Vừa lên thành phố trực thuộc Trung ương, địa phương này đứng trước bài toán hơn 1.500 tỷ đồng

Theo báo cáo kinh tế - xã hội tháng 8/2026, Quảng Ninh ghi nhận kết quả tích cực về thu ngân sách, song tiến độ phân bổ và giải ngân vốn Chương trình mục tiêu quốc gia vẫn chậm, đòi hỏi địa phương phải quyết liệt tháo gỡ trong những tháng cuối năm.

Thu ngân sách vượt kịch bản, nhiều lĩnh vực kinh tế duy trì đà tăng

Theo báo cáo tình hình kinh tế - xã hội tháng 8/2026 của UBND TP. Quảng Ninh, tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn đến hết ngày 31/8 đạt 73.031 tỷ đồng, vượt 1.250 tỷ đồng so với kịch bản thu 9 tháng. Kết quả này tương đương 98,82% dự toán Trung ương giao và 98,69% dự toán HĐND thành phố giao.

Trong tổng thu, thu nội địa đạt 60.459 tỷ đồng, tiếp tục giữ vai trò chủ đạo, trong khi thu từ hoạt động xuất nhập khẩu đạt 12.572 tỷ đồng. Đáng chú ý, tiền sử dụng đất đạt 30.433 tỷ đồng, qua đó hoàn thành kế hoạch cả năm 2026 chỉ sau 8 tháng.

Kết quả thu ngân sách diễn ra trong bối cảnh nhiều lĩnh vực kinh tế của Quảng Ninh tiếp tục duy trì đà tăng trưởng. Chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) 8 tháng tăng 16,24% so với cùng kỳ, trong đó công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 31,77%.

Khu vực dịch vụ cũng ghi nhận kết quả tích cực. Trong 8 tháng, Quảng Ninh đón hơn 17 triệu lượt khách du lịch, doanh thu du lịch đạt 51.008 tỷ đồng, tăng 23% so với cùng kỳ. Các hoạt động thương mại, lưu trú, ăn uống và vận tải tiếp tục đóng góp vào tăng trưởng chung của địa phương.

Cùng với kết quả thu ngân sách, nền tảng sản xuất, kinh doanh trên địa bàn tiếp tục được mở rộng. Trong 8 tháng đầu năm 2026, toàn thành phố có 2.674 doanh nghiệp và đơn vị trực thuộc thành lập mới, với tổng vốn đăng ký 23.991 tỷ đồng; 803 doanh nghiệp quay trở lại hoạt động. Đến hết tháng 8, Quảng Ninh có 14.202 doanh nghiệp đang hoạt động.

Hoạt động thu hút đầu tư cũng tạo thêm dư địa cho sản xuất, kinh doanh trong những năm tiếp theo. Lũy kế 8 tháng, vốn đầu tư trong nước ngoài ngân sách đạt 182.732 tỷ đồng; vốn FDI đạt 1.127,5 triệu USD tính đến ngày 24/8/2026.

Theo Sở Tài chính Quảng Ninh, tổng thu ngân sách nhà nước năm 2026 có thể đạt khoảng 107.300 tỷ đồng, bằng 107% mục tiêu phấn đấu 100.000 tỷ đồng. Trong đó, thu nội địa dự kiến đạt 89.000 tỷ đồng, gồm 44.000 tỷ đồng tiền sử dụng đất và 45.000 tỷ đồng thuế, phí; thu từ xuất nhập khẩu dự kiến đạt 18.300 tỷ đồng.

Hơn 1.500 tỷ đồng vốn chưa phân bổ, Quảng Ninh yêu cầu giải ngân 100% trong năm 2026

Trái với tiến độ thu ngân sách, việc triển khai vốn Chương trình mục tiêu quốc gia năm 2026 vẫn còn chậm.

Năm 2026, Quảng Ninh bố trí 2.400 tỷ đồng vốn đầu tư công cho 32 địa bàn để thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Tuy nhiên, đến ngày 15/8, các địa phương mới phân bổ chi tiết hơn 880 tỷ đồng, đạt gần 37% kế hoạch. Theo thống kê của UBND thành phố, con số này là hơn 881 tỷ đồng, tương đương 36,7% kế hoạch vốn. Phần vốn còn lại hơn 1.500 tỷ đồng chưa được phân bổ chi tiết và chưa phát sinh giải ngân.

Năm 2026 cũng là năm đầu tiên Quảng Ninh vận hành Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026-2030 trong điều kiện thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp và đẩy mạnh phân cấp cho cấp xã. Mặc dù địa phương đã cơ bản hoàn thành việc xây dựng kế hoạch, kiện toàn bộ máy và cơ chế phân bổ nguồn lực, tiến độ triển khai thực tế vẫn chưa đáp ứng yêu cầu.

