Tổng giám đốc SHS: Đã đến lúc thị trường vốn phải thay thế tín dụng làm trụ cột tăng trưởng

Nền kinh tế không thiếu tiền, vấn đề là tiền không biết đi đâu

Phát biểu tại một diễn đàn về kinh tế và thị trường tài chính, ông Nguyễn Duy Linh nhìn nhận nền kinh tế hiện nay đang tồn tại một nghịch lý lớn: tiền không hề thiếu nhưng lại khó tìm được nơi để giải ngân.

Theo ông, đến cuối tháng 5, tăng trưởng tín dụng mới đạt khoảng 6%, thấp hơn cùng kỳ. Điều này cho thấy vấn đề không nằm ở việc nền kinh tế thiếu vốn mà là dòng tiền chưa tìm được địa chỉ để đi đến.

"Nền kinh tế có thiếu tiền không? Câu trả lời là không. Vấn đề là tiền có nơi để đến hay không, tức là có nơi nào để giải ngân hay không", ông Linh nói.

Lãnh đạo SHS dẫn chứng, thu ngân sách 5 tháng đầu năm đã đạt khoảng 53% dự toán, tương đương khoảng 1,3 triệu tỷ đồng, trong khi chi ngân sách mới đạt khoảng 22% kế hoạch. Điều đó cho thấy nguồn lực tài chính trong nền kinh tế vẫn rất lớn.

Tuy nhiên, theo ông, dòng tiền hiện đang bị "giam" ở nhiều khu vực khác nhau. Một phần nằm trong các tài sản thanh khoản thấp liên quan đến chu kỳ trái phiếu doanh nghiệp trước đây, phần khác bị mắc kẹt tại các dự án đang vướng mắc pháp lý.

Đặc biệt, yếu tố đáng lo ngại nhất không phải là tiền mà là niềm tin. Theo ông Linh, những bất định từ chiến tranh thương mại, biến động địa chính trị và các chính sách quốc tế khiến phần lớn doanh nghiệp lựa chọn trạng thái phòng thủ thay vì mạnh dạn mở rộng đầu tư.

"Hầu hết các doanh nghiệp chưa thực sự tự tin để đầu tư và vẫn mang tính phòng thủ nhiều hơn", ông nhận định.

Thị trường vốn phải trở thành trụ cột

Trong bối cảnh đó, ông Nguyễn Duy Linh cho rằng mô hình tăng trưởng dựa quá nhiều vào tín dụng ngân hàng đã đi đến giới hạn.

Hiện nay, tỷ lệ tín dụng trên GDP của Việt Nam đã lên tới khoảng 140-150%, thuộc nhóm cao trên thế giới. Trong nhiều thập kỷ, thị trường tiền tệ đã đóng vai trò chủ lực trong việc cung ứng vốn cho nền kinh tế và thúc đẩy tăng trưởng.

Tuy nhiên, theo ông, nếu Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng cao trong giai đoạn tới thì thị trường vốn cần phải trở thành trụ cột mới.

"Trong các thập kỷ trước, thị trường tiền tệ đã làm rất tốt vai trò của mình, tạo ra tăng trưởng tín dụng rất lớn. Nhưng bây giờ thị trường vốn phải là trụ cột", ông nhấn mạnh.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, Tổng giám đốc SHS cho rằng cần đồng thời tháo gỡ ba nút thắt lớn.

Thứ nhất là đẩy mạnh đầu tư công nhằm kích hoạt tổng cầu và tạo động lực lan tỏa cho nền kinh tế. Thứ hai là tháo gỡ các vướng mắc pháp lý, đặc biệt đối với các dự án đầu tư đang bị đình trệ. Thứ ba là phát triển đồng bộ thị trường vốn để giảm sự phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng.

"Nếu không giải quyết được đồng bộ ba yếu tố này thì sẽ xuất hiện khoảng cách giữa khát vọng tăng trưởng và thực tiễn", ông cảnh báo.

Việt Nam không thiếu khả năng hút FDI, vấn đề là hấp thụ vốn

Ở góc nhìn dài hạn hơn, ông Linh cũng đánh giá tích cực về khả năng thu hút vốn FDI của Việt Nam.

Theo ông, vốn FDI đăng ký trong 5 tháng đầu năm đạt gần 10 tỷ USD, tăng khoảng 10% so với cùng kỳ và là mức cao nhất trong nhiều năm trở lại đây. Đáng chú ý, khoảng 83% dòng vốn này tập trung vào lĩnh vực chế biến, chế tạo.

Điều đó cho thấy Việt Nam vẫn giữ vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Tuy nhiên, vấn đề lớn nhất không còn là khả năng thu hút FDI mà là năng lực hấp thụ nguồn vốn này.

"Câu hỏi không phải là Việt Nam có thu hút được FDI hay không mà là chúng ta có hấp thụ được nguồn vốn đó một cách hiệu quả hay không", ông nói.

Theo lãnh đạo SHS, doanh nghiệp trong nước vẫn tham gia hạn chế vào chuỗi giá trị toàn cầu do năng suất lao động, công nghệ, quản trị và công nghiệp hỗ trợ còn nhiều hạn chế. Ông cho rằng các chủ trương lớn về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và phát triển kinh tế tư nhân sẽ góp phần tháo gỡ những điểm nghẽn này.