Vinaconex đem 5.200 tỷ cho 3 doanh nghiệp từng liên quan dự án Saigon Broadway vay: Dấu hỏi về tài sản bảo đảm
Điểm đáng chú ý là cả 3 khoản vay này (bên giải ngân là Vinaconex, VCG) đều có tài sản bảo đảm là cổ phiếu của một ngân hàng niêm yết, thuộc sở hữu của bên thứ ba.
Báo cáo tài chính soát xét bán niên 2026 của Tổng CTCP Xuất nhập khẩu và Xây dựng Việt Nam (Vinaconex, mã VCG) cho thấy, đến cuối tháng 6, doanh nghiệp có quy mô tài sản gần 28.000 tỷ đồng.
Đáng chú ý, bên cạnh hoạt động xây dựng và bất động sản, Vinaconex đang dành hàng nghìn tỷ đồng để cho các doanh nghiệp khác vay thông qua danh mục đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn.
Trong danh mục này, 3 doanh nghiệp gồm Công ty TNHH Đầu tư và Tư vấn Quản lý Biển Đông, Công ty TNHH Đầu tư Phú Thịnh Phát và Công ty TNHH Đầu tư Bất động sản Du lịch Hoàng Trường đang có tổng dư nợ gần 5.200 tỷ đồng tại Vinaconex.
Điểm đáng chú ý là cả 3 khoản vay đều có tài sản bảo đảm là cổ phiếu của một ngân hàng niêm yết, thuộc sở hữu của bên thứ ba.
3 khoản vay gần 5.200 tỷ đồng
Cụ thể, Công ty TNHH Đầu tư và Tư vấn Quản lý Biển Đông có dư nợ hơn 2.400 tỷ đồng tại Vinaconex. Khoản vay chịu lãi suất từ 10-12,5%/năm và có thời gian đáo hạn từ tháng 8 đến tháng 11/2026.
Công ty TNHH Đầu tư Phú Thịnh Phát có dư nợ khoảng 2.064 tỷ đồng, cũng chịu lãi suất 10-12,5%/năm và đáo hạn trong khoảng tháng 8-11/2026.
Khoản vay còn lại, trị giá khoảng 701 tỷ đồng, được Vinaconex ghi nhận đối với Công ty TNHH Đầu tư Bất động sản Du lịch Hoàng Trường. Lãi suất khoản vay là 11,5%/năm, thời điểm đáo hạn vào cuối tháng 5/2027.
Tổng dư nợ của 3 doanh nghiệp đạt khoảng 5.169 tỷ đồng, tương đương 77% giá trị các khoản cho vay thuộc danh mục đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn của Vinaconex.
Dù không thuyết minh chi tiết theo từng khoản vay, Vinaconex đang phải trích lập dự phòng khoảng 113 tỷ đồng đối với danh mục này.
Việc cả 3 doanh nghiệp cùng sử dụng cổ phiếu ngân hàng niêm yết thuộc sở hữu bên thứ ba làm tài sản bảo đảm là một chi tiết đáng chú ý. Đặc biệt, các doanh nghiệp này không phải những pháp nhân hoàn toàn tách biệt nếu nhìn vào lịch sử sở hữu và các giao dịch liên quan đến dự án Saigon Broadway.
Những doanh nghiệp từng đứng sau Saigon Broadway
Công ty TNHH Đầu tư và Tư vấn Quản lý Biển Đông là doanh nghiệp do bà Hoàng Thị Kim Thanh, sinh năm 1950, làm chủ và giữ chức Tổng Giám đốc. Tại thời điểm tháng 12/2024, doanh nghiệp có vốn điều lệ 880 tỷ đồng.
Địa chỉ đăng ký trụ sở chính của Biển Đông tại tầng 7, tòa nhà 362 Phố Huế, Hà Nội, cũng là nơi đặt trụ sở của Công ty TNHH Đầu tư Bất động sản Du lịch Hoàng Trường.
Đây đồng thời là nơi đặt "đại bản doanh" của Công ty TNHH Đầu tư Xuất nhập khẩu Tổng hợp Đức Mai và một số pháp nhân liên quan đến nhóm cổ đông tại Đức Mai.
Đáng chú ý, Biển Đông, Phú Thịnh Phát và Hoàng Trường cùng với Đức Mai từng xuất hiện trong cấu trúc sở hữu và các thỏa thuận tài chính liên quan đến Công ty TNHH Đầu tư và Phát triển Bất động sản Sun City – chủ đầu tư dự án Saigon Broadway tại phường An Khánh, TP. HCM.
