do các hãng hàng không Việt Nam khai thác. Điều đó đồng nghĩa với việc nhu cầu kết nối giao thông giữa TP. HCM và Long Thành sẽ tăng theo từng giai đoạn, thay vì chỉ xuất hiện tại thời điểm sân bay chính thức mở cửa.

Trong bức tranh giao thông mới của vùng Đông Nam Bộ, An Phú không phải tuyến đường duy nhất dẫn tới Long Thành. Tuy nhiên, đây là điểm kết nối quan trọng giữa khu vực đô thị TP. HCM với cao tốc TP. HCM - Long Thành - Dầu Giây và các trục giao thông hướng về Đồng Nai.

Vì vậy, việc dự án được kéo dài thời gian thực hiện đến quý III/2027 đặt ra một bài toán về khả năng đồng bộ giữa hạ tầng sân bay và hạ tầng tiếp cận.

Ở thời điểm Long Thành bắt đầu khai thác, An Phú vẫn chưa hoàn thành theo mốc hiện nay. Trong khi đó, ngay từ giai đoạn đầu, sân bay mới đã được định hướng tiếp nhận các đường bay quốc tế; sau đó phạm vi chuyển dịch hoạt động quốc tế từ Tân Sơn Nhất sang Long Thành sẽ tiếp tục mở rộng. Đây là lý do tiến độ của nút giao An Phú không còn chỉ là câu chuyện của riêng một dự án giao thông đô thị. Nó gắn trực tiếp với năng lực tổ chức dòng phương tiện trên hành lang kết nối TP. HCM - Long Thành trong giai đoạn hệ thống sân bay phía Nam bước vào một cấu trúc khai thác mới.

Với quyết định gia hạn lần này, yêu cầu đặt ra đối với TP. HCM không chỉ là hoàn thành An Phú vào quý III/2027, mà còn phải kiểm soát để dự án không tiếp tục trượt tiến độ. Chính UBND thành phố đã yêu cầu các đơn vị liên quan theo dõi chặt chẽ mốc mới, đồng thời không tiếp tục đề xuất gia hạn thời gian thực hiện.

Trong bối cảnh Long Thành đang tiến tới thời điểm khai thác, việc hoàn thiện An Phú và các tuyến kết nối liên quan sẽ quyết định mức độ đồng bộ của toàn bộ hành lang giao thông từ đô thị TP. HCM tới sân bay cửa ngõ quốc tế mới của khu vực.