Trả gần 400.000 đồng/tháng để không phải tự đổ rác, dịch vụ lạ thành nghề mới ở Trung Quốc

Mang túi rác từ nhà xuống điểm tập kết vốn là việc rất nhỏ trong sinh hoạt hằng ngày. Tuy nhiên, tại Trung Quốc, một số người trẻ đang biến công việc này thành một mô hình kinh doanh, thu tiền để làm thay những việc lặt vặt mà khách hàng không muốn hoặc không có thời gian tự thực hiện.

Trên mạng xã hội Trung Quốc, các dịch vụ nhận thu gom và mang rác đi đổ hộ bắt đầu xuất hiện ngày càng nhiều. Khách hàng thường phải trả 3 đến 5 nhân dân tệ cho mỗi lần sử dụng, tương đương khoảng 11.000 đến 19.000 đồng. Một số người cung cấp dịch vụ còn đưa ra gói tháng khoảng 100 nhân dân tệ, tương đương khoảng 380.000 đồng, với tần suất thu gom hằng ngày.

Cách thức hoạt động khá đơn giản. Khách hàng chỉ cần đặt túi rác trước cửa nhà, người cung cấp dịch vụ sẽ tới nhận và mang đến điểm tập kết theo thời gian đã thỏa thuận.

Mô hình này được xem là một biểu hiện mới của “nền kinh tế lười” (lazy economy), khái niệm dùng để chỉ những dịch vụ giúp người tiêu dùng giảm bớt công sức và thời gian dành cho các công việc thường nhật.

Xu hướng này không hoàn toàn mới tại Trung Quốc. Trước đó, nhiều dịch vụ tương tự đã xuất hiện, từ nhận bưu kiện hộ đến đưa đón trẻ sau giờ học. Điểm chung là biến những công việc vốn thường do mỗi người tự xử lý thành các dịch vụ tiện ích có thể thuê theo nhu cầu.

Khi vài phút tiện lợi cũng có giá

Với nhiều người, việc mang túi rác xuống điểm tập kết dường như quá đơn giản để trở thành một dịch vụ có thu phí.

Trên mạng xã hội, một người đặt câu hỏi: “Chẳng phải đây chỉ là việc có thể tiện tay làm khi ra ngoài sao? Thực sự có người trả tiền cho việc này à?”

Thực tế cho thấy câu trả lời là có.

Một số khách hàng cho biết hoàn cảnh cá nhân hoặc đặc điểm của nơi mình sinh sống khiến việc đổ rác không còn đơn giản như thông thường.

Một người đang đối mặt với chứng trầm cảm chia sẻ rằng họ thường chỉ dám mang rác đi đổ vào ban đêm vì lo lắng khi phải gặp người khác. Với người này, việc có người đến tận cửa lấy rác giúp giải quyết một nhu cầu tưởng nhỏ nhưng thực sự khó khăn trong sinh hoạt hằng ngày.

Tại Thượng Hải, nơi từng là thành phố đầu tiên của Trung Quốc áp dụng bắt buộc phân loại rác sinh hoạt, thời gian đổ rác tại một số khu dân cư cũng trở thành trở ngại đối với người đi làm.

Một khách hàng cho biết khu dân cư của mình chỉ cho phép cư dân mang rác tới điểm tập kết trong 2 khung giờ vào buổi sáng và 2 khung giờ vào buổi tối.

“Là một nhân viên văn phòng bình thường, tôi rất dễ bỏ lỡ cả 4 giờ đó”, người này nói.

Nhóm khách hàng có xu hướng ở nhà nhiều, ít ra ngoài hoặc đơn giản là không muốn dành thời gian cho những công việc lặt vặt cũng có thể tìm đến dịch vụ này.

Như vậy, nhu cầu không nhất thiết đến từ việc khách hàng “lười”, mà còn xuất phát từ lịch làm việc, quy định của khu dân cư hoặc những hoàn cảnh khiến một công việc rất nhỏ trở nên bất tiện.

Từ đổ rác đến hỗ trợ người cao tuổi

Một số người cung cấp dịch vụ cũng đang mở rộng phạm vi công việc thay vì chỉ nhận mang rác đi đổ.

Tại Gia Hưng, tỉnh Chiết Giang, miền đông Trung Quốc, một người cung cấp dịch vụ họ Phi cho biết nhóm của cô còn hỗ trợ những người cao tuổi gặp khó khăn trong việc đi lại. Đối tượng được quan tâm đặc biệt là những người sống ở các tầng cao trong những tòa nhà không có thang máy.

Trong tháng đầu tiên, Phi chỉ nhận được 3 đơn hàng. Tuy nhiên, cô vẫn cho rằng mô hình có dư địa phát triển và dự định hợp tác với các khu dân cư để tiếp cận thêm khách hàng, đồng thời tập trung nhiều hơn vào nhu cầu của người cao tuổi.

Tại Hàng Châu, cũng thuộc tỉnh Chiết Giang, một người cung cấp dịch vụ có tên Mihan cho biết cô đã nhận hơn 20 đơn hàng chỉ trong 3 ngày sau khi bắt đầu kinh doanh.

Ngoài thu gom và mang rác đi đổ, Mihan còn nhận lấy bưu kiện thay khách hàng.

Công việc có một điểm thuận lợi là người cung cấp dịch vụ gần như không cần tiếp xúc trực tiếp với khách hàng. Túi rác hoặc bưu kiện chỉ cần được đặt ở vị trí đã thống nhất, sau đó người cung cấp dịch vụ đến nhận và hoàn tất phần việc còn lại.

Mihan cho rằng mức giá thấp là yếu tố quan trọng giúp những dịch vụ kiểu này có thể thu hút khách hàng.

“Nhân viên văn phòng ngày nay sẵn sàng bỏ ra một khoản tiền nhỏ để tiết kiệm thời gian”, cô nói.

Dịch vụ nhận bưu kiện hộ cũng có mức giá khoảng 3 5 nhân dân tệ mỗi kiện hoặc khoảng 100 nhân dân tệ nếu sử dụng thường xuyên trong cả tháng.

Trong khi đó, những công việc đòi hỏi nhiều thời gian hơn như đón trẻ có giá cao hơn, khoảng 50 nhân dân tệ mỗi chuyến. Dù vậy, dịch vụ này vẫn đáp ứng nhu cầu của những phụ huynh không thể rời nơi làm việc đủ sớm để đón con.

Từ một túi rác trước cửa nhà đến một bưu kiện hay một chuyến đón trẻ, những công việc vốn được xem là phần tất yếu của sinh hoạt gia đình đang dần được tách thành các dịch vụ riêng tại Trung Quốc.

Đằng sau những khoản phí chỉ vài nhân dân tệ là một thay đổi đáng chú ý trong hành vi tiêu dùng: khi thời gian ngày càng trở nên đắt giá, người tiêu dùng sẵn sàng trả tiền để chuyển những công việc nhỏ nhưng tốn công sức cho người khác.