Việt Nam cần khoảng 4 triệu tấn thép ray cho các dự án đường sắt, Hòa Phát đang chuẩn bị những gì?
MBS dự báo các dự án đường sắt cao tốc có thể cần khoảng 28,7 triệu m ray, tương đương khoảng 4 triệu tấn thép. Nhu cầu chủ yếu đến từ tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, tuyến đường sắt Hà Nội - Hải Phòng - Lào Cai và các tuyến đường sắt đô thị tại TP.HCM.
Việc đẩy mạnh đầu tư đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị trong những năm tới được kỳ vọng mở ra thị trường lớn cho các doanh nghiệp sản xuất thép ray trong nước, trong đó gồm Tập đoàn Hòa Phát (HoSE: HPG) và VinMetal thuộc hệ sinh thái Vingroup (HoSE: VIC).
Theo báo cáo mới công bố của Chứng khoán MB, ngành thép có thể hưởng lợi khi Việt Nam tăng tốc phát triển mạng lưới đường sắt trong giai đoạn 2026-2030. Trong đó, thép ray được đánh giá là một trong những phân khúc có triển vọng tăng trưởng tích cực nhờ nhu cầu từ hàng loạt dự án hạ tầng quy mô lớn.
Dẫn dự báo của Bộ Xây dựng, MBS cho biết các dự án đường sắt cao tốc có thể cần khoảng 28,7 triệu m ray, tương đương khoảng 4 triệu tấn thép. Nhu cầu chủ yếu đến từ tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, tuyến đường sắt Hà Nội - Hải Phòng - Lào Cai và các tuyến đường sắt đô thị tại TP.HCM.
Đáng chú ý, con số này chưa tính đầy đủ nhu cầu từ một số dự án đang được nghiên cứu hoặc đề xuất, như tuyến đường sắt cao tốc Hà Nội - Quảng Ninh và tuyến Bến Thành - Cần Giờ do Vingroup làm chủ đầu tư. Vì vậy, nhu cầu thép ray thực tế có thể cao hơn mức dự báo ban đầu.
MBS cho biết, Tập đoàn Hòa Phát đang xây dựng nhà máy sản xuất thép ray và thép hình tại Khu liên hợp sản xuất gang thép Dung Quất, với tổng vốn đầu tư khoảng 14.000 tỷ đồng.
Nhà máy có công suất thiết kế khoảng 700.000 tấn mỗi năm và có thể cung ứng khoảng 400.000 tấn sản phẩm trong năm 2027, trước khi nâng công suất lên mức tối đa từ năm 2028.
Lợi thế của Hòa Phát nằm ở chuỗi sản xuất thép khép kín, từ quặng sắt, luyện gang, luyện thép đến cán thành phẩm. Mô hình này có thể giúp doanh nghiệp chủ động hơn về nguyên liệu, chất lượng sản phẩm và chi phí sản xuất khi tham gia cung cấp thép cho các dự án đường sắt.
Theo nhóm phân tích MBS, dự án thép của VinMetal có thể sử dụng thép cuộn cán nóng HRC làm nguyên liệu đầu vào và thực hiện công đoạn cán để tạo ra sản phẩm, thay vì vận hành chuỗi sản xuất khép kín như Hòa Phát. Những sản phẩm thép ray đầu tiên của VinMetal được kỳ vọng có thể xuất hiện trên thị trường từ cuối năm 2026. Theo dự báo sản lượng sản xuất có thể đạt khoảng 600.000 tấn vào năm 2027 và tăng dần lên 3,5 triệu tấn vào năm 2030.
Trong khi đó, VinMetal lựa chọn phương án hợp tác với Pomina để phát triển dự án thép có công suất thiết kế khoảng 5 triệu tấn mỗi năm.
MBS nhận định, khi cả hai dự án hoạt động ổn định, cán cân cung cầu thép ray trong nước có thể dần được cải thiện. Theo đó thị trường sẽ chuyển từ trạng thái thiếu hụt trong giai đoạn 2027-2028 sang tương đối cân bằng từ năm 2029.
Bên cạnh thép ray, ngành thép trong nước còn được hỗ trợ bởi sự phục hồi của thị trường bất động sản và việc đẩy mạnh giải ngân đầu tư công và phát triển cơ sở hạ tầng. MBS cho rằng giai đoạn 2026-2027 có thể mở ra một chu kỳ tăng trưởng mới, khi nhu cầu tiêu thụ nội địa cải thiện và giá thép có khả năng phục hồi.
