Thụy Sĩ mất vị trí số 1 thế giới
Thụy Sĩ đã đánh mất vị trí nền kinh tế cạnh tranh nhất thế giới vào tay Singapore, khi tụt xuống hạng 3 trong bảng xếp hạng năng lực cạnh tranh toàn cầu năm 2026 do Viện Phát triển Quản lý Quốc tế (IMD) công bố.
Dù vẫn là quốc gia châu Âu có thứ hạng cao nhất, Thụy Sĩ đã bị cả Singapore và Hồng Kông vượt qua trong bảng xếp hạng được công bố ngày 18/6. Singapore trở lại vị trí số 1, nơi đảo quốc này từng nắm giữ vào năm 2024, nhờ sự cải thiện mạnh về hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp.
Theo IMD, sự tụt hạng của Thụy Sĩ cho thấy ngay cả những nền kinh tế được đánh giá vững mạnh nhất cũng không tránh khỏi tác động từ những biến động địa chính trị và sự dịch chuyển của các dòng vốn toàn cầu.
Kết quả này xuất hiện trong bối cảnh Thụy Sĩ đang phải đối mặt với áp lực cạnh tranh ngày càng lớn. Trước đó, theo Boston Consulting Group, Hồng Kông đã vượt Thụy Sĩ để trở thành trung tâm quản lý tài sản xuyên biên giới lớn nhất thế giới.
Ông Arturo Bris, Giám đốc Trung tâm Năng lực cạnh tranh thế giới của IMD, cho biết đồng franc Thụy Sĩ quá mạnh đã làm giảm khả năng cạnh tranh về giá, từ đó ảnh hưởng đến sức hút đầu tư.
"Đồng tiền quá đắt đỏ khiến Thụy Sĩ mất điểm về khả năng cạnh tranh giá cả, từ đó ảnh hưởng tới việc thu hút dòng vốn", ông nói.
Theo số liệu của IMD, dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Thụy Sĩ đã chuyển sang mức âm 60,7 tỷ USD, đưa quốc gia này xuống vị trí cuối cùng trong số 70 nền kinh tế được khảo sát về chỉ tiêu này.
Tuy nhiên, IMD lưu ý rằng sự sụt giảm có thể phản ánh các điều chỉnh định giá tài sản và hoạt động hồi hương vốn hơn là một sự thay đổi mang tính cấu trúc dài hạn.
Ông Ivo Germann, người đứng đầu Cục Kinh tế Đối ngoại thuộc Ban Thư ký Nhà nước về Kinh tế Thụy Sĩ, cũng cho rằng các dòng vốn đầu tư tại nước này thường biến động mạnh do liên quan đến lĩnh vực tài chính và các công ty holding.
Dù vậy, ông thừa nhận Thụy Sĩ đang đối mặt với nhiều thách thức trong môi trường địa chính trị ngày càng bất ổn.
"Giống như nhiều quốc gia khác, Thụy Sĩ phải thích ứng với xu hướng bảo hộ gia tăng và sự suy yếu của hệ thống thương mại đa phương. Chúng tôi cần tiếp tục mở rộng khả năng tiếp cận các thị trường nước ngoài thông qua các hiệp định thương mại tự do", ông Germann cho biết.
Trong một năm qua, hình ảnh Thụy Sĩ như một điểm đến an toàn về chính trị và kinh tế cũng chịu nhiều sức ép từ các cuộc trưng cầu dân ý trong nước. Các đề xuất gây tranh cãi bao gồm việc giới hạn dân số ở mức 10 triệu người và áp thuế thừa kế 50% đối với giới siêu giàu.
Quốc gia nhỏ bé này, nơi đặt trụ sở của nhiều tập đoàn lớn như ngân hàng UBS Group hay hãng thực phẩm Nestlé, cũng trở thành mục tiêu của chính quyền ông Donald Trump vì thặng dư thương mại lớn với Mỹ.
Theo ông Bris, các biện pháp thuế quan đã ảnh hưởng đáng kể tới tâm lý của khu vực tư nhân Thụy Sĩ.
"Những nền kinh tế nhỏ, có độ mở cao như Thụy Sĩ thường dễ bị tổn thương hơn trước các rào cản thương mại, và nước này đang trở thành một trong những nạn nhân của xu hướng đó", ông nhận định.
Báo cáo cũng chỉ ra một số điểm yếu của Thụy Sĩ liên quan đến thị trường lao động và môi trường kinh doanh. Mức lương dành cho lao động trình độ cao, tỷ lệ nữ giới trong các vị trí quản lý và hoạt động khởi nghiệp giai đoạn đầu đều nằm trong nhóm chỉ số có thành tích thấp hơn kỳ vọng.
Dù vậy, Thụy Sĩ vẫn duy trì vị thế số 1 thế giới về hiệu quả quản trị nhà nước và chất lượng cơ sở hạ tầng. Hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp cũng tiếp tục nằm trong nhóm dẫn đầu thế giới, đứng thứ 6 trong bảng xếp hạng.
IMD cho biết các chỉ số trong báo cáo chủ yếu dựa trên dữ liệu kinh tế vĩ mô của năm 2025 và chưa phản ánh đầy đủ tác động từ cuộc xung đột giữa Israel và Iran đối với kinh tế toàn cầu.
