Tổ chức Khí tượng Thế giới cảnh báo về El Nino
Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) vừa phát đi cảnh báo về sự gia tăng nhanh của hiện tượng El Nino, dự báo sẽ đạt cường độ mạnh trong giai đoạn từ tháng 8 đến tháng 10/2026. Hiện tượng này được cho là sẽ làm gia tăng các đợt nắng nóng trên phạm vi toàn cầu, đồng thời gây ra những thay đổi đáng kể về lượng mưa, làm tăng nguy cơ hạn hán, lũ lụt và cháy rừng tại nhiều khu vực.
Theo WMO, kết hợp với nhiệt độ đại dương toàn cầu đang ở mức đặc biệt cao và khả năng xuất hiện pha Lưỡng cực Ấn Độ Dương dương (Positive Indian Ocean Dipole - IOD), El Nino đang phát triển được dự báo sẽ định hình các mô hình thời tiết tại nhiều khu vực trên thế giới trong những tháng tới.
Cộng đồng WMO đang đẩy mạnh phối hợp, cung cấp dịch vụ thông tin khí hậu và cảnh báo sớm nhằm hỗ trợ các chính phủ, các tổ chức nhân đạo, các lĩnh vực nhạy cảm với khí hậu như nông nghiệp và y tế, cùng các cộng đồng dễ bị tổn thương chuẩn bị trước những tác động có thể xảy ra.
Bản Cập nhật Khí hậu Theo mùa Toàn cầu hằng tháng của WMO cho thấy, El Nino sẽ tiếp tục mạnh lên và trở thành một đợt El Nino mạnh trong giai đoạn tháng 8-10 năm nay. Các dự báo tổng hợp từ nhiều mô hình của các trung tâm dự báo khí hậu hàng đầu thế giới cho thấy nhiệt độ bề mặt biển trung bình theo mùa tại các khu vực giám sát trọng điểm được dự báo sẽ cao hơn mức trung bình trên 2,9°C.

Bên cạnh việc El Nino tiếp tục mạnh lên, các chuyên gia cũng dự báo hiện tượng IOD dương sẽ xuất hiện. Đây là hiện tượng khiến vùng biển phía tây Ấn Độ Dương ấm lên, trong khi phía đông lại lạnh hơn bình thường.
Khi El Nino và IOD dương xảy ra cùng lúc, nguy cơ xuất hiện các hiện tượng thời tiết cực đoan như hạn hán, mưa lớn, lũ lụt và cháy rừng sẽ tăng lên ở nhiều khu vực, đặc biệt là các quốc gia quanh Ấn Độ Dương. Ngoài ra, nhiệt độ mặt nước biển tại khu vực Đại Tây Dương nhiệt đới cũng được dự báo sẽ tiếp tục duy trì ở mức cao hơn trung bình.
Về xu hướng nhiệt độ, WMO nhận định phần lớn diện tích đất liền trên thế giới sẽ ghi nhận mức nhiệt cao hơn trung bình nhiều năm. Những khu vực chịu ảnh hưởng rõ nét nhất gồm châu Phi, Nam Âu, bán đảo Arab, tiểu lục địa Ấn Độ, Đông Á, Trung Mỹ, khu vực Caribe, miền Nam châu Phi, phần lớn Nam Mỹ và New Zealand.
Đối với lượng mưa, các mô hình dự báo cho thấy dấu ấn điển hình của một đợt El Niño mạnh. Mưa nhiều hơn bình thường được dự báo xuất hiện tại Vùng Sừng châu Phi, một số khu vực Trung Á, Nam Âu, miền Tây Bắc Mỹ (phía nam vĩ tuyến 45° Bắc) và khu vực đông nam Nam Mỹ. Ngược lại, điều kiện khô hạn hơn bình thường nhiều khả năng xuất hiện tại tiểu lục địa Ấn Độ, miền nam và miền đông Australia, phía nam Trung Mỹ, một số khu vực Caribe, Tây Bắc của Nam Mỹ và Bắc Âu.
Phát biểu về diễn biến mới, Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres cảnh báo El Nino không còn là mối đe dọa trong tương lai mà đã hiện hữu và đang làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng khí hậu toàn cầu. Ông cho rằng hiện tượng này đang tiếp thêm sức nóng cho một hành tinh vốn đã phải hứng chịu các đợt nắng nóng cực đoan, cháy rừng quy mô lớn và nhiệt độ đại dương ở mức kỷ lục. Ông kêu gọi thế giới sớm chấm dứt việc mở rộng khai thác nhiên liệu hóa thạch, coi đây là nguyên nhân khiến cuộc khủng hoảng khí hậu ngày càng nghiêm trọng.
Trong khi đó, Tổng Thư ký WMO Celeste Saulo nhấn mạnh, các bản dự báo khí hậu không thể ngăn chặn thiên tai, nhưng có thể giúp các chính phủ và cộng đồng nhận ra sớm rủi ro để chủ động ứng phó. Theo bà, El Nino lần này xuất hiện trong bối cảnh nhiệt độ đại dương và nhiệt độ toàn cầu đều ở mức chưa từng có tiền lệ, vì vậy việc tận dụng các dự báo sớm sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc giảm thiểu thiệt hại về người và tài sản.
Trước nguy cơ thời tiết cực đoan gia tăng, WMO cho biết đang đẩy mạnh phối hợp với các cơ quan của Liên Hợp Quốc, các tổ chức nhân đạo và các quốc gia thành viên nhằm tăng cường cảnh báo sớm, chia sẻ thông tin khí hậu và hỗ trợ xây dựng các kế hoạch ứng phó. Tổ chức này cũng sẽ triển khai thêm nhiều hội thảo kỹ thuật và các hoạt động phối hợp khu vực nhằm giúp các quốc gia nâng cao năng lực chuẩn bị trước khi El Nino bước vào giai đoạn mạnh nhất trong những tháng cuối năm.