TS. Nguyễn Đức Độ: Lạm phát năm 2026 sẽ xoay quanh mức 3,5%
"Xét tổng thể, áp lực lạm phát năm 2026 sẽ cao hơn năm 2025 nhưng không nhiều. CPI hàng tháng dự báo tăng khoảng 0,3% và lạm phát trung bình cả năm ở mức 3,5% (+/- 0,5%)”, TS. Nguyễn Đức Độ phân tích.
Lạm phát trung bình cả năm sẽ xoay quanh mức 3,5% (+/- 0,5%)
Chiều 12/1, Học viện Tài chính phối hợp với Cục Quản lý giá (Bộ Tài chính) tổ chức Diễn đàn thường niên về diễn biến thị trường, giá cả ở Việt Nam lần thứ nhất năm 2026.
Phân tích diễn biến chỉ số giá tiêu dùng (CPI) năm 2025 và triển vọng năm 2026, TS. Nguyễn Đức Độ, Phó Viện trưởng phụ trách Viện Kinh tế – Tài chính (Học viện Tài chính) cho biết, trong năm 2025, lạm phát tại Việt Nam chịu sức ép từ tăng trưởng tín dụng và biến động tỷ giá. Tuy nhiên, nhờ chính sách tiền tệ thận trọng của Ngân hàng Nhà nước cùng với xu hướng giảm giá hàng hóa cơ bản trên thị trường thế giới, CPI vẫn được kiểm soát ở mức hợp lý.
Theo số liệu mới nhất do Cục Thống kê (Bộ Tài chính) công bố, CPI tháng 12/2025 tăng 3,48% so với cùng kỳ năm trước, bình quân tăng 0,29% mỗi tháng. Tính chung cả năm, CPI tăng 3,31%, cao hơn mức trung bình giai đoạn 2016–2025 (3,09%) nhưng vẫn nằm trong mục tiêu kiểm soát lạm phát.
“Đây là năm thứ 11 liên tiếp Việt Nam kiểm soát lạm phát dưới 4%. Nếu xét trong 10 năm gần đây, có thể thấy mặt bằng lạm phát tương đối ổn định”, TS. Nguyễn Đức Độ nhấn mạnh.
Bước sang năm 2026, theo TS. Nguyễn Đức Độ, áp lực lạm phát sẽ tiếp tục đến từ tác động trễ của tăng trưởng tín dụng. Tuy nhiên, mức tăng tín dụng năm 2025 không quá cao so với bình quân 10 năm gần đây, trong khi một phần dòng vốn tiếp tục chảy vào thị trường tài sản, nên tác động lên giá tiêu dùng có thể không quá lớn.
Bên cạnh đó, mục tiêu tăng trưởng GDP 10% trong năm 2026 cũng tạo thêm sức ép lên mặt bằng giá, bởi tăng trưởng cao đồng nghĩa với tổng cầu phải gia tăng mạnh.
Tỷ giá cũng được dự báo sẽ tiếp tục ảnh hưởng đến CPI. Ngoài tác động trễ từ năm 2025, áp lực tỷ giá trong năm 2026 còn đến từ việc đẩy mạnh đầu tư và tiêu dùng trong nước, kéo theo nhu cầu nhập khẩu tăng, trong khi xuất khẩu có thể gặp khó do tăng trưởng kinh tế toàn cầu chậm lại.
Đối với giá hàng hóa cơ bản trên thế giới, TS. Nguyễn Đức Độ nhận định áp lực không quá lớn. Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu tăng trưởng thấp, giá hàng hóa khó tăng mạnh, dù dư địa giảm sâu như năm 2025 không còn nhiều.
Một điểm đáng chú ý khác là xu hướng lãi suất. Trong năm 2025, lãi suất đã tăng nhẹ do tăng trưởng tín dụng cao hơn tăng trưởng huy động. Xu hướng này được dự báo sẽ tiếp diễn trong năm 2026 và có tác dụng kiềm chế lạm phát.
“Xét tổng thể, áp lực lạm phát năm 2026 sẽ cao hơn năm 2025 nhưng không nhiều. CPI hàng tháng được dự báo tăng khoảng 0,3% và lạm phát trung bình cả năm sẽ xoay quanh mức 3,5% (+/- 0,5%)”, TS. Nguyễn Đức Độ phân tích.
Tuy vậy, ông cũng lưu ý không nên chủ quan, bởi áp lực từ các yếu tố tiền tệ có thể tích tụ nếu tăng trưởng tín dụng cao kéo dài trong nhiều năm.
Tăng trưởng dài hạn không thể dựa vào “tiền rẻ”
Theo TS. Nguyễn Đức Độ, để vừa đạt mục tiêu tăng trưởng GDP cao, vừa duy trì lạm phát trong ngưỡng 4–4,5%, sự phối hợp chặt chẽ giữa chính sách tài khóa và tiền tệ là điều kiện tiên quyết.
Với việc tỷ lệ tín dụng/GDP năm 2025 đã lên tới 146%, thuộc nhóm cao so với các nền kinh tế cùng trình độ, chính sách tiền tệ cần ưu tiên ổn định vĩ mô: kiểm soát lạm phát, ổn định lãi suất và tỷ giá, hạn chế nợ xấu và đảm bảo an toàn hệ thống tài chính. Theo đó, tăng trưởng cung tiền và tín dụng cần được kiểm soát ở mức hợp lý, tránh để tín dụng/GDP tăng nhanh và mạnh, vừa gây áp lực lên giá cả, vừa làm gia tăng rủi ro nợ xấu.
Ở chiều ngược lại, chính sách tài khóa vẫn còn dư địa và có thể đóng vai trò hỗ trợ tăng trưởng trong thời gian tới, đặc biệt thông qua việc đẩy nhanh giải ngân đầu tư công. Tuy nhiên, dù tỷ lệ nợ công/GDP hiện ở mức thấp (khoảng 34%, thấp hơn nhiều so với trần 60%), vẫn cần kiểm soát chặt nghĩa vụ trả nợ hàng năm dưới 25% thu ngân sách để đảm bảo an toàn tài khóa, nhất là trong bối cảnh lãi suất có xu hướng tăng.
TS. Nguyễn Đức Độ nhấn mạnh, tăng trưởng cao trong dài hạn không thể dựa vào việc mở rộng cung tiền và tín dụng, mà chỉ có thể đạt được thông qua nâng cao năng suất lao động trên nền tảng công nghệ và đổi mới sáng tạo.
“Kiểm soát tốt lạm phát không chỉ là bài toán ngắn hạn, mà còn là điều kiện then chốt để Việt Nam theo đuổi tăng trưởng bền vững trong giai đoạn tới”.
