VN-Index bay cao nhờ Vingroup, chuyên gia cảnh báo 'đừng mua theo chỉ số': 3 tín hiệu cần theo dõi ngay

Kết phiên 22/6, VN-Index tăng 33,4 điểm (+1,83%) lên 1.857,9 điểm. Dù vậy, thanh khoản vẫn duy trì ở mức thấp với 517 triệu đơn vị giao dịch, tương ứng giá trị đạt 14.597 tỷ đồng.

Toàn thị trường ghi nhận 329 mã giảm, trong khi 308 mã tăng. Nỗ lực nâng đỡ từ nhóm cổ phiếu họ Vingroup giúp VN-Index duy trì sắc xanh tích cực, dù độ rộng thị trường chung vẫn nghiêng về phía giảm.

Để làm rõ tín hiệu từ diễn biến phiên giao dịch này, cũng như triển vọng thị trường chứng khoán trong nửa cuối năm 2026 và chiến lược đầu tư, chúng tôi đã có cuộc trao đổi nhanh với ông Lương Duy Phước – Giám đốc Phân tích CTCP Chứng khoán Kafi.

Trong phiên hôm nay, VN-Index tăng mạnh hơn 33 điểm lên 1.857,9 điểm, ông đánh giá sao về diễn biến thị trường hiện tại?

Phiên 22/6 là một phiên tích cực về mặt điểm số , nhưng cần tách bạch giữa diễn biến của chỉ số và trạng thái thực sự của thị trường. VN-Index tăng mạnh chủ yếu nhờ nhóm vốn hóa lớn, đặc biệt là hệ sinh thái Vingroup. Điều này cho thấy vai trò dẫn dắt của nhóm trụ là rất rõ, nhưng mức độ lan tỏa của dòng tiền cần được kiểm chứng thêm.

Theo tôi, đây là một phiên có ý nghĩa cải thiện kỳ vọng hơn là một tín hiệu xác nhận xu hướng tăng bền vững. Khi chỉ số được kéo bởi một nhóm cổ phiếu có tỷ trọng lớn, nhà đầu tư cần quan sát thêm 3 yếu tố: Độ rộng thị trường, thanh khoản và sự luân chuyển dòng tiền sang các nhóm nền tảng như ngân hàng, chứng khoán, hạ tầng và tiêu dùng. Do đó, tôi đánh giá thị trường đang có tín hiệu tích cực, nhưng chưa nên mua đuổi theo chỉ số.

Ở góc độ vĩ mô, giá dầu đang quay đầu giảm sau tín hiệu tích cực từ đàm phán Mỹ - Iran, ông đánh giá điều này sẽ tác động như thế nào đến thị trường chứng khoán trong nửa cuối năm 2026?

Giá dầu giảm là một biến số vĩ mô tích cực đối với Việt Nam, đặc biệt nếu nguyên nhân đến từ việc hạ nhiệt rủi ro địa chính trị và kỳ vọng nguồn cung ổn định hơn. Với một nền kinh tế có độ mở lớn như Việt Nam, dầu giảm giúp giảm áp lực lạm phát nhập khẩu, chi phí vận tải, logistics và chi phí đầu vào của nhiều ngành sản xuất.

Tác động quan trọng hơn nằm ở mặt bằng lãi suất. Hiện lãi suất vẫn còn neo ở mức tương đối cao, nhưng nếu giá dầu, tỷ giá và lạm phát cùng hạ nhiệt, khả năng lãi suất tạo đỉnh trong nửa cuối năm là kịch bản cần được tính đến. Khi áp lực lãi suất giảm, trọng tâm chính sách sẽ có điều kiện dịch chuyển trở lại sang hỗ trợ tăng trưởng.

Điều này rất quan trọng đối với thị trường chứng khoán. Khi câu chuyện tăng trưởng quay lại, nhà đầu tư sẽ quan tâm nhiều hơn đến tín dụng, đầu tư công, hạ tầng, sản xuất, xuất khẩu và nhu cầu điện. Đây là các yếu tố có khả năng tạo nền cho lợi nhuận doanh nghiệp trong nửa cuối năm.

Vì vậy, tôi cho rằng dầu giảm là yếu tố hỗ trợ tích cực cho bức tranh vĩ mô và mặt bằng định giá, nhưng không nên xem đây là một “chất xúc tác” đơn lẻ. Tác động lớn nhất của nó nằm ở việc giảm áp lực lãi suất và mở lại dư địa cho câu chuyện tăng trưởng.

Theo ông, nhà đầu tư nên ưu tiên nhóm ngành, cổ phiếu nào trong nửa cuối năm 2026?

Trong nửa cuối năm 2026, tôi cho rằng chiến lược ngành nên bám vào trục vĩ mô chính: Lãi suất có khả năng tạo đỉnh, tăng trưởng được đặt trở lại làm ưu tiên, tín dụng cải thiện và đầu tư hạ tầng được đẩy mạnh. Với cách tiếp cận này, tôi ưu tiên bốn nhóm: Ngân hàng, hạ tầng, cảng biển – logistics và phát điện.

Nhóm ngân hàng vẫn là nhóm cần theo dõi đầu tiên. Nếu nền kinh tế bước vào giai đoạn ưu tiên tăng trưởng, tín dụng sẽ là kênh truyền dẫn quan trọng nhất. Điểm mấu chốt không phải là chọn ngân hàng có tăng trưởng tín dụng cao nhất, mà là chọn ngân hàng có khả năng tăng trưởng đi kèm kiểm soát rủi ro.