Dự án có diện tích khoảng 8,96ha, tổng mức đầu tư hơn 10.500 tỷ đồng. Trong cơ cấu cổ đông trước tháng 12/2020, Công ty TNHH Nippon nắm 74,882% vốn Sun City, còn Biển Đông sở hữu 25,118%.
Trước đó, Nippon từng là công ty con của Tập đoàn Novaland (mã NVL). Cuối năm 2020, Novaland chuyển nhượng phần vốn tại Nippon và Sun City với tổng giá trị khoảng 6.547 tỷ đồng, qua đó ghi nhận khoản lãi gần 800 tỷ đồng.
Sau thương vụ, quyền kiểm soát các pháp nhân liên quan được chuyển sang nhóm doanh nghiệp gồm Đức Mai, Hoàng Trường và Phú Thịnh Phát. Các doanh nghiệp này có mối liên hệ với doanh nhân Hoàng Hồng Hòa, người đứng sau nhiều pháp nhân bất động sản có quy mô nhân sự nhỏ nhưng tham gia vào các dự án giá trị lớn.
Biển Đông tiếp tục xuất hiện trong cấu trúc sở hữu và các thỏa thuận tài chính liên quan đến Sun City, dù không trực tiếp nằm trong nhóm 3 doanh nghiệp nắm quyền kiểm soát Nippon sau thương vụ năm 2020.
Áp lực trái phiếu và lịch sử thua lỗ
Đến năm 2025, nhóm doanh nghiệp liên quan đến Sun City đối mặt với áp lực thanh toán các lô trái phiếu phát hành từ năm 2020.
Một số khoản trái phiếu đáng chú ý gồm:
- HTCH2024001 của Hoàng Trường: 1.400 tỷ đồng;
- PTP2020 của Phú Thịnh Phát: khoảng 900 tỷ đồng;
- DUCMAI2020 của Đức Mai: gần 1.352 tỷ đồng;
- BIENDONGH2025001 của Biển Đông: khoảng 1.321 tỷ đồng.
Trong bối cảnh đó, các doanh nghiệp bắt đầu triển khai phương án chuyển nhượng vốn tại doanh nghiệp dự án, đồng thời công bố các thỏa thuận liên quan đến việc chia sẻ dòng tiền và tài sản bảo đảm cho nghĩa vụ tài chính.
Riêng Biển Đông có lịch sử kinh doanh đáng chú ý. Theo dữ liệu công bố trên HNX, doanh nghiệp liên tục thua lỗ trong nhiều năm: Năm 2019 lỗ gần 19 tỷ đồng, năm 2020 lỗ 28 tỷ đồng, năm 2021 lỗ 138 tỷ đồng, năm 2022 lỗ 142,5 tỷ đồng, năm 2023 lỗ 196 tỷ đồng và 6 tháng đầu năm 2024 tiếp tục lỗ gần 73 tỷ. Tổng lỗ lũy kế của Biển Đông tại thời điểm giữa năm 2024 lên tới khoảng 595,5 tỷ đồng.
Doanh nghiệp cũng từng bị Thanh tra Ủy ban Chứng khoán Nhà nước xử phạt vì không công bố thông tin theo quy định liên quan đến trái phiếu.
Những dữ liệu này khiến khoản cho vay hơn 2.400 tỷ đồng mà Vinaconex đã giải ngân đối với Biển Đông trở nên đáng chú ý hơn, nhất là khi doanh nghiệp có lịch sử thua lỗ kéo dài.
Ai đứng sau tài sản bảo đảm?
Từ các thông tin hiện hữu, có thể xác định Vinaconex đang cho 3 doanh nghiệp từng có liên hệ trong cấu trúc Sun City vay tổng cộng gần 5.200 tỷ đồng. Cả 3 khoản vay đều được bảo đảm bằng cổ phiếu ngân hàng niêm yết thuộc sở hữu của bên thứ ba.
Câu hỏi đặt ra là vì sao Vinaconex lựa chọn các doanh nghiệp này để cho vay số tiền lớn, cơ sở thẩm định tín dụng và phương án thu hồi nợ ra sao, cũng như bên thứ ba nào đã sử dụng cổ phiếu ngân hàng để bảo đảm cho các khoản vay.
