Trái phiếu Chính phủ Việt Nam 'đắt hàng', kỳ hạn 10 năm hút mạnh dòng tiền

Kho bạc Nhà nước tuần qua gọi thầu 33.000 tỷ đồng trái phiếu Chính phủ và huy động thành công hơn 27.000 tỷ đồng ở tất cả các kỳ hạn. Theo thống kê của S&I Ratings, đây là giá trị trúng thầu cao nhất từ trước đến nay.

Đáng chú ý, trái phiếu kỳ hạn 10 năm thu hút mạnh nhất khi lượng đăng ký mua của 10 nhà đầu tư vượt mức 20.000 tỷ đồng dự kiến phát hành. Trước nhu cầu lớn, Kho bạc Nhà nước đã phát hành thêm 2.000 tỷ đồng ngay trong cùng ngày.

Trong khi đó, tỷ lệ trúng thầu ở các kỳ hạn 3 năm và 30 năm thấp hơn đáng kể.

Theo dữ liệu của Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội, lãi suất phát hành trái phiếu Chính phủ kỳ hạn 5 và 10 năm gần đây dao động khoảng 4,1-4,3% một năm, cao hơn mức quanh 4% hồi đầu năm. Một số nhà đầu tư thậm chí đăng ký mức lãi suất lên tới 4,8-5%.

Bà Lý Thị Hiền, Trưởng phòng phân tích cấp cao, Khối khách hàng cá nhân Công ty Chứng khoán Yuanta Việt Nam (YSVN), cho rằng lợi suất trái phiếu Chính phủ tăng lên vùng hấp dẫn là nguyên nhân chính giúp giá trị và tỷ lệ trúng thầu cải thiện trong những tuần gần đây.

Bên cạnh đó, thanh khoản ngắn hạn của hệ thống ngân hàng đã tốt hơn so với cuối tháng 8 và đầu tháng 9, tạo điều kiện để các ngân hàng tăng phân bổ vào trái phiếu Chính phủ.

Kỳ hạn 10 năm trở thành “điểm cân bằng”

Theo các chuyên gia, dòng tiền tập trung vào trái phiếu 10 năm bởi đây là kỳ hạn chuẩn trên đường cong lợi suất tại Việt Nam. Kỳ hạn này tạo điểm cân bằng giữa nhu cầu của bên phát hành và nhà đầu tư.

Với Kho bạc Nhà nước, trái phiếu 10 năm giúp huy động lượng vốn lớn và kéo dài thời gian trả nợ. Với nhà đầu tư, lợi suất kỳ hạn này đang hấp dẫn hơn sau nhịp tăng gần đây, trong khi mức độ rủi ro được đánh giá thấp hơn so với các kỳ hạn 15, 20 hay 30 năm.

Bà Hoàng Việt Phương, Tổng giám đốc Công ty cổ phần Xếp hạng tín nhiệm S&I, cho rằng thị trường trái phiếu Chính phủ nóng lên trong bối cảnh nhu cầu vốn trung và dài hạn cho các dự án đầu tư công trọng điểm tăng mạnh. Kho bạc Nhà nước đồng thời chịu áp lực hoàn thành kế hoạch huy động 500.000 tỷ đồng cả năm, trong khi đến nay mới đạt hơn 53%.

Áp lực này thể hiện qua việc Kho bạc Nhà nước đã ba tuần liên tiếp gọi thầu trên 20.000 tỷ đồng, trong khi trước đó quy mô mỗi tuần phổ biến 12.000-15.000 tỷ đồng. Tuần này, lượng trái phiếu dự kiến gọi thầu là 18.000 tỷ đồng, trong đó riêng kỳ hạn 10 năm chiếm 11.000 tỷ đồng.

Theo bà Lý Thị Hiền, nhu cầu vốn cho đầu tư công và hạ tầng sẽ tiếp tục tạo động lực cho thị trường trái phiếu Chính phủ. Tổng nhu cầu đầu tư toàn xã hội giai đoạn 2026-2030 dự kiến khoảng 38,5 triệu tỷ đồng, trong đó kế hoạch đầu tư công trung hạn từ ngân sách nhà nước khoảng 8,2 triệu tỷ đồng.

Bên cạnh đó, dư địa cung ứng vốn dài hạn của hệ thống ngân hàng đang thu hẹp khi dư nợ tín dụng đã vượt 145% GDP. Việc dịch chuyển một phần nhu cầu vốn dài hạn sang thị trường vốn, trong đó có trái phiếu Chính phủ, vì vậy được kỳ vọng sẽ ngày càng rõ nét.

Tuy nhiên, cơ cấu nhà đầu tư trên thị trường trái phiếu Chính phủ hiện vẫn khá tập trung. Cuối năm ngoái, các ngân hàng trong nước nắm khoảng 37,1% lượng trái phiếu Chính phủ lưu hành, trong khi Bảo hiểm Xã hội Việt Nam và các doanh nghiệp bảo hiểm chiếm khoảng 61,6%. Khối ngoại chỉ nắm khoảng 0,15%.

Theo ông Phạm Phú Khôi, Tổng thư ký Hiệp hội Thị trường trái phiếu Việt Nam (VBMA), dòng vốn quốc tế còn hạn chế do trái phiếu Chính phủ Việt Nam chưa nằm trong các chỉ số trái phiếu mới nổi lớn, cùng những rào cản về thủ tục, thuế và tài khoản vốn gián tiếp.

Ông cho biết nhiều nhà đầu tư trái phiếu quốc tế thường yêu cầu quốc gia được ít nhất hai trong ba tổ chức xếp hạng tín nhiệm lớn đánh giá ở mức đầu tư trước khi phân bổ vốn.

Việt Nam hiện vẫn dưới ngưỡng xếp hạng đầu tư của ba tổ chức lớn. S&P Global Ratings và Fitch Ratings cùng xếp Việt Nam ở mức BB+, triển vọng ổn định, trong khi Moody's giữ mức Ba2 và đã nâng triển vọng từ ổn định lên tích cực hồi tháng 5.

Theo ông Khôi, cải thiện xếp hạng tín nhiệm quốc gia là một trong những điều kiện quan trọng để Việt Nam mở rộng nhóm nhà đầu tư tổ chức quốc tế, qua đó hỗ trợ khả năng huy động vốn và giảm chi phí vay nợ công.