Trung Quốc tăng tốc xây siêu trung tâm AI khắp cả nước
Trong khi nhiều dự án trung tâm dữ liệu AI tại Mỹ liên tiếp vấp phải rào cản do lo ngại quá tải lưới điện và tác động môi trường, Trung Quốc lại tăng tốc theo hướng ngược lại.
Theo SCMP, hàng loạt chính quyền địa phương đang mạnh tay rót vốn, cạnh tranh thu hút các dự án hạ tầng tính toán quy mô lớn nhằm đón đầu làn sóng AI.
Điểm đáng chú ý là cuộc đua này không còn giới hạn ở các trung tâm công nghệ như Thượng Hải hay Thâm Quyến. Ngày càng nhiều huyện, thị trấn và địa phương ít tên tuổi cũng tham gia, kỳ vọng biến AI thành động lực tăng trưởng mới.
Một ví dụ điển hình là thị trấn ven biển Sa Điền, thuộc thành phố Đông Quản, tỉnh Quảng Đông. Chính quyền nơi đây vừa công bố kế hoạch đầu tư 100 tỷ nhân dân tệ, tương đương khoảng 14,7 tỷ USD, để phát triển một hòn đảo rộng 3.600 ha thành công viên dữ liệu và tính toán vào năm 2030.
Tại huyện Gia Thiện, tỉnh Chiết Giang, địa phương nằm giáp Thượng Hải nhưng trước đây không được biết đến như một trung tâm công nghệ, giai đoạn đầu của trung tâm dữ liệu AI trị giá 5 tỷ nhân dân tệ, khoảng 740 triệu USD, cũng đã chính thức đi vào hoạt động. Dự án sở hữu năng lực tính toán đạt 15.000 petaflop/giây, phục vụ huấn luyện các mô hình AI thế hệ mới và nghiên cứu phát triển dược phẩm.
Sự xuất hiện của dự án này nhanh chóng đưa Gia Thiện trở thành một cụm tính toán quan trọng khi quy tụ cả Căn cứ Tính toán Thông minh Đồng bằng sông Dương Tử của Alibaba cùng trung tâm dữ liệu của China Telecom.
Đại diện chính quyền địa phương chia sẻ với Zhejiang Daily rằng trước đây, những cụm sức mạnh tính toán quy mô như vậy chỉ xuất hiện ở các đô thị hàng đầu như Thượng Hải hay Thâm Quyến. Hiện nay, Gia Thiện đang từng bước hình thành một trung tâm tính toán ngày càng phát triển.
Không chỉ Gia Thiện hay Đông Quản, nhiều địa phương khác cũng đang đẩy mạnh đầu tư. Thành phố Dương Châu, tỉnh Giang Tô, đã khởi công công viên tính toán siêu lớn trị giá 60 tỷ nhân dân tệ, khoảng 8,86 tỷ USD, với sự tham gia của Tencent và China Telecom. Tại các khu vực miền Trung và miền Tây như Hồ Nam, Tân Cương hay thành phố Ô Lan Sát Bố, khu tự trị Nội Mông, các dự án hạ tầng tính toán trị giá hàng chục tỷ nhân dân tệ cũng liên tiếp được triển khai.
Tuy nhiên, tốc độ mở rộng quá nhanh cũng làm dấy lên những lo ngại về nguy cơ đầu tư dàn trải và chạy theo phong trào. Một số chuyên gia cho rằng nhiều địa phương có thể đang bị cuốn vào cuộc đua thành tích thay vì đánh giá đầy đủ hiệu quả kinh tế của các dự án.
Ông Tang Dajie, nghiên cứu viên cấp cao tại Viện Nghiên cứu Doanh nghiệp Trung Quốc, nhận định AI đang trở thành chủ đề được nhắc đến ở mọi nơi, vì vậy việc các địa phương đổ xô đầu tư vào lĩnh vực này gần như là điều khó tránh khỏi.
Theo ông, cách tiếp cận của Trung Quốc cũng khác biệt đáng kể so với Mỹ. Nếu tại Mỹ, phần lớn các dự án trung tâm dữ liệu do các tập đoàn công nghệ chủ động triển khai và chịu sự giám sát chặt chẽ của cơ quan quản lý, thì ở Trung Quốc, nhiều dự án lại được chính quyền địa phương đứng ra đề xuất và thúc đẩy.
Trong khi đó, tại Mỹ, nhiều bang như New York, Virginia và Ohio đã bắt đầu siết chặt việc cấp phép hoặc thu hẹp các chính sách ưu đãi dành cho trung tâm dữ liệu do lo ngại về an ninh lưới điện cũng như mục tiêu cắt giảm phát thải carbon.
Dù vậy, các chuyên gia nhận định Trung Quốc vẫn nắm trong tay lợi thế đáng kể nhờ chiến lược quốc gia "Đông dữ liệu, Tây tính toán" được triển khai từ năm 2022. Chính sách này cho phép chuyển các tác vụ tính toán tiêu tốn nhiều tài nguyên từ khu vực duyên hải đông dân sang các tỉnh miền Tây, nơi có nguồn năng lượng dồi dào, chi phí đất đai thấp và điều kiện thuận lợi hơn để xây dựng các trung tâm dữ liệu quy mô lớn.
Ở góc độ cạnh tranh công nghệ toàn cầu, ông Xu Jingbin, thuộc Viện Nghiên cứu Công nghiệp và Công nghệ Thông tin Chiết Giang, cho rằng AI tạo sinh đang khiến nhu cầu về sức mạnh tính toán tăng theo cấp số nhân. Quốc gia nào sở hữu năng lực tính toán hiệu năng cao với chi phí thấp sẽ có lợi thế lớn trong cuộc đua công nghệ.
Theo ông, lợi thế của Trung Quốc còn nằm ở khả năng phối hợp đồng bộ từ khâu hoạch định chính sách đến triển khai thực tế, cũng như sự liên kết giữa chính quyền địa phương và các doanh nghiệp công nghệ. Đây là yếu tố mà Mỹ hiện vẫn chưa có được ở cùng mức độ.
