Tịch thu 3.877 tỷ đồng, gần 100 xe sang, 69 bất động sản cùng 1 bến tàu tư nhân liên quan đến cựu Phó Giám đốc Sở Điện lực SN 1959 ở Trung Quốc
Ngoài hành vi nhận hối lộ, người này còn cấu kết với 2 em trai để thực hiện nhiều hành vi trái pháp luật.
Trong số các vụ án liên quan đến tội phạm có tổ chức và tham nhũng tại Trung Quốc, vụ án của 3 anh em họ Li tại TP. Cáp Nhĩ Tân, tỉnh Hắc Long Giang được xem là một trong những đại án gây chú ý bởi quy mô tài sản khổng lồ, mạng lưới lợi ích phức tạp và mức độ thao túng sâu rộng trong ngành điện lực địa phương.
Vụ việc từng được Đài Truyền hình Trung ương Trung Quốc (CCTV) đưa vào loạt phim tài liệu “Chống tội phạm có tổ chức và diệt trừ cái ác - Vì sự thịnh vượng và hòa bình của quốc gia” phát sóng năm 2021.
Theo thông tin được công bố, 3 anh em Li Wei, Li Tong và Li Jian từng làm việc tại một công ty lắp đặt điện ở quận Daoli, TP. Cáp Nhĩ Tân. Từ đầu những năm 2000, họ mở rộng hoạt động kinh doanh sang lĩnh vực khách sạn, giải trí và dịch vụ. Cơ quan điều tra cho rằng đây cũng là giai đoạn nhóm này tích lũy nguồn lực tài chính và mở rộng quan hệ xã hội.
Bước ngoặt diễn ra vào năm 2010 khi Li Wei (SN 1959) được bổ nhiệm làm Trợ lý Giám đốc Sở Điện lực Cáp Nhĩ Tân, đồng thời giữ chức Tổng Giám đốc Tập đoàn Công nghiệp Điện lực Cáp Nhĩ Tân. 3 năm sau, ông tiếp tục được thăng chức Phó Giám đốc Sở Điện lực Cáp Nhĩ Tân.
Trong khi Li Wei nắm giữ vị trí quản lý trong cơ quan điện lực, em trai là Li Tong tiếp quản vai trò Tổng Giám đốc Tập đoàn Công nghiệp Điện lực Cáp Nhĩ Tân. Người em còn lại, Li Jian, thành lập nhiều công ty lắp đặt điện để tham gia thực hiện các dự án. Theo cơ quan điều tra, mô hình này đã tạo ra một chuỗi lợi ích khép kín, giúp anh em họ Li kiểm soát nhiều khâu quan trọng trong hoạt động cung cấp điện tại địa phương.
Kết quả điều tra cho thấy Li Wei bị cáo buộc can thiệp vào quá trình đấu thầu các dự án hạ tầng điện. Dù nhiều dự án thuộc diện phải đấu thầu công khai, không ít gói thầu được cho là đã được chuyển cho các doanh nghiệp có liên hệ với gia đình họ Li. Sau khi trúng thầu, các dự án tiếp tục được giao lại cho những công ty do Li Jian kiểm soát để triển khai.
Theo cảnh sát, ảnh hưởng của nhóm này không chỉ giới hạn ở các dự án công mà còn lan sang nhiều công trình của doanh nghiệp tư nhân. Nguyên nhân là họ bị cho là nắm quyền chi phối các khâu nghiệm thu và cấp điện - yếu tố quyết định việc một dự án có thể đi vào hoạt động hay không.
Nhiều doanh nghiệp phản ánh gặp khó khăn trong quá trình xin đấu nối điện. Một số dự án bị kéo dài thủ tục trong nhiều năm. Cơ quan điều tra cũng công bố trường hợp một doanh nghiệp dược phẩm phải ký hợp đồng xây dựng trị giá 17 triệu NDT sau khi bị chậm cấp điện suốt 3 năm, trong khi chi phí thực tế được cho là chỉ khoảng 4 triệu NDT.
Ngoài các hành vi bị cáo buộc liên quan đến thao túng hoạt động kinh doanh, nhóm của anh em họ Li còn bị tình nghi sử dụng các biện pháp cưỡng ép để tranh giành dự án. Trong một vụ việc, Li Wei được cho là đã chỉ đạo người khác chiếm giữ công trường nhằm buộc đơn vị thi công rút lui khỏi một dự án trạm biến áp.
Theo cơ quan chức năng, qua nhiều năm hoạt động, nhóm này dần hình thành một tổ chức mang tính chất mafia với phạm vi ảnh hưởng sâu rộng. Các đối tượng bị cáo buộc liên quan đến nhiều hành vi vi phạm pháp luật như cố ý gây thương tích, giam giữ trái phép, cưỡng ép giao dịch, tống tiền, tổ chức mại dâm, gây rối trật tự công cộng và che giấu tội phạm.
Từ năm 2018, cơ quan chức năng liên tục nhận được đơn phản ánh của người dân và doanh nghiệp về tình trạng độc quyền, thao túng trong lĩnh vực điện lực tại Cáp Nhĩ Tân. Quá trình xác minh sau đó cho thấy nhóm của anh em họ Li đã nhận thầu phụ các dự án có tổng giá trị hơn 3,16 tỷ NDT, đồng thời kiểm soát trái phép khoảng 77% thị trường điện lực địa phương.
Tháng 10/2018, lực lượng chức năng đồng loạt bắt giữ các đối tượng chủ chốt. Li Wei bị bắt tại một biệt thự ở TP. Tam Á (tỉnh Hải Nam), Li Tong bị bắt tại Cáp Nhĩ Tân, còn Li Jian bị khống chế khi đang tìm cách bỏ trốn ra nước ngoài.
Đến tháng 6/2019, Đội Giám sát Chống Tội phạm có Tổ chức Trung ương số 14 được điều động tới Hắc Long Giang để trực tiếp giám sát điều tra vụ án. Một tháng sau, vụ việc được đưa vào danh sách trọng điểm của Cục Chống Tội phạm có Tổ chức Quốc gia Trung Quốc.
Sau gần 2 năm điều tra, cơ quan chức năng đã bắt giữ 155 nghi phạm, xử lý 308 vụ án hình sự liên quan và lập tổng cộng 3.285 hồ sơ vụ việc.
Khối tài sản bị thu giữ được đánh giá có quy mô đặc biệt lớn, gồm gần 100 xe sang, 69 bất động sản, một bến tàu tư nhân cùng gần 1 tỷ NDT tiền mặt và tiền gửi ngân hàng (khoảng 3.877 tỷ đồng).
Ngày 24/8/2020, TAND Trung cấp Cáp Nhĩ Tân mở phiên xét xử Li Wei, Li Tong cùng 21 bị cáo khác về các cáo buộc liên quan đến việc tổ chức, cầm đầu và tham gia tổ chức kiểu mafia.
Đến ngày 30/10/2020, Li Wei bị tuyên án tử hình hoãn thi hành 2 năm với 20 tội danh, trong đó có tổ chức và cầm đầu tổ chức kiểu mafia, cố ý gây thương tích, phá hoại tài sản và gây rối trật tự công cộng.
Li Tong cũng bị tuyên án tử hình hoãn thi hành 2 năm với 18 tội danh, bao gồm tổ chức và cầm đầu tổ chức kiểu mafia, cưỡng ép giao dịch và cố ý gây thương tích. Cả 2 bị tước quyền chính trị suốt đời và tịch thu toàn bộ tài sản cá nhân.
Trong khi đó, Li Jian bị tuyên phạt 24 năm 6 tháng tù giam với các tội danh liên quan đến điều hành sòng bạc, tổ chức mại dâm, tống tiền và tham gia tổ chức kiểu mafia. Ông này bị tước quyền chính trị 5 năm và tịch thu toàn bộ tài sản cá nhân.