Nhóm hạ tầng, xây dựng hạ tầng và vật liệu xây dựng là nhóm hưởng lợi trực tiếp từ định hướng thúc đẩy tăng trưởng. Tín dụng cho hạ tầng đang có dấu hiệu sôi động trở lại, trong khi các cơ chế như BT có thể tạo thêm động lực mới, đặc biệt khi một số doanh nghiệp bất động sản lớn tham gia phát triển hạ tầng. Nếu dòng vốn vào hạ tầng được đẩy mạnh, hiệu ứng lan tỏa sẽ không chỉ nằm ở nhà thầu xây dựng, mà còn ở đá xây dựng, nhựa đường, xi măng, thép và các doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng vật liệu.

Nhóm cảng biển và logistics có câu chuyện tương đối độc lập nhưng rất đáng chú ý. Việt Nam vẫn đang hưởng lợi từ xu hướng mở rộng xuất khẩu và dòng vốn FDI. Khi sản xuất của khu vực FDI tăng, nhu cầu vận chuyển, lưu kho, thông quan và hàng hóa qua cảng cũng tăng theo. Trong nhóm này, tôi ưu tiên các doanh nghiệp có vị trí cảng chiến lược, sản lượng tăng thực chất, còn dư địa công suất và có khả năng cải thiện biên lợi nhuận.

Nhóm phát điện cũng là nhóm cần có trong danh mục theo dõi trung hạn. Nhu cầu điện là chỉ báo rất sát với tăng trưởng kinh tế thực, đặc biệt là sản xuất công nghiệp, FDI và đô thị hóa. Khi nền kinh tế quay lại quỹ đạo tăng trưởng cao hơn, nhu cầu điện sẽ tiếp tục tăng. Nhóm điện năm nay trong bối cảnh El Nino có thể cần được phân tích riêng: Thủy điện chịu rủi ro thủy văn suy yếu, trong khi nhiệt điện than/khí có thể được huy động cao hơn nhưng còn phụ thuộc phụ thuộc chi phí nhiên liệu và mức huy động, còn điện khí và năng lượng tái tạo phụ thuộc nhiều vào cơ chế giá.

Tóm lại, tôi không cho rằng nửa cuối năm là giai đoạn nên dàn trải danh mục quá rộng. Trọng tâm nên nằm ở các nhóm hưởng lợi trực tiếp từ chu kỳ tăng trưởng: Ngân hàng hưởng lợi từ tín dụng, hạ tầng hưởng lợi từ chính sách và dòng vốn đầu tư, cảng biển hưởng lợi từ xuất khẩu – FDI, còn phát điện hưởng lợi từ nhu cầu năng lượng tăng theo sản xuất.

Trong bối cảnh thị trường hiện tại, nhà đầu tư nên áp dụng chiến lược giao dịch như thế nào trong ngắn hạn và trung hạn?

Trong ngắn hạn, nhà đầu tư cần thận trọng với các nhịp tăng mạnh của chỉ số nếu mức tăng chủ yếu đến từ một vài cổ phiếu trụ. Khi độ rộng thị trường chưa xác nhận, việc mua đuổi theo VN-Index có thể dẫn đến rủi ro chọn sai cổ phiếu hoặc mua vào đúng vùng hưng phấn ngắn hạn.

Chiến lược phù hợp hơn là chờ các nhịp điều chỉnh để tái cơ cấu danh mục theo hướng tập trung hơn. Ưu tiên nên dành cho các cổ phiếu thuộc nhóm hưởng lợi từ bối cảnh vĩ mô, có nền tích lũy đủ tốt, thanh khoản cải thiện và triển vọng lợi nhuận có khả năng được xác nhận trong các quý tới.

Trong trung hạn, tôi thiên về chiến lược danh mục có lõi và vệ tinh. Phần lõi nên là các doanh nghiệp đầu ngành trong ngân hàng, hạ tầng, cảng biển và điện. Đây là các doanh nghiệp có tài sản thật, dòng tiền thật, vị thế cạnh tranh rõ và hưởng lợi trực tiếp từ chu kỳ tăng trưởng. Phần vệ tinh có thể dành cho các cổ phiếu có câu chuyện riêng như dự án hạ tầng, mở rộng cảng, dự án điện mới hoặc hưởng lợi từ cơ chế BT, nhưng tỷ trọng cần được kiểm soát.

Điểm quan trọng là nhà đầu tư không nên tiếp cận thị trường theo tư duy “mua theo chỉ số”. Trong giai đoạn phân hóa, hiệu quả đầu tư phụ thuộc nhiều hơn vào việc chọn đúng ngành, đúng doanh nghiệp và đúng điểm mua. Thị trường nửa cuối năm vẫn có cơ hội, nhưng cơ hội sẽ tập trung ở những nhóm có liên kết rõ với tăng trưởng, tín dụng, đầu tư hạ tầng, xuất khẩu – FDI và nhu cầu điện.

Vì vậy, chiến lược hợp lý là không mua đuổi trong các phiên tăng nóng, giữ tỷ trọng vừa phải ở ngắn hạn, và tận dụng các nhịp điều chỉnh để tích lũy có chọn lọc các cổ phiếu đầu ngành trong những nhóm hưởng lợi từ vĩ mô.