Từ 1/1/2027, lương tối thiểu vùng tăng 310.000–390.000 đồng, tiền đóng BHXH sẽ thay đổi thế nào?
Từ ngày 1/1/2027, lương tối thiểu vùng tăng thêm 310.000–390.000 đồng/tháng. Tuy nhiên, mức tăng này không đồng nghĩa tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) của người lao động sẽ tự động tăng theo.

Khi nào tiền đóng BHXH tăng?
Theo Luật BHXH 2024 và Nghị định 399/2026/NĐ-CP, tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc đối với người lao động hưởng lương do doanh nghiệp quyết định gồm mức lương theo công việc hoặc chức danh, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác được trả thường xuyên, ổn định.
Điểm đáng chú ý là mức thấp nhất để đóng BHXH bắt buộc được xác định theo mức tham chiếu, không phải mức lương tối thiểu vùng. Vì vậy, việc điều chỉnh lương tối thiểu vùng từ ngày 1/1/2027 không làm mức sàn đóng BHXH tự động tăng theo.
Dù vậy, doanh nghiệp vẫn phải rà soát tiền lương để bảo đảm người lao động được trả không thấp hơn mức lương tối thiểu vùng mới.
Mức đóng BHXH thực tế của người lao động có thể tăng nếu doanh nghiệp phải điều chỉnh tiền lương theo công việc hoặc chức danh để đáp ứng mức lương tối thiểu mới.
Chẳng hạn, nếu tiền lương theo hợp đồng của người lao động đang ở mức sát sàn và được doanh nghiệp nâng lên từ ngày 1/1/2027, phần tiền lương tăng thêm thuộc diện tính đóng BHXH thì tiền đóng BHXH của cả người lao động và doanh nghiệp cũng tăng tương ứng theo quy định.
Ngược lại, nếu tiền lương làm căn cứ đóng BHXH của người lao động đã cao hơn mức tối thiểu mới và doanh nghiệp không điều chỉnh khoản tiền này, thì việc tăng lương tối thiểu vùng không tự động làm phát sinh thêm tiền đóng BHXH.
Đóng BHXH cao hơn có thể tác động đến quyền lợi
Việc tăng tiền lương làm căn cứ đóng BHXH không chỉ ảnh hưởng đến số tiền phải đóng hằng tháng mà còn có thể tác động đến mức hưởng một số chế độ BHXH.
Các chế độ như ốm đau, thai sản và lương hưu được tính toán trên cơ sở tiền lương tháng đóng BHXH theo những công thức và điều kiện riêng. Vì vậy, khi tiền lương làm căn cứ đóng tăng, mức hưởng của người lao động cũng có thể được cải thiện, tùy từng chế độ và quá trình tham gia.
Đối với lương hưu, mức hưởng phụ thuộc vào tỷ lệ hưởng và mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH, đồng thời số năm tham gia BHXH cũng là yếu tố quan trọng.
Như vậy, lương tối thiểu vùng tăng từ năm 2027 không đồng nghĩa tất cả người lao động sẽ phải đóng BHXH nhiều hơn. Khoản đóng chỉ thay đổi khi tiền lương thuộc diện tính đóng BHXH thực tế được điều chỉnh.
Người lao động vì thế cần phân biệt rõ hai khái niệm: lương tối thiểu vùng là mức sàn tiền lương mà doanh nghiệp phải bảo đảm, còn tiền lương đóng BHXH được xác định theo các khoản thuộc diện tính đóng BHXH. Đây là hai cơ chế có liên quan nhưng không phải lúc nào cũng tăng cùng nhau.