UBND thành phố đánh giá chất lượng chuẩn bị đầu tư giữa các địa phương chưa đồng đều. Một số nơi còn lúng túng trong xác định danh mục dự án, hoàn thiện thủ tục, hồ sơ; năng lực tham mưu và tổ chức thực hiện của cán bộ cấp xã còn hạn chế.

Bên cạnh đó, việc phối hợp, trao đổi thông tin và xử lý khó khăn giữa một số sở, ngành, địa phương chưa kịp thời. Một số đơn vị vẫn có tâm lý chờ hướng dẫn, trong khi việc lồng ghép nguồn vốn của chương trình với các dự án và nguồn vốn hợp pháp khác chưa đạt hiệu quả.

Trước tiến độ còn chậm, UBND thành phố Quảng Ninh yêu cầu các sở, ban, ngành và địa phương khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, thủ tục đầu tư, xây dựng tiến độ giải ngân cụ thể cho từng dự án và phấn đấu hoàn thành 100% kế hoạch vốn trong năm 2026, không chuyển nguồn sang năm 2027.

Địa phương yêu cầu toàn hệ thống chuyển mạnh từ tư duy “chuẩn bị” sang “tổ chức thực hiện”, lấy tiến độ, hiệu quả sử dụng nguồn lực và mức độ cải thiện đời sống nhân dân làm thước đo. Người đứng đầu các sở, ngành, địa phương phải trực tiếp chỉ đạo, kiểm tra tiến độ và chịu trách nhiệm, không khoán trắng cho cấp dưới.

Ông Bùi Văn Khắng, Chủ tịch UBND thành phố Quảng Ninh, yêu cầu người đứng đầu các sở, ngành và địa phương trực tiếp chỉ đạo, kiểm tra tiến độ. Những khó khăn thuộc thẩm quyền cấp xã phải được xử lý kịp thời; vấn đề vượt thẩm quyền phải chủ động báo cáo kèm phương án giải quyết.

Các nhiệm vụ, dự án cấp bách trong năm 2026 được yêu cầu rà soát, phân công theo nguyên tắc “6 rõ”, gồm rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian và rõ kết quả. Tiến độ phải được xác định đến từng tháng, từng quý, gắn với sản phẩm đầu ra cụ thể.

Cùng với việc đẩy nhanh giải ngân, Quảng Ninh yêu cầu giảm tối thiểu 30% số lượng công trình, dự án đầu tư từ ngân sách nhà nước so với giai đoạn 2021-2025. Mục tiêu là tập trung nguồn lực cho những nhiệm vụ trọng tâm, thiết thực, tránh phân tán nguồn vốn, đầu tư dàn trải và lãng phí.

Việc siết chặt kỷ luật đầu tư công được đặt trong tổng thể các mục tiêu phát triển của Quảng Ninh trong những năm tới. Địa phương đặt mục tiêu đến năm 2029 có 24/24 xã, đặc khu đạt chuẩn nông thôn mới, trong đó có 3 xã đạt chuẩn nông thôn mới hiện đại. Đến năm 2030, Quảng Ninh sẽ hoàn thiện hồ sơ trình Trung ương công nhận hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới, đồng thời duy trì thành quả không còn hộ nghèo theo chuẩn đa chiều quốc gia.

Bên cạnh yêu cầu giải ngân đúng tiến độ, Quảng Ninh cũng tiếp tục chú trọng nâng cao chất lượng nguồn thu ngân sách. Địa phương tập trung chống thất thu, thu hồi nợ thuế, kiểm soát doanh thu, sản lượng của các doanh nghiệp lớn và khai thác các nguồn thu còn dư địa.

Đối với các ngành có vai trò quan trọng như than, điện, khoáng sản, địa phương tăng cường đối chiếu sản lượng thực tế để bảo đảm thu đúng, thu đủ thuế tài nguyên, tiền cấp quyền khai thác khoáng sản và phí bảo vệ môi trường.

Cùng với đó, Quảng Ninh định hướng mở rộng nguồn thu từ sản xuất công nghiệp và dịch vụ thông qua phát triển các khu công nghiệp, thu hút doanh nghiệp công nghệ cao, tập đoàn đa quốc gia, doanh nghiệp logistics và các đơn vị có hoạt động sản xuất, kinh doanh thực chất trên địa bàn. Khi quy mô doanh nghiệp và năng lực sản xuất được mở rộng, nguồn thu từ thuế, phí và hoạt động xuất nhập khẩu sẽ có thêm điều kiện tăng trưởng.