Trung Quốc có thể mang 'món quà' 6 tỷ USD/năm tới thượng đỉnh Trump - Tập

Lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình sẽ tới Washington trong tuần này và có ít nhất một phương án có thể thúc đẩy quan hệ thương mại với chính quyền Tổng thống Donald Trump: Cam kết khôi phục hoạt động thương mại khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) của Mỹ trị giá 6 tỷ USD mỗi năm.

Mỹ là quốc gia xuất khẩu LNG lớn nhất thế giới, trong khi Trung Quốc là nước mua LNG lớn nhất. Tuy nhiên, mối quan hệ thương mại này bắt đầu rạn nứt từ tháng 2/2025, khi Tổng thống Mỹ Donald Trump phát động chiến dịch áp thuế mạnh tay chỉ vài ngày sau khi bắt đầu nhiệm kỳ thứ hai. Bắc Kinh đáp trả bằng các mức thuế trừng phạt đối với năng lượng Mỹ, trong đó có LNG.

Kể từ thời điểm đó, Trung Quốc về cơ bản đã ngừng nhập khẩu khí đốt từ Mỹ. Các doanh nghiệp Trung Quốc vẫn tiếp tục thực hiện nghĩa vụ theo các hợp đồng đã ký, nhưng thay vì chịu mức thuế 15% để đưa các lô LNG về nước, họ đã bán lại những lô hàng này cho khách hàng tại châu Âu và châu Á.

“LNG là một lĩnh vực rõ ràng có thể mang lại lợi ích cho cả hai bên. Giá trị của việc khôi phục quan hệ thương mại LNG với Trung Quốc sẽ vượt ra ngoài việc giải quyết mất cân bằng thương mại. Việc nối lại thương mại LNG nhiều khả năng sẽ tạo nền tảng cho sự tăng trưởng bền vững của ngành LNG Mỹ”, bà Jane Nakano, chuyên gia cấp cao tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), nhận định.

Nếu hai bên đạt được thỏa thuận dỡ bỏ mức thuế này và nối lại hoạt động thương mại LNG, đây có thể là một phần trong nỗ lực rộng hơn nhằm giảm thuế quan và mang lại lợi ích cho cả Mỹ và Trung Quốc.

Đối với Bắc Kinh, LNG là một nhượng bộ tương đối nhỏ nhưng hữu ích, trong bối cảnh hoạt động vận chuyển qua vùng Vịnh Ba Tư vẫn bị hạn chế và một trong những nhà cung cấp LNG lớn nhất của Trung Quốc là Qatar gần như bị cắt đứt khỏi thị trường.

Đối với chính quyền Trump, một thỏa thuận như vậy sẽ mang lại một con số đáng chú ý - các hợp đồng LNG thường có thời hạn kéo dài hàng chục năm - trong bối cảnh các nhà sản xuất Mỹ đang mở rộng công suất và cần những cam kết mua hàng mới.

Theo tính toán, các hợp đồng hiện có của Trung Quốc đối với khí đốt Mỹ lên tới khoảng 14 triệu tấn LNG mỗi năm, tương đương khoảng 6 tỷ USD nếu tính theo mức giá dài hạn. Nếu tính cả các giao dịch mua LNG trên thị trường giao ngay, giá trị thương mại có thể còn cao hơn.

LNG luôn là trọng tâm trong các thỏa thuận thương mại Mỹ - Trung

LNG đã trở thành một trong những nội dung cốt lõi trong mọi thỏa thuận thương mại giữa ông Trump và Trung Quốc. Khi ông Trump tới Bắc Kinh vào năm 2017, các dự án khí tự nhiên chiếm hơn một nửa trong tổng số thỏa thuận được công bố với giá trị 250 tỷ USD. Tuy nhiên, nhiều thỏa thuận trong số này không mang tính ràng buộc và cuối cùng đã bị hủy bỏ.

LNG cũng được kỳ vọng đóng vai trò quan trọng trong thỏa thuận thương mại Mỹ - Trung giai đoạn 1 năm 2020. Theo thỏa thuận này, Trung Quốc sẽ tăng mua năng lượng của Mỹ trong khuôn khổ kế hoạch thúc đẩy nhập khẩu thêm 200 tỷ USD hàng hóa Mỹ.

Đã xuất hiện những dấu hiệu cho thấy một số doanh nghiệp Trung Quốc đang chuẩn bị cho khả năng quan hệ thương mại thay đổi trong tháng này.

Tuần trước, China Gas Holdings Ltd. đã đồng ý mua LNG của Mỹ trong thời hạn 20 năm, bắt đầu từ năm 2030. Đây là một thỏa thuận cung cấp dài hạn hiếm hoi được ký kết sau nhiều tháng căng thẳng thương mại.

Một số doanh nghiệp Trung Quốc khác cũng đã đàm phán với các nhà xuất khẩu Mỹ tại một Hội nghị về khí đốt diễn ra ở Bangkok vào tuần trước, theo các nhà giao dịch nắm rõ cuộc thảo luận. Những người này đề nghị không nêu tên vì các cuộc đàm phán chưa được công khai.

Căng thẳng tại Vịnh Ba Tư thúc đẩy nhu cầu LNG Mỹ

Các cuộc giao tranh kéo dài tại Vịnh Ba Tư đang tạo thêm động lực để hai bên nối lại đàm phán. Những khách hàng đã ký các cam kết dài hạn với các dự án LNG của Mỹ hiện có vị thế tốt hơn để chống chịu tình trạng thiếu hụt nguồn cung khí đốt.

Theo đó, các hợp đồng dài hạn có thể đưa LNG tới Đông Bắc Á với mức giá khoảng 8 USD/triệu đơn vị nhiệt Anh (MMBtu), trong khi giá giao ngay hiện cao gấp khoảng 3 lần.

Triển vọng này có thể gặp thêm trở ngại từ đạo luật trừng phạt Nga mà ông Trump đang thúc đẩy, theo đó Tổng thống Mỹ có quyền áp thuế đối với các quốc gia mua dầu và khí đốt của Nga.

Nga hiện là nhà cung cấp LNG lớn thứ hai của Trung Quốc, với các lô hàng thậm chí được vận chuyển từ những cơ sở đang chịu lệnh trừng phạt của Mỹ. Hiện chưa rõ Nhà Trắng có thực thi đạo luật này hay không và nếu có thì sẽ hành động vào thời điểm nào.

Ở thời kỳ đỉnh cao vào năm 2021, LNG Mỹ chiếm khoảng 12% tổng lượng LNG nhập khẩu của Trung Quốc. Kể từ đó, xuất khẩu LNG của Mỹ đã tăng gần 60%, trong khi lượng xuất khẩu hàng năm được dự kiến sẽ tăng gấp đôi vào cuối thập kỷ này khi các dự án mới đi vào hoạt động.

Trung Quốc có thể trở thành “khách hàng vàng” của các dự án LNG Mỹ

Các khách hàng Trung Quốc sẽ mang lại lợi ích đáng kể cho các nhà phát triển LNG Mỹ và những dự án của họ, trong đó có dự án LNG Alaska được ông Trump ủng hộ cùng hàng loạt cơ sở xuất khẩu được đề xuất dọc bờ Vịnh Mexico.

Nhiều dự án trong số này cần các hợp đồng mua LNG dài hạn trước khi có thể cam kết hàng tỷ USD cho hoạt động xây dựng.

Phần lớn nguồn cung LNG mới mà Mỹ đang chào bán hiện nay sẽ chỉ bắt đầu được đưa ra thị trường vào khoảng cuối thập kỷ này hoặc đầu những năm 2030. Điều này có thể cho phép các nhà nhập khẩu ký hợp đồng dài hạn mà không nhất thiết phải nhận hàng trong thời gian ông Trump còn tại nhiệm, qua đó giảm mức độ chịu ảnh hưởng nếu căng thẳng thương mại tiếp tục leo thang.

“Cơ cấu năng lượng của Trung Quốc sẽ tiếp tục được năng lượng tái tạo chi phối ngày càng nhiều hơn”, ông Anatol Feygin, Phó Chủ tịch điều hành của Cheniere Energy Inc., phát biểu tại hội nghị Gastech ở Bangkok tuần trước.

“Chúng tôi cũng cho rằng thị trường LNG Trung Quốc sẽ tăng gấp đôi và trở thành thị trường lớn nhất thế giới”, ông Feygin nói.