So sánh với Toyota, Samsung, TSMC, TS. Nguyễn Sĩ Dũng gọi Vingroup là 'doanh nghiệp kiến tạo' tiêu biểu của Việt Nam

Mới đây, trao đổi với Báo Chính phủ, TS. Nguyễn Sĩ Dũng, nguyên Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội đã chia sẻ quan điểm về vai trò của "doanh nghiệp kiến tạo" trong quá trình phát triển kinh tế Việt Nam.

Theo TS. Nguyễn Sĩ Dũng, có ba tiêu chí để nhận diện một doanh nghiệp kiến tạo.

Thứ nhất, doanh nghiệp phải dám đầu tư vào những lĩnh vực có ý nghĩa chiến lược, mở ra các không gian phát triển mới thay vì chỉ khai thác những cơ hội sẵn có.

Thứ hai, doanh nghiệp phải góp phần hình thành các nền tảng phát triển cho nền kinh tế như công nghệ, nguồn nhân lực, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, chuỗi cung ứng hay thương hiệu quốc gia, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh của đất nước.

Thứ ba, doanh nghiệp cần phát triển dựa trên nền tảng quản trị hiện đại, đổi mới sáng tạo, cạnh tranh lành mạnh, minh bạch và tuân thủ pháp luật. Theo ông, chỉ khi đáp ứng được những tiêu chí này, những đóng góp của doanh nghiệp mới mang tính bền vững và tạo dựng được niềm tin trong xã hội.

Nhìn lại hơn bốn thập kỷ phát triển của khu vực kinh tế tư nhân Việt Nam, TS. Nguyễn Sĩ Dũng cho rằng Vingroup là một trong những doanh nghiệp kiến tạo tiêu biểu.

Theo ông, điều đáng chú ý không nằm ở việc Vingroup hoạt động trong nhiều lĩnh vực, mà ở việc doanh nghiệp nhiều lần lựa chọn đầu tư vào các ngành có tính tiên phong, đòi hỏi nguồn lực rất lớn, thời gian đầu tư dài và mức độ rủi ro cao.

Nếu được thị trường kiểm chứng thành công, những khoản đầu tư này không chỉ tạo ra giá trị cho doanh nghiệp mà còn góp phần hình thành các ngành nghề mới, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và năng lực cạnh tranh mới cho nền kinh tế.

Ông cho rằng điều đáng ghi nhận không phải mọi quyết định đầu tư đều thành công, mà là tinh thần dấn thân, sẵn sàng đầu tư vào những lĩnh vực có khả năng tạo ra năng lực phát triển mới cho đất nước.

Theo ông, Vingroup nhiều lần mở rộng sang các lĩnh vực mà trước đây khu vực kinh tế tư nhân Việt Nam chưa hiện diện hoặc chưa đóng vai trò dẫn dắt. Điều đó đòi hỏi tầm nhìn dài hạn, năng lực đổi mới sáng tạo và bản lĩnh chấp nhận thách thức mà không phải doanh nghiệp nào cũng sẵn sàng theo đuổi.

Lý giải vì sao một doanh nghiệp chấp nhận đầu tư vào những lĩnh vực mà phần lớn thị trường còn e ngại, TS. Nguyễn Sĩ Dũng cho rằng những người tiên phong không bước vào lĩnh vực khó vì nhìn thấy ít rủi ro hơn người khác, mà bởi họ nhìn thấy giá trị dài hạn lớn hơn.

Theo ông, đó chính là sự khác biệt giữa tư duy khai thác cơ hội trước mắt và tư duy kiến tạo tương lai.

Ông dẫn chứng lịch sử phát triển của nhiều quốc gia cho thấy những doanh nghiệp có ảnh hưởng lớn nhất thường không chỉ đi theo những con đường đã được mở sẵn.

Toyota, Samsung hay TSMC đều từng đầu tư vào những lĩnh vực mà ở thời điểm đó ít người tin họ có thể thành công. Chính những quyết định khác biệt ấy đã góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của cả quốc gia.

Theo TS. Nguyễn Sĩ Dũng, nhìn từ góc độ này, việc Vingroup nhiều lần đầu tư vào các lĩnh vực có hàm lượng công nghệ cao, chu kỳ đầu tư dài và mức độ rủi ro lớn phản ánh một tư duy phát triển đáng chú ý. Hiệu quả của từng dự án vẫn sẽ tiếp tục được thị trường và thời gian kiểm chứng, song tinh thần dám mở đường, dám chấp nhận thử thách và đầu tư cho tương lai là điều đáng ghi nhận.

TS. Nguyễn Sĩ Dũng cho rằng ý nghĩa lớn nhất của những doanh nghiệp tiên phong là góp phần tạo dựng các nền tảng phát triển mới cho nền kinh tế.

Theo ông, trong bối cảnh hiện nay, lợi thế cạnh tranh giữa các quốc gia không còn chủ yếu dựa vào tài nguyên thiên nhiên hay lao động giá rẻ, mà ngày càng phụ thuộc vào công nghệ, đổi mới sáng tạo, nguồn nhân lực chất lượng cao, hệ sinh thái doanh nghiệp và khả năng tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Nhà nước giữ vai trò kiến tạo thể chế và môi trường phát triển, nhưng nhiều năng lực mới của nền kinh tế chỉ có thể được hình thành thông qua các khoản đầu tư dài hạn và tinh thần tiên phong của cộng đồng doanh nghiệp.

Khi một doanh nghiệp đầu tư vào công nghệ, đào tạo nhân lực, xây dựng hệ sinh thái đối tác hay phát triển thương hiệu quốc gia, những giá trị tạo ra sẽ không chỉ thuộc về doanh nghiệp đó mà còn lan tỏa sang nhiều ngành nghề và nhiều doanh nghiệp khác.

"Xét đến cùng, sức cạnh tranh dài hạn của một quốc gia không được quyết định bởi số lượng các dự án lớn, mà bởi số lượng những năng lực mới được tích lũy từ các dự án ấy. Đó mới là giá trị bền vững nhất mà các doanh nghiệp kiến tạo có thể đóng góp cho tương lai của Việt Nam", TS. Nguyễn Sĩ Dũng nhấn mạnh.