Từng nổi danh với sầu riêng, vùng đất này của Malaysia đang chuyển hướng sang loại quả phổ biến tại chợ Việt, hiệu quả kinh tế cao với hơn 50.000 đồng mỗi kg

Nhắc đến Jelebu, một huyện thuộc bang Negeri Sembilan của Malaysia, giới thương lái nông sản thường nghĩ ngay đến những vườn sầu riêng bạt ngàn trải dài dọc các sườn đồi. Thế nhưng bối cảnh nông nghiệp tại đây đang chứng kiến một cuộc chuyển dịch ngầm mang tính chiến lược. Nhằm tránh rủi ro khi đặt toàn bộ kỳ vọng vào một loại cây duy nhất, địa phương này đang dồn lực phát triển bưởi thành một loại nông sản mang lại giá trị kinh tế cao, mở ra hướng đi mới cho cộng đồng nông dân bản địa.

Bài toán kinh tế từ loại quả ít rủi ro

Sự chuyển dịch này không phải là một phong trào tự phát mà được dẫn dắt bởi các cơ quan nghiên cứu đầu ngành. Tại khu vực canh tác thử nghiệm thuộc Viện Nghiên cứu và Phát triển Nông nghiệp Malaysia ở Simpang Durian, một mô hình trồng bưởi quy mô lớn đang mang lại những kết quả khả quan. Trên diện tích khoảng 8 ha, hơn 600 gốc bưởi đang sinh trưởng tốt, cung cấp sản lượng đều đặn từ 12.000 đến 13.000 quả cho mỗi chu kỳ thu hoạch.

Trên thị trường nội địa, mức giá của loại quả này hiện dao động ổn định trong khoảng 45.000 đến 51.500 đồng cho mỗi kg. Với đặc tính dễ tiêu thụ và biên độ lợi nhuận hấp dẫn, cây bưởi được giới chuyên môn đánh giá có đầy đủ tiềm năng để vươn lên trở thành cây trồng thương mại chủ lực mới của bang Negeri Sembilan.

Giải thích về sự lựa chọn này, bà Noraimi Nordin, quản lý khu trồng Jelebu thuộc Viện Nghiên cứu và Phát triển Nông nghiệp Malaysia, chỉ ra những ưu điểm vượt trội về mặt sinh học. Bà khẳng định bưởi có yêu cầu chăm sóc thấp hơn hẳn nhiều loại cây ăn trái khác, ít bị sâu bệnh tấn công và đặc biệt là khả năng cho quả quanh năm.

"Thách thức lớn nhất đối với người trồng chỉ là ruồi đục quả, trong khi thiệt hại do khỉ hoặc lợn rừng gây ra tương đối thấp" bà Noraimi Nordin chia sẻ. Để đối phó với côn trùng, từng quả bưởi đều được nông dân bọc kỹ từ sớm để bảo vệ lớp vỏ ngoài hoàn hảo. Kỹ thuật này giúp cắt giảm tối đa chi phí mua thuốc bảo vệ thực vật, đồng thời đảm bảo trọng lượng quả khi thu hoạch luôn đạt chuẩn từ 1,3 đến 2 kg, đáp ứng tiêu chuẩn khắt khe của thị trường trái cây tươi.

Lai tạo giống mới và tầm nhìn dài hạn

Không dừng lại ở việc canh tác các giống phổ thông, các nhà khoa học Malaysia đang tiến thêm một bước trong việc định hình thương hiệu nông sản quốc gia. Viện Nghiên cứu và Phát triển Nông nghiệp Malaysia đã nghiên cứu thành công và chuẩn bị đưa ra thị trường giống bưởi lai tạo nội địa mang mã định danh Melomas. Giống mới này khắc phục được các nhược điểm của bưởi truyền thống khi cho ra phần thịt quả ngọt sắc, mọng nước và cực kỳ phù hợp với khẩu vị của người tiêu dùng hiện đại.

Dự kiến ngay trong tháng tám tới, hơn 200 gốc Melomas đầu tiên sẽ bước vào vụ thu hoạch. Sự kiện này đóng vai trò như một phép thử quan trọng, đánh dấu bước ngoặt trong chương trình phát triển cây trồng thương mại tại Jelebu. Về mặt nông học, bưởi đòi hỏi sự kiên nhẫn khi phải mất từ 3 đến 4 năm mới bắt đầu bói quả và chỉ đạt đỉnh năng suất khi bước sang năm thứ 5. Tuy nhiên, sự chờ đợi này được đền đáp bằng một chu kỳ khai thác dài hạn và miễn nhiễm với các cú sốc do yếu tố mùa vụ gây ra.

Thông qua các lớp đào tạo kỹ thuật chuyên sâu, người nông dân hiện nay đã làm chủ được kỹ năng cắt tỉa cành để ép cây ra hoa theo ý muốn. Điều này giúp họ chủ động tính toán thời điểm thu hoạch rơi đúng vào các dịp lễ tết cao điểm, tối ưu hóa lợi nhuận kinh tế.

Dù thị trường tiêu thụ vẫn còn rất nhiều không gian để phát triển, diện tích trồng bưởi thương mại tại bang Negeri Sembilan hiện vẫn ở mức khá khiêm tốn. Để giải quyết bài toán này, các cơ quan chức năng đang tung ra hàng loạt gói hỗ trợ thiết thực, từ việc cung cấp cây giống chuẩn đến tư vấn kỹ thuật canh tác tại vườn. Tầm nhìn xa của chính phủ Malaysia không chỉ là tạo ra thêm một mặt hàng xuất khẩu, mà là xây dựng một hệ sinh thái nông nghiệp đa dạng, giúp người dân Jelebu không còn phải thót tim dõi theo những biến động thất thường của giá sầu riêng mỗi khi vào vụ.