TS. Vũ Đình Ánh: Không thể coi bất động sản là 'tài sản chết' để áp dụng các biện pháp kiểm soát đồng loạt

Phát biểu tại Hội thảo “Lãi suất và cơ hội đầu tư bất động sản trong chu kỳ tăng trưởng mới” do Báo Tiền Phong tổ chức chiều 23/3, TS. Vũ Đình Ánh, nguyên Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu thị trường - giá cả (Bộ Tài chính), cho rằng trong nhiều năm qua, bất động sản thường bị đặt đối lập với hoạt động sản xuất kinh doanh, một cách hiểu chưa đúng bản chất.

Theo ông, khái niệm “real estate” trong tiếng Anh mang nghĩa “tài sản thực”, phản ánh đúng vai trò của bất động sản như một cấu phần quan trọng của nền kinh tế. Lĩnh vực này không chỉ gắn với xây dựng hay dịch vụ, mà cần được nhìn nhận là một ngành sản xuất, kinh doanh đúng nghĩa.

TS. Vũ Đình Ánh cho rằng việc nhìn nhận bất động sản dưới góc độ hẹp đã khiến tỷ trọng đóng góp của lĩnh vực này bị đánh giá thấp. Số liệu thống kê lâu nay thường ghi nhận khoảng 10%, song thực tế có thể lên tới 20-30% khi tính đến sự phát triển của các dự án quy mô lớn, kéo theo nhu cầu tăng tỷ lệ tín dụng dành cho lĩnh vực này lên khoảng 30% tổng dư nợ.

Cũng theo vị chuyên gia, cần phân loại rõ các nhóm bất động sản thay vì quản lý chung. Ông cho biết thị trường hiện gồm 4 nhóm chính: tích sản, đầu tư kinh doanh, tư liệu sản xuất và tiêu dùng. Việc gắn chung với khái niệm “đầu cơ” đã khiến nhiều hoạt động đầu tư bị hiểu sai.

“Thực tế tại Việt Nam không tồn tại đầu cơ theo nghĩa thao túng thị trường, mà chủ yếu là hoạt động đầu tư, cần được đối xử bình đẳng như các ngành khác”, ông nhận định.

Ở góc độ sử dụng vốn, TS. Vũ Đình Ánh nhấn mạnh cần thay đổi cách tiếp cận đối với bất động sản là tư liệu sản xuất. Các loại hình như nhà xưởng, văn phòng phục vụ sản xuất kinh doanh nên được xem tương tự máy móc, thiết bị.

Ông cũng chỉ ra sự bất hợp lý khi doanh nghiệp vay mua máy móc có thể được ưu đãi, trong khi vay mua bất động sản lại bị kiểm soát chặt chẽ hơn.

Tuy nhiên, với nhà ở xã hội, TS. Vũ Đình Ánh lưu ý chính sách cần thận trọng, không nên khuyến khích người thu nhập thấp vay mua nhà khi chưa đủ khả năng trả nợ.

Từ đó, ông khuyến nghị không nên phân biệt đối xử với tín dụng bất động sản. Trong bối cảnh lãi suất chịu áp lực từ lạm phát, tỷ giá và cạnh tranh vốn, rủi ro tăng lãi suất vẫn hiện hữu, song thị trường đã xuất hiện những tín hiệu tích cực.

Theo TS. Vũ Đình Ánh, một số chủ đầu tư đã bắt đầu cam kết cố định lãi suất dài hạn, qua đó góp phần giảm rủi ro và hỗ trợ quá trình phục hồi của thị trường.