Từ 31/8, một số trường hợp không đăng ký biến động đất đai sẽ không bị xử phạt
Nghị định mới của Chính phủ quy định rõ cách xử lý đối với các vụ việc vi phạm phát sinh trước thời điểm có hiệu lực, đồng thời bổ sung một số quy định chuyển tiếp đáng chú ý trong lĩnh vực đất đai, người dân cần đặc biệt chú ý.
Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 281/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 123/2024/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai. Nghị định mới có hiệu lực từ ngày 31/8/2026, trong đó đáng chú ý là quy định chuyển tiếp đối với một số trường hợp vi phạm đã phát sinh trước thời điểm văn bản này có hiệu lực.
Một số trường hợp sẽ không bị xử phạt
Theo Nghị định 281/2026/NĐ-CP, đối với trường hợp nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất để thực hiện dự án đầu tư thông qua thỏa thuận nhận chuyển quyền sử dụng đất theo Điều 127 Luật Đất đai 2024, nếu đã bị lập biên bản vi phạm hành chính về hành vi không đăng ký biến động đất đai trước ngày 31/8/2026 nhưng chưa ban hành quyết định xử phạt, thì không xử phạt.
Trường hợp đã có quyết định xử phạt được ban hành trong khoảng thời gian từ ngày 31/1/2026 đến trước ngày 31/8/2026 nhưng người vi phạm chưa thực hiện quyết định xử phạt, thì quyết định xử phạt đó không tiếp tục được thực hiện.
Vi phạm xảy ra trước ngày 31/8 sẽ được xử lý như thế nào?
Đối với các hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai xảy ra trước ngày Nghị định 281 có hiệu lực, việc xử lý được thực hiện theo từng trường hợp.
Nếu đã lập biên bản và đã có quyết định xử phạt nhưng chưa thực hiện xong, người vi phạm tiếp tục thực hiện theo quyết định xử phạt đã được ban hành. Nếu đã lập biên bản nhưng chưa ban hành quyết định xử phạt, việc xử lý được chia thành hai trường hợp.
Thứ nhất, nếu đã hết thời hiệu xử phạt hoặc hết thời hạn ra quyết định xử phạt theo quy định của Luật Xử lý vi phạm hành chính thì không ban hành quyết định xử phạt, nhưng vẫn phải ban hành quyết định áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả (nếu có). Việc áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả được thực hiện theo quy định của nghị định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai đang có hiệu lực tại thời điểm lập biên bản. Trường hợp Nghị định 281 không quy định trách nhiệm pháp lý hoặc quy định trách nhiệm pháp lý nhẹ hơn thì áp dụng theo Nghị định 281.
Thứ hai, nếu vẫn còn thời hạn ban hành quyết định xử phạt, mức xử phạt và biện pháp khắc phục hậu quả được áp dụng theo nghị định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai có hiệu lực tại thời điểm lập biên bản. Trường hợp Nghị định 281 không quy định trách nhiệm pháp lý hoặc quy định trách nhiệm pháp lý nhẹ hơn thì áp dụng theo quy định của nghị định mới.
Quyết định xử phạt đã ban hành trước ngày 31/8 xử lý ra sao?
Đối với các quyết định xử phạt đã được ban hành hoặc đã được thi hành xong trước ngày 31/8/2026, nếu cá nhân, tổ chức bị xử phạt vẫn còn khiếu nại thì việc giải quyết tiếp tục thực hiện theo Luật Xử lý vi phạm hành chính, các nghị định của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính và các văn bản quy phạm pháp luật có hiệu lực tại thời điểm ban hành quyết định xử phạt.
Người dân có thể thực hiện thủ tục đất đai bằng 3 hình thức
Bên cạnh quy định về xử phạt, Điều 224 Luật Đất đai 2024 quy định việc giải quyết thủ tục hành chính về đất đai phải bảo đảm bình đẳng, khách quan, công khai, minh bạch và có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan có thẩm quyền.
Các thủ tục hành chính phải được thực hiện theo hướng đơn giản, dễ hiểu, dễ thực hiện, góp phần giảm thời gian, chi phí và công sức cho người dân, doanh nghiệp. Theo quy định, thủ tục hành chính về đất đai có thể được thực hiện trực tiếp, qua dịch vụ bưu chính hoặc trên môi trường điện tử. Ba hình thức này có giá trị pháp lý như nhau.
Luật cũng quy định tổ chức, cá nhân phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác, trung thực của nội dung kê khai và các giấy tờ trong hồ sơ đã nộp. Trong khi đó, cơ quan giải quyết thủ tục hành chính có trách nhiệm giải quyết đúng thẩm quyền, đúng thời hạn theo quy định.
Thông tin về thủ tục đất đai phải được công khai
Theo Điều 225 Luật Đất đai 2024, sau khi được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt, thủ tục hành chính về đất đai phải được công bố theo quy định về kiểm soát thủ tục hành chính.
Các nội dung phải công khai gồm: cơ quan tiếp nhận và trả kết quả; cơ quan giải quyết thủ tục; đối tượng thực hiện; thời gian giải quyết; thành phần, số lượng hồ sơ; quy trình và trách nhiệm giải quyết; nghĩa vụ tài chính, phí, lệ phí và các nội dung khác của từng thủ tục (nếu có).
Việc công khai được thực hiện bằng hình thức niêm yết thường xuyên tại cơ quan tiếp nhận hồ sơ và trả kết quả, đồng thời đăng tải trên Cổng Dịch vụ công quốc gia, cổng dịch vụ công cấp bộ, cấp tỉnh và trang thông tin điện tử của UBND cấp xã.
