Việt Nam quyết ‘gỡ tên’ khỏi danh sách không hợp tác về thuế của EU: Đã nộp hồ sơ đánh giá lại

Nộp hồ sơ đánh giá lại sau khi bị xếp “Chưa tuân thủ”

Tại Tọa đàm “Triển khai hiệu quả Nghị quyết số 10-NQ/TW để thúc đẩy, nâng tầm hợp tác đầu tư toàn diện Việt Nam – EU trong giai đoạn phát triển mới”, ông Đặng Ngọc Minh, Phó Cục trưởng Cục Thuế, Bộ Tài chính cho biết Việt Nam đang đẩy mạnh cải cách, hoàn thiện hệ thống quản lý và trao đổi thông tin thuế theo các chuẩn mực quốc tế.

Theo ông Minh, tháng 11/2025, Diễn đàn Toàn cầu về Minh bạch và Trao đổi thông tin vì mục đích thuế của OECD công bố kết quả rà soát đồng cấp về trao đổi thông tin theo yêu cầu giai đoạn 2021-2023, trong đó Việt Nam được xếp mức “Chưa tuân thủ”.

Sau đó, Nhóm Quy tắc ứng xử về Thuế TNDN (CoCG) của EU đã đưa Việt Nam vào Phụ lục I danh sách các vùng tài phán không hợp tác về thuế.

Trước tình hình này, Chính phủ đã chỉ đạo triển khai chương trình hành động trên diện rộng nhằm khắc phục các khuyến nghị, đồng thời xây dựng cơ chế quản lý thông tin có tính hệ thống, từ thu thập, lưu trữ, cập nhật, kiểm tra đến khai thác và trao đổi với cơ quan thuế nước ngoài.

Đáng chú ý, ngày 24/7/2026, Việt Nam chính thức nộp hồ sơ đề nghị Diễn đàn Toàn cầu thực hiện đánh giá chuyên sâu EOIR.

Lý do Việt Nam chủ động đề nghị đánh giá lại là kết quả được công bố năm 2025 chủ yếu phản ánh tình hình đến hết năm 2023. Trong khi đó, từ sau thời điểm này, Việt Nam cho biết đã có nhiều thay đổi trong hoàn thiện pháp luật, tăng cường thực thi và nâng cao năng lực quản lý.

Ngày 31/7/2026, Ban Thư ký Diễn đàn Toàn cầu xác nhận đã tiếp nhận hồ sơ và chuyển tới Nhóm Đánh giá và Rà soát đồng cấp (PRMG) xem xét.

Mục tiêu được Cục Thuế đặt ra là nâng xếp hạng của Việt Nam lên “Tuân thủ” hoặc tối thiểu “Tuân thủ phần lớn”, qua đó tạo cơ sở để đưa Việt Nam ra khỏi Phụ lục I của EU.

Từ sửa luật đến xây dựng cơ sở dữ liệu tập trung

Theo Cục Thuế, nỗ lực cải thiện mức độ tuân thủ không chỉ dừng ở sửa đổi quy định pháp luật mà đang được triển khai đồng bộ trên nhiều phương diện.

Việt Nam đã rà soát, hoàn thiện các quy định liên quan đến thông tin doanh nghiệp, chủ sở hữu pháp lý, chủ sở hữu hưởng lợi, thông tin kế toán và người nộp thuế.

Một số văn bản mới được ban hành trong năm 2026 nhằm củng cố cơ sở pháp lý, trong đó có quy định về đăng ký doanh nghiệp, quản lý thuế, phòng chống rửa tiền, chế tài đối với hành vi không khai báo thông tin về chủ sở hữu hưởng lợi và lưu trữ hồ sơ trong lĩnh vực ngân hàng.

Cùng với đó, cơ chế phối hợp giữa các cơ quan được tăng cường. Ngày 22/7/2026, cơ quan thuế và cơ quan đăng ký kinh doanh ký Quy chế phối hợp về thông tin chủ sở hữu hưởng lợi. Một ngày sau, cơ quan thuế ký quy chế phối hợp với Cục Phòng, chống rửa tiền thuộc Ngân hàng Nhà nước.

Mục tiêu là hình thành cơ sở dữ liệu tập trung, giúp cơ quan thuế có thể tiếp cận thông tin từ nhiều nguồn khi xử lý yêu cầu trao đổi thông tin với cơ quan thuế nước ngoài.

Cục Thuế đồng thời tăng cường thanh tra, kiểm tra, giám sát việc cung cấp và lưu giữ thông tin; xây dựng quy trình nghiệp vụ thống nhất, công cụ theo dõi tiến độ và các giải pháp bảo đảm an toàn, bảo mật dữ liệu.

Không chỉ EOIR, Việt Nam chuẩn bị cho các chuẩn thuế mới

Bên cạnh EOIR, Việt Nam cũng đang triển khai trao đổi thông tin tự động (AEOI), gồm trao đổi báo cáo lợi nhuận liên quốc gia (CbCR), thông tin tài khoản tài chính (CRS) và thông tin tài sản mã hóa (CARF).

Với CbCR, Việt Nam đã cam kết thực hiện trao đổi thông tin hai chiều từ tháng 3/2027, đồng thời chuẩn bị cơ sở pháp lý, quy trình, tổ chức và hạ tầng công nghệ để kết nối với hệ thống trao đổi chung của OECD.

Đối với CRS, Việt Nam chưa ấn định thời điểm chính thức bắt đầu trao đổi nhưng đã chủ động hoàn thiện cơ sở pháp lý và chuẩn bị hạ tầng cần thiết.

Trong khi đó, với CARF, Việt Nam đang phối hợp với Ban Thư ký Diễn đàn Toàn cầu, hướng tới triển khai trao đổi thông tin tự động dự kiến từ tháng 9/2028.

Theo lãnh đạo Cục Thuế, việc thực hiện các chuẩn mực quốc tế về minh bạch và trao đổi thông tin thuế không chỉ nhằm đáp ứng nghĩa vụ quốc tế mà còn là một phần của quá trình cải cách quản lý thuế, nâng cao minh bạch môi trường kinh doanh và củng cố niềm tin của nhà đầu tư